به مناسبت روز ملی فناوری هسته‌ای؛

از تولید سوخت پاک تا تولید رادیو دارو از دستاوردهای محققان کشور در فناوری هسته‌ای

تولید سوخت پاک، دست یابی به دانش فنی تولید حداقل 15 رادیو دارو و قرار گرفتن ایران در میان کشورهای تولید کننده سوخت پاک از دستاوردهای کشور در حوزه هسته‌ای است.

کد خبر: ۳۰۴۱۱۴

چهارشنبه - ۲۰ فروردين ۱۳۹۳ / April 09, 2014

به گزارش گروه علمی "خبرگزاری دانشجو" جمهوری اسلامی ایران در روز 20 فروردین ماه 1385 با افتتاح دومین مجموعه جدید سانتریفیوژهای تأسیسات هسته‌ای به فناورى غنى‌سازى اورانیوم و راه اندازى یک زنجیره کامل غنى سازى توسط سانتریفیوژهاى ساخت ایران دست یافت.

ادامه این مطالعات منجر به دست بابی به سایر محصولات دانش بنیان بر اساس فناوری هسته‌ای شد. تولید رادیو داروها، ساخت شتاب دهنده برای تصویر برداری از بیماران و تولید سوخت پاک با استفاده از گداخت هسته‌ای تنها بخشی از موفقیت محققان کشور در این زمینه بوده است.

تولید رادیو داروها

داروهای نشاندار رادیواکتیو که به بیمار تزریق یا خورانده می‌‌شوند، به رادیو داروها معروف هستند. با توجه به اهمیت این نوع داروها در درمان برخی بیماری‌ها سازمان انرژی اتمی ایران توانست به تولید انبوه رادیو داروی مولیبدن 99 - تکنسیم M99 دست یابد.

ابن موفقیت محققان را در دستیابی به دانش فنی حداقل 15 رادیو دارو دیگر چون رادیو داروی 20Anti-CD برای درمان سرطان سیستم لنفاوی، میکرو اسفرهای شیشه ایتریم 90 برای درمان تومور کبد و سرطان سینه، کپسول خوراکی رادیو داروی ید 123، رادیو دارو پاتنی In-rituximab 111، رادیو داروی Cu-ATSM 64، ژنراتور Ga 68 با هدف گالیم طبیعی، رادیو دارو یوبیکویسیدین، رادیو داروی کلوبیدی ایتریوم 90، رادیو داروی ایندیوم 111 کلراید، نشاندار سازی ترکیب متایدو بنزیل گوانیدوین با ید 131 تشخیصی، هیدروکسی هیپوسفونات، کلوبیدهای رنیوم 189 و رنیوم 188، MIBG با ید 131، رادیو داروی mt c-Bombesin و رادیو دارو FDG نایل کرد.

این رادیو داروهای به همت پژوهشگران و محققان کشور برای ارتقا سطح سلامت کشور و درمان بیماری‌های صعب العلاج تولید و روانه بازار مصرف شده است.

از سوی دیگر برخی از رادیو داروهای تولید شده دارای عمر کوتاهی در حدود 15 دقیقه هستند به این معنا که 15 دقیقه پس از تولید باید مصرف شود از این رو مسئولان سازمان انرژی اتمی با مذاکراتی که انجام دادند درصدد هستند تا بیمارستان هسته‌ای در کشور راه اندازی کنند.

با راه اندازی این بیمارستان تخصصی پزشکان  قادر خواهند بود تا در محل بیمارستان رادیو داروهای با عمر کوتاه را تولید و برای مصرف در اختیار بیماران نیازمند قرار دهند.

تولید محصولات کشاورزی سالم با روش کشاورزی هسته‌ای

تولید ارقام کشاورزی مقاوم به سرما، شوری، و کم آبی زمینه‌ای شد تا پژوهشگران کشور به فکر استفاده از فناوری هسته‌ای در حوزه کشاورزی بیفتند.
با پرتودهی بذرها می توان آنها را در برابر آب و خاک شور و مناطق سرد مقاوم کرد و از این طریق در مناطق کویری هم می توان گیاهان مقاوم را کاشت و بارور کرد.

این اقدام زیر نظر آژانس بین المللی انرژی اتمی به منظور افزایش سطح زیر کشت در زمین‌های شور و مناطق خشک چون استان‌های خوزستان، گلستان و یزد در حال انجام است. در این روش با استفاده از پرتودهی گاما صفات مقاومت به شوری یا سرما در ارقام مورد نظر ایجاد می‌شود. این تحقیقات بر روی گندم، دانه روغنی کلزا و برنج انجام شده است.

طرح تحقیقاتی مقاوم سازی درخت اکالیپتوس به شوری و خشکی با استفاده از انرژی هسته‌ای به شکل پرتودهی گاما در دست اجرا است. در صورت موفقیت محققان در مقاوم سازی این درخت به شوری و خشکی، می‌توان از آن برای جلوگیری از حرکت شن‌های روان و فرسایش خاک استفاده کرد.

تلاش محققان کشور در ساخت انبوه شتاب دهنده پزشکی

طراحی و ساخت سیکلوترون با توان 10 میلیون الکترون ولت پروژه کلانی است که با تصویب آن در شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری در دانشگاه صنعتی امیرکبیر با همکاری محققان کره جنوبی در حال اجرا است.

توان این شتاب دهنده 10 میلیون الکترون ولت (EMU) است و برای تولید رادیو داروهای PET به کار برده می‌شود. رادیو داروهای PET ، تصویربرداری به روش همزمانی است به این صورت که با استفاده از این رادیو داروها تصویربرداری دینامیک از بیمار صورت می‌گیرد و اطلاعات بسیار مهمی از بیمار ارائه می‌دهد.

این دستگاه قادر است تشخیص دهد که بیمار در کما ناراحت یا شاد است.

نیاز کشور به این شتاب دهنده 50 دستگاه است که در حال حاضر 2 دستگاه از این نوع در کشور در کرج و بیمارستان مسیح دانشوری وجود دارد که این محققان امیدوارند با تامین اعتباری بالغ بر 10 میلیارد تومان بتوانند نیازهای کشور را در این زمینه برآورده کنند.

قرار گرفتن ایران در میان کشورهای تولید کننده سوخت پاک از طریق گداخت هسته‌ای

همجوشی (گداخت) هسته‌ای یا فیوژن فرآیندی عکس عمل شکافت هسته‌ای است. در فرآیند همجوشی هسته‌ای هسته‌های سبک مانند هیدروژن، دوتریوم و تریتیوم با یکدیگر همجوشی داده شده و هسته‌های سنگین‌تر قادر به تولید انرژی هستند.

تلاش‌های پژوهشگران کشور موجب شده تا ایران تنها کشوری باشد که در میان کشورهای خاور میانه باشد که در زمینه تولید انرژی پاک از طریق گداخت هسته‌ای فعال است.

تولد میوه های بدون هسته

مراکز تحقیقاتی جهاد کشاورزی با همکاری سازمان انرژی اتمی طرح  مشترکی در زمینه تولید پرتقال و نارنگی کم هسته در باغ‌های تنکابن اجرایی کردند.

در این پروژه با استفاده از روش‌های پرتوتابی گاما به بذر مرکبات یا میوه های هسته‌دار، می‌توان با اصلاح ژنتیک، میوه‌های با هسته کوچک یا بی هسته تولید کرد که علاوه بر خوش خوراک بودن می‌تواند در جذب بازارهای بین المللی و ارتقای کیفیت محصول مرکبات و میوه های هسته دار موثر باشد.