سالگرد انقلاب و بابا‎‎هایی که نیستند!

به گمان من، برخی از معرفی درست و دقیق انقلاب و آرا و نظرات بزرگان آن هراس دارند. از انتشار اقدام دقیق امام (ره) و ایجاد موج فرهنگی در جهت ترویج و تبیین آن‎‎‎‌ها می‌ترسند. از ترویج آنچه شهیدان مطهری و بهشتی به‎دنبالش بودند و نیز از آنچه رهبر انقلاب خواهان آن است نگرانند.

کد خبر: ۲۹۰۹۵۶

سه‌شنبه - ۱۵ بهمن ۱۳۹۲ / February 04, 2014

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، هفتـه گذشتــه به‌هــمت بـــرو بچـه‎‎‎های سازمـان فرهنگی ‌ـ ‌رسا‎نه‎ای اوج، بــزرگداشتـی برای حاج احــــد ده‎بزرگی برگزار شد. او از پیشکسوتان شعر انقلاب و شعر آیینی در کشور و به‌ویژه در شهر خودش شیراز است. آنچه این مرد را از شاعران مشابه متمایز می‌‎کند، نخست فعالیت بسیار او در شعر آیینی است. عمده فعالیت‎‎‎های حاج احد در تمام این سال‎‎‎‌ها، به‌نوعی با عاشورا و کربلا گره خورده‎ است. او از بانیان شب شعر مردمی عاشورا در شیراز است. بیش از دو دهه است که این شب شعر عظیم، بدون یک ریال بودجه و کمک دولتی، با شکوه تمام برگزار می‌‎شود. این مرد با روشن کردن چنین چراغ‎‎‎هایی توانست تنور ادبیات آیینی را در استان فارس داغ نگه ‎دارد و از رهگذر آن با محافل مشابه در دیگر نقاط کشور مرتبط شده و به رونق آن‎‎‌ها مدد رساند.

بدیهی است او یک تنه نمی‌‎تواند چنین کند. هنر دیگر این مرد اینجا متجلی شده؛ بدان معنا که برخلاف اغلب اساتید کم‌حوصله و گوشه‎نشین در دنیای شعر، حلقه‌هایی از جوانان مستعد را گردآورده و در تشویق و هدایت آنان، هم در آموختن شعر و هم گرایش به ادبیات آیینی نقش مهمی دارد. اغلب با همین سن و سال به جلسات آن‎‎‌ها می‌‎رود. هر سوی مملکت که جلسه‌ای و جمعی تشکیل می‌‎شود تا شعر عاشورایی و آیینی رونق یابد، او را هم اگر دعوت کنند، اغلب، چند شاعر جوان‎‌تر را نیز همراه خود کرده و راهی می‌‎‎شود. این پیرغلام مکتب اهل ‌بیت (علیهم‎السلام) با کمک همین جوان‎تر‎‌ها، خیمه شعر عاشورایی در فضای مجازی راه انداخته و آنجا برای ائمه اطهار (علیهم‎السلام) بداهه‎سرایی دارند و نقد و آسیب‎‌شناسی اشعار آیینی و...

این تکاپو در این سن ‎و سال از کجاست؟ چرا چنین برکتی در دستگاه بسیاری از بزرگان شعر ما نیست و فقط خودشانند و خودشان؟ بی‎گمان بخشی به خلقیات این مرد برمی‎گردد. او بسیار فروتن و خوش‎خلق است. دیده‎اید شاعرانی را که با انتشار یکی دو کتاب و اندک اسم و رسمی، چنانچه کمتر از استاد خطابشان کنی دست به قهرشان حرف ندارد؟ به جلسه، شب شعر، گروه اجتماعی و جمعی وارد نمی‌‎شوند، مگر با مقدمات لازم و تشریفات! ساعتی اذن حضور دهند و آن مدت اگر کسی حتی بحق کلامی در مخالفت با آن‎‎‌ها بگوید می‌‎روند و پشت‎ سرشان را هم نگاه نمی‌‎کنند و اغلب به‎جای آموختن و شاگردپروری، در فکر مریدپروری‌اند و هریک خود را صاحب مکتب و آرایی می‌‎دانند که ـ‌ از نگاه خودشان ‌ـ مو لای درزشان نمی‌‎رود!

حاج احد اما مدعی نیست. بیش از شاعر بودن، آن‎‎‌ها که گردش جمع شده‎اند برای آدم بودن دوستش می‌‎‎دارند. زیرا چه فراوان شاعر و چه اندک آدم! بدیهی ا‎‎ست این شاگردان، هم آن شعر ناب و هم آن خوی و خصلت عالی را همراه حاج احد و پس از او منتشر می‌‎کنند. به گمان این قلم، شعر و بالا‌تر از آن فرهنگ‎ ما، در تمام این سال‎‎‎‌ها از این چهره‎‎‎‌ها کم داشته و لذا داشته‎‎‎های آن دست به‎دست نمی‌‎شود و بزرگان آن نمی‌‎توانند تجربیات ادبی و اخلاقی خود را به یک جریان بدل کنند چون تنهایند و جوانان را برنمی‎تابند. باز هم به این موضوع و حاج احد ده‎بزرگی برمی‎گردم.

حالا سه‎ و ‎نیم دهه از حیات طیبه این انقلاب می‌‎گذرد. از نیمه دی‌ماه بسیاری از شبکه‎‎‎های ماهواره‎ای، از جمله بی‎بی‎سی فارسی همه‌روزه، ویژه‎برنامه‎‎‎هایی را درباره انقلاب اسلامی برای مخاطبانشان ـ‌که خوب می‌‎دانیم به اذعان خود دولتمردانمان که آمار می‌‎دهند، بخش عمد‎‎ه‌ای از مردم ما، به‎ویژه نسل جوانمان در شمول آنندـ پخش می‌‎کنند. با نگاه و سلیقه خودشان شروع کرده‎اند به برشمردن ریشه‎‎‎های انقلاب. از مشروطیت آغاز کرده و تا امروز را شخم می‌‎زنند و البته معلوم است دنبال چه نتیجه‎گیری‎ای هستند.

ما در این ‎سو جز پخش فیلم‎‎‎هایی که از شدت تکرار، ریختگی رنگ پیدا کرده و جز پخش چند ساعت به چند ساعت «بوی گل و سوسن و یاسمن آمد...» شبیه تجویز آنتی‎بیوتیک، در این سالگرد‎‎‌ها چه می‌‎کنیم؟ مسئولان ما مرتب شعار حفظ ارزش‎‎‎‌ها و آمال انقلاب را می‌‎دهند و اما کدام انقلاب؟ نسلی که امروز اکثریت مملکت را شامل می‌‎شود، این انقلاب را از راه‌‌ همان برنامه‎‎‎های مناسبتی صداوسیما که ذکرش رفت و چند کتاب معدود و نارسای درسی آموخته. او شنیده که مردم برای مبارزه با بی‌بندوباری، رانت‌خواری، حاکمیت سرمایه‎داران بر مقدرات مردم، باج ندادن به قدرت‎‎‎های استعمارگر، فساد اداری، حاکمیت اسلام، عدالت و... قیام کرده‎اند و اما امروز باز هم رواج بی‎بند‎وباری‎‎‎‌ها را شاهد است. رانت‌خواری‎‎‎های هولناک و بابک زنجانی‎‎‎‌ها را می‌‎بیند، وزیرانی را در دولت گذشته و امروز می‌‎بیند که داراییشان سر به میلیارد‎‎‌ها می‌‎زند، از این و آن درباره قرارداد‎‎های اخیر و باج‎‎‎هایی که داده شده می‌‎شنود؛ قرارداد‎‎هایی که مردم را حتی برای شنیدنش محرم نمی‌‎دانند. غرور ملی‎اش که با شعار‎‎های رنگارنگ، سال‎‎‎‌ها برانگیخته شده، جریحه‌دار می‌‎شود. در قرآن حکم ربا و رباخواری را می‌‎خواند و با رفتار بسیاری از بانک‎‎‎‌ها و موسسات مالی که با آن‎‎‎‌ها سروکار دارد مقایسه می‌‎کند. از آن ‎سو مواجه است با تبلیغات سوء شبکه‎‎‎‎های مخالف و حتی ادعا‎‎های مخالفانی در داخل مملکت! این نسل چگونه باید با این تعارض‎‎‎‌ها کنار بیاید؟

به گمان من، برخی از معرفی درست و دقیق انقلاب و آرا و نظرات بزرگان آن هراس دارند. از انتشار اقدام دقیق امام (ره) و ایجاد موج فرهنگی در جهت ترویج و تبیین آن‎‎‎‌ها می‌ترسند. از ترویج آنچه شهیدان مطهری و بهشتی به‎دنبالش بودند و نیز از آنچه رهبر انقلاب خواهان آن است نگرانند. مگر مدون کردن مطالبات رهبری در حوزه‎‎‎های مختلف و سپس بدل کردن آن‎‎‎‌ها به سیاست‎‎‎های عملی و تلاش برای نیل به این رهنمود‎‎‌ها در حوزه‎‎‎های مختلف، کار سختی است؟ حال آنکه این وظیفه‎ قانونی آن‎هاست. اما کدام وزارتخانه را سراغ دارید هم و غمش این باشد و چنین گامی را برداشته باشد؟ فقط خیلی که مدعی باشند، پس از پخش تلویزیونی این مطالبات در سخنرانی‌های رهبری، چند پوس‌تر و بنر هم این‎سو و آن‎سو نصب می‌‎کنند و شاید بودجه‌ای هم صرف سمینار و همایشی با آن عنوان کنند و تمام. بعد می‌‎روند دنبال‌‌ همان رویه سابقشان.‌‌ همان که برای تغییر و اصلاحش رهنمود داده شده. درد این است: آن‎‎‎‌ها که باید این مطالب را عملی کنند، اغلب به نمایشی از نوع آنچه گفته شد بسنده کرده و در عمل به راه خود می‌‎روند. حال آنکه، آنچه مطالبات امام (ره) و رهبر انقلاب بوده و هست، یک دستور است. اصلا مردم به شما آن مقام و مسئولیت را داده‎اند تا این‎‎‎‌ها را عملی کنید.

بگذریم. از بحث دور نیفتیم. نظر به آنچه آمد، برای ترسیم حقیقت انقلاب، نه دستگاه‎‎‎های مربوطه دولتی و نه رسانه ملی، حال با اغماض بگوییم از سر تساهل و تسامح، گام لازم را برنمی‎دارند. برای ترویج و تبیین اندیشه‎‎‎‌ها و مطالبات بزرگان انقلاب، امام (ره) و رهبر انقلاب نیز به همین ترتیب. زیرا اگر مطالبات امام (ره) و خواسته‎‎‎های اساسی رهبر انقلاب را مرتب پخش کنند و بر آن مانور دهند، خودشان گرفتار می‌‎شوند؛ زیرا اغلب یا عامل به آن نبوده یا حتی روند کاریشان خلاف آن است. به همین دلایل ساده، انقلاب و ارزش‎‎‎های اصلی‌اش فرصت دیده شدن پیدا نمی‌‎کنند. خلاصه، نسل جوان معنی آن تظاهرات‎‌ها، ازخودگذشتگی‎‎‎‌ها و ایستادگی‎ مردم را به‌درستی درک نمی‌‎کنند. وقتی از این ‎سو خوراک لازم به آنان داده نمی‌‎شود، بدیهی است برای کالبدشکافی انقلاب می‌‎رود سراغ دیگرانی که در دیگر شبکه‎‎‎‌ها آماده این کارند. وقتی انقلاب اسلامی و افق‎‎‎های آن از نگاه امام (ره)، رهبر انقلاب، بهشتی‎‎‎‌ها، مطهری‌ها، رجایی‌ها، باهنر‎‎‎‌ها و... برای نسل امروز ترسیم نمی‌‎شود، بی‎بی‎سی‎ فارسی از نگاه خود این وظیفه را برای نسل موجود انجام می‌‎دهد و روشن است نسخه‌ای جعلی را برایشان روایت می‌‎کند.

در گذشته‎‎‎های دور برخی از بزرگان ادب و عرفان ما، لقب «بابا» می‌‎گرفته‎اند. نظیر بابا طاهر عریان، بابا فغانی شیرازی، بابا افضل کاشی و... این‎‎‎‌ها جز توش و توان و حرمت ادبی، نوعی شیخوخیت و مقام فراگیر و مورد وثوقی نیز در زمان و مکان خود داشته‎اند. اغلب نیز محل رجوع برای داوری‎‎‎‌ها و ریش‎سفیدی بوده‎اند. حلقه‌ای از یاران جانی داشته‎اند که هم درس ادبیات و هم اخلاق و ادب از آن‎‎‎‌ها می‌‎گرفته‎اند. بابا‎‎‌ها هرکجا بوده، منشاء خیر بوده‎اند. هم در گسترش اخلاقیات، مردم‌داری و دیانت و هم در آموختن فرهنگ، علوم و فنون زمان. آنان مصلحانی بوده‎اند فرهیخته که برکات گذشتگان را به نسل بعد با دانش و خلق و خوی نیکی که داشته‎اند، منتقل می‌‎ساختند.

حاج احد ده‌بزرگی یکی از این باباهاست. لقب بابا چنانکه گفتم در شعر فارسی تنها به شاعری، برای توانا بودن و تک بودن در عرصه شعری داده نمی‌‎شده است بلکه باید قدرت شاعری او، با مقام آدمیت تلفیقی کامل در یک شخصیت می‌‎داشته تا او را بابا خطاب کنند. غمخوار بودن دیگران و دستگیری شاگردان، هم در جلسات شعر و درس و هم در زندگی و در هر دو جنبه الگوی ایشان قرار گرفتن، از خصایص باباهاست. از همین رو این‎‎‎‌ها در ادبیات خیلی هم زیاد نیستند. گرچه در عصر ما ـ‌ شکر ایزد ـ بزرگانی داریم که به این مقام نزدیک شده‎اند، اما به گمان من حاج احد ده‎بزرگی به‌عینه و بی‎ملاحظه یکی از آن بابا‎‎های ادبیات فارسی است که در تاریخ با همین اوصاف نامش خواهد ماند و من همین‌جا و از این پس او را بابا احد شیرازی خطاب می‌‎کنم و امیدوارم شاگردانش و دیگرانی که این شاعر شریف را لایق چنین لقبی می‌‎دانند، پس از این همواره چنین از او یاد کنند.

شاید آن‎‎‎‌ها که این نوشته را می‌‎خوانند، از درهم شدن این موضوعات دچار شگفتی یا سردرگمی شوند اما این چینش را از آن رو رعایت کردم تا به این نتیجه پایانی برسم؛ دلسوزان انقلاب اسلامی که شاهد آبیاری این مکتب با خون‎‎‎های زیادی بودند، بابا‎‎های خوبی برای آن آموزه‎‎‎‌ها نشد

ند. بسیارشان تمام شرایط را داشتند و فراوان هم بودند، اما رژیم شاه، نبرد‎‎های خیابانی روزگار انقلاب، ترور‎‎های کور، جنگ و... آن‎‎‎‌ها را از ما گرفت. برخی دانش و فهم خویش را از انقلابی که خود در وقوعش نقش داشتند بالا نبرده و نتوانستند در بین نسل بعد ناشر و حافظ خوبی برای ارزش‎‎‎های آن باشند. برخی آن دانش و فهم را داشتند اما بدان عامل نبودند. برخی گرفتار زن و فرزند و سرمایه شدند و برخی انزوا را برگزیدند.

از میان میلیون‎‎‎‌ها مردمی که همه وجودشان را برای پیروزی انقلاب وسط گذاشتند، اگر موجی از این بابا‎‎‌ها پدید می‌‎آمد که هرکدام در گوشه‌ای از این سرزمین حلقه‌ای و نسلی از جوانان را گرد خود جمع کرده و کاری می‌‎کردند تا‌‌ همان آمال و مطالبات و ارزش‎‎‎‌ها به نسل بعد منتقل شده و به ارث برسد، امروز ما با دریایی از بی‎تفاوتی‎‎‎‌ها روبه‎رو نبودیم. اگر چنین می‌‎شد، کسی جرات بی‎اعتنایی به آن ارزش‎‎‎‌ها یا حتی مقابله با آن‎‎‎‌ها را آن‎ هم در پوشش مقامات و مسئولین در دولت‎‎‎های همین نظام که منتسب به انقلابند نمی‌‎یافت. الان هم اگر در هر گوشه‌ای هنوز چراغی روشن است، مثلا گروهی خواستار اجرای مطالبات رهبر انقلاب و عدالت‎طلبی‌اند، یا جبهه فکری انقلاب برای دفاع از آن ارزش‎‎‎‌ها راه می‌‎اندازند و...، هرکدام نقش بابایی دلسوز و خردمند را پشتوانه خود دارند. البته آن‎‎‎‌ها هم مبرا از اشتباه و مصون از خطا نبوده و نیستند ولی وزیدن‌‌ همان نسیم و بوییدن عطر انقلاب از وجود بابا‎‎هایی که کنارشان بوده‎اند، سبب شده تا انقلاب و دوست و دشمن را بشناسند آنان مقابل دست‌اندازی به ارزش‎‎‎های انقلاب اسلامی، چون بسیاری، تماشاچی صرف نیستند و البته زهر تبلیغات رنگارنگ دشمنان در وجودشان اثر نکرده و.... خلاصه ان‎شاءالله خداوند وجود بابا احد شیرازی‎‎‌ها را برای ما زیاد کند که هم فرهنگ و ادبیات انقلاب اسلامی و هم اخلاق و آمال انقلابی را به نسل پس از خود با گفتار و کردارشان می‌‎آموزند.

منبع: پنجره