جراحی زیبایی، جایز یا حرام؟

بطور کلى عمل جراحی زیبایی درمان بیماری محسوب نمی‌‏شود و نگاه کردن و لمسِ حرام به خاطر آنجایز نیست مگر در مواردی که برای درمان سوختگی و مانند آن ضرورى باشد و پزشک مجبور به لمس و نگاه کردن باشد.

کد خبر: ۲۹۵۳۹۹

يکشنبه - ۰۴ اسفند ۱۳۹۲ / February 23, 2014

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، این جمله «پزشک محرم است» غلطی است که متاسفانه شهرت فراوانی هم دارد. پزشک، به هیچ عنوان محرم نیست و تنها در صورت عدم دسترسی به پزشک همجنس، پزشک غیر همجنس آنهم فقط به مقداری که لازم است می‌تواند آن بخش لازم از بدن نامحرم را ببیند یا لمس کند.

بنابراین خانمی که صرفا برای زیبایی بیشتر قصد عمل زیبایی دارد؛ چون این کار ضرورتی ندارد؛ نمی‌تواند سر و صورت و یا بدن خود را در معرض نگاه و یا لمس (تماس مستقیم) پزشک نامحرم قرار دهد. اگر این عمل ضرورت داشت و پزشک خانم هم نبود؛ می‌تواند به پزشک مرد مراجعه کند.

در سال‌های اخیر تمایل افراد جهت جراحی‌های زیبایی افزایش یافته است و انجام این گونه عمل‌ها از نظر شرعی دارای احکامی است که ما در این مقاله برآنیم با برخی از آن‌ها را بازگو نماییم.

* سوال: حکم استفاده از عمل جراحی پلاستیک برای زیبایی چیست؟

حضرت آیة الله العظمی خامنه‌ای (مدظله العالی):

اگر موجب ضرر قابل اعتنا و چشمگیر نباشد فی نفسه منعی ندارد‎ ولی توجه داشته باشید بطور کلى عمل جراحی زیبایی درمان بیماری محسوب نمی‌‏شود و نگاه کردن و لمسِ حرام به خاطر آنجایز نیست مگر در مواردی که برای درمان سوختگی و مانند آن و ضرورى باشد و پزشک مجبور به لمس و نگاه کردن باشد و مراجعه به پزشک مماثل حاذق و متخصّص غیرممکن و یا خیلى سخت باشد.

* حضرت آیة الله مکارم شیرازی (مدظله العالی):

در صورتى که آمیخته با حرام یا ضرر مهمّ دیگرى نباشد ذاتاً اشکالى ندارد، ولى چنانچه مستلزم حرامى باشد (مانند لمس و نظر حرام) تنها در صورت ضرورت جایز است.

* حضرت آیة الله نوری همدانی (مدظله العالی):

اگر در جراحی مذکور غرض عقلائی داشته باشد و اسراف نباشد اشکال ندارد.

* حضرت آیة الله سیستانی (مدظله العالی):

فی نفسه اشکال ندارد.

همچنین دو تن از مجتهدین و مدرسین حوزه علمیه این گونه پاسخ داده‌اند:

* آیة الله علوی گرگانی (مدظله العالی):

از نظر ما جایز نیست.

* آیة الله سید محمد شاهرودی (مدظله العالی):

فی نفسه جایز است لکن باید از تماس با نامحرم و نگاه اجنبی و محرمات دیگری که ممکن است همراه آن صورت گیرد اجتناب نمود.

* سوال: نظر به آنکه تعداد جراحی‌های زیبایی روز به روز در حال افزایش است و افراد بعضا با پذیرش خطرات جانبی چنین جراحی‌هایی به آن اقدام می‌کنند، حکم شرعی در خصوص انجام جراحی‌های زیبایی غیر ضروری که بعضا با خطراتی نیز همراه است، چیست؟

پاسخ آیة الله العظمی فاضل لنکرانی (ره):

«اگر طبق تشخیص پزشک متخصص و مورد اطمینان عمل مذکور خطر جانی و ضرر قابل توجهی برای شخص داشته باشد انجام آنجایز نیست».

* آیة الله العظمی مکارم شیرازی (مدظله العالی):

«جراحی زیبایی در صوتی که خطر و ضرر مهمی نداشته باشد و توسط همجنس صورت گیرد و مفسده دیگری بر آن مترتب نشود اشکالی ندارد».

* آیة الله العظمی نوری همدانی (مدظله العالی):

در فرض سئوال جایز نیست و نسبت به وجود ضرورت باید مورد و خصوصیات آن مشخص گردد تا پاسخ داده شود».

* پاسخ آیة الله العظمی سیستانی (مدظله العالی):

«اگر احتمال مرگ یا نقص عضو باشد و احتمال به قدری قوی باشد که برای عقلا موجب خوف باشد، جراحی مذکور به هیچ وجه جایز نیست و اما اگر چنین ضرری نداشته باشد جایز است حتی اگر ضروری نباشد مگر اینکه مستلزم گناهی مانند نگاه نامشروع یا لمس نامحرم باشد که در این صورت فقط در صورت ضرورت جایز است و ضرورت را خود مکلف باید تشخیص دهد. مثلا اگر چهره انسان مشوه باشد معالجه ضروری است و در مورد زنان طبیعی است که زیبایی در بسیاری از موارد ضروری است.

* پاسخ آیة الله العظمی موسوی اردبیلی (مدظله العالی):

«ضرورت جراحی زیبایی باید با نظر پزشک متخصص و متعهد معین شود و اگر از آن جراحی ضرر و یا خطر بزرگ و متنابهی متوجه شخص گردد جایز نیست و در صورت غیر ضروری بودن در فرض مذکور به طریق اولی جایز نیست».

سه سـئوال از آیةالله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) راجع به جراحی برای زیبائی:

1) من می‌خواهم بر روی صورت عمل لیزیک انجام دهم برای زیبایی و نه درمان اما تا دو یا سه هفته نباید آب به آن بزنم. آیا با علم به این موضوع که مانع وضو و غسل است می‌توانم این عمل را انجام بدهم؟ در این مدت چگونه باید وضو و غسل را انجام دهم؟

در مورد عمل جراحی، در صورتى که آمیخته با حرام یا ضرر مهمّ دیگرى نباشد ذاتاً اشکالى ندارد، ولى چنانچه مستلزم حرامى باشد (مانند لمس و نظر حرام) تنها در صورت ضرورت جایز است.

در مورد وضو و غسل نیز در صورت جواز غسل و وضوی جبیره‌ای می‌کنید.

2) نظر شما در مورد عمل جرّاحى زیبا سازى که بعضى انجام مى دهند چیست؟ قابل توجّه اینکه این عملیّات گاهى براى از بین بردن زشتى مادرزادى است و گاهى براى از بین بردن زشتى است که مادرزادى نیست مثل زخم‌ها و جراحاتى که بعداً عارض مى شود و گاهى اصلا براى از بین بردن زشتى نیست، بلکه براى زیبا‌تر شدن است؟

پاسـخ: در صورتى که آمیخته با حرام دیگرى نباشد در هیچ صورت اشکال ندارد و در صورتى که مستلزم حرامى باشد (مانند نظر و لمس نامحرم) تنها در صورت ضرورت، جایز است.

3) عمل‌های جراحی که برای زیبایی است مانند عمل بینی چه حکمی دارد؟

اشکالی ندارد ولی باید از طریق هم جنس بوده باشد مگر اینکه لمس صورت نگیرد.

و سوال آخر از محضر مبارک آیة الله خامنه‌ای:

سوال: جراحى بینى و یا گوش جهت زیبایى شرعاً چه حکمى دارد؟

جواب: اگر موجب ضرر قابل اعتنا و چشمگیر نباشد، فى نفسه منعى ندارد.

نکاتی که در مورد جراحی‌های زیبایی باید مورد توجه قرار گیرد:

1. اگر این جراحی‌ها ضرورت دارد بی‌تردید باید انجام شود. فقط باید دقت کرد که اگر پزشک هم جنس وجود دارد باید به آن مراجعه کرد تا نظر و یا لمس حرامی صورت نگیرد.

2. اگر این جراحی ضرورت نداشت لازم است دو نکته را در نظر داشت و آن‌ها را رعایت کرد:

الف. عمل مربوطه، آسیب قابل توجه‌ای را به انسان نرسانده و موجب ضرر چشمگیری نشود.

ب. باید پزشک مربوطه هم جنس باشد و از لمس و نگاه حرام هم پرهیز شود.

3. این احکام در تمام انواع و اقسام جراحی‌ها چه آنکه برای زیبایی انجام می‌شود و چه آنکه برای غیر زیبایی است و یا سایر مراجعات پزشکی، مشترک است و باید رعایت شود.

4. باید توجه داشت که این جمله «پزشک محرم است» غلطی است که متاسفانه شهرت فراوانی هم دارد. پزشک، به هیچ عنوان محرم نیست و تنها در صورت عدم دسترسی به پزشک همجنس، پزشک غیر همجنس آنهم فقط به مقداری که لازم است می‌تواند آن بخش لازم از بدن نامحرم را ببیند یا لمس کند.

منبع: تبیان