یادداشت/ علی بهرامیان

اوقات فراغت 3 ماه زنگ تفريح نيست!‏

يكي از مهمترين موضوعاتي كه هر ساله و با شروع فصل گرم تابستان به صورت نسبتا فراگير در مطبوعات ‏كشورمان بدان پرداخته مي‌شود، موضوع تكراري اما قابل تأمل و جدي اوقات فراغت ميليون‌ها نوجوان و جوان ‏ايراني است.‏

کد خبر: ۳۱۶۲۹

يکشنبه - ۰۷ تير ۱۳۸۸ / June 28, 2009

بنا بر اظهارات مدير كل فرهنگي سازمان ملي جوانان نزديك به 60 درصد اوقات فراغت جوانان و نوجوانان كشور به صورت غير فعال صرف تماشاي تلويزيون و انجام بازي‌هاي رايانه‌اي فردي يا گروهي مي‌شود.

همچنين بد نيست بدانيم كه با توجه به اين كه ميزان بهره مندي نوجوانان و جوانان از برنامه هاي فراغتي بنا بر يك آمار رسمي، كمتر از 30 درصد است طبعا اين مسئله به دليل عدم برنامه ريزي درست در بحث مربوط به اوقات فراغت، موجب اتلاف وقت و انرژي فراوان از نسل جوان مي شود.

از اين رو بر ‏مسئولان و متوليان غني‌سازي اوقات فراغت فرض است كه به طور ويژه به فكر سه ماه تعطيلي تابستان براي ‏كودكان، نوجوانان و جوانان باشند چه آن كه در غير اين صورت و در سايه بي‌توجهي يا كم توجهي به اين مقوله ‏بي شك سه ماه اوقات فراغت تابستاني مترادف با سه ماه زنگ تفريح فاقد ‌هدف و ‌برنامه خواهد بود.‏

در باب اهميت اين موضوع البته بسيار مي توان صحبت كرد اما اجمالا مي توان گفت اوقات فراغت مي‌تواند فرصتي براي شکوفايي فردي و تحقق استعدادها باشد؛ زيرا در اين‌گونه فعاليت‌ها فرد بدون تحميل شرايط ناخواسته، استعداد و علاقه خود را مي‌آزمايد و دست به انتخاب مي‌زند.

از سويي اوقات فراغت مناسب‌ترين فرصت‌ براي رشد و توسعه مهارت‌هاي فردي و اجتماعي است؛ زيرا هنگامي که فرد بر اساس علاقه و انگيزه شخصي (بدون داشتن اجبار و وظيفه رسمي) بخواهد در زمينه‌هاي متنوع فعاليت داشته باشد، مسلماً تلاش او در چنين شرايط مطلوب و خوشايند ذهني و رواني، از يک طرف در تأمين بهداشت جسمي و روحي موثر خواهد بود و از طرف ديگر موجب فراگيري‌هاي پايدار در او خواهد شد. اين كاركردها مي‌طلبد برنامه‌ريزان و مسئولان امر بخصوص سازمان‌ها و دستگاه‌هاي فرهنگي، آموزشي، علمي و مهارتي، اوقات فراغت جوانان و نوجوانان را با توجه به اهميت موضوع با برنامه‌ريزي‌هاي مناسبي غني كنند.

پيامبر اكرم(ص) در حديث شريفي با تأكيد بر اهميت استفاده درست از اوقات فراغت مي‌فرمايند: «در زندگي شما لحظاتي ‏مي‌رسد كه در معرض نسيم حيات‌بخش الهي قرار مي‌گيريد پس زماني كه فرصتي به دست آورديد تلاش كنيد ‏كه از آن فرصت‌ها استفاده شود.»

امام سجاد(ع) نيز در يكي از دعاهاي خويش چنين مي‌فرمايند: «بارالها اوقات فراغت من را در راستاي هدف ‏خلقتم قرار ده.»‏

فرمايش امام سجاد(ع) در حقيقت اين نكته را به ما گوشزد مي‌كند كه زمان فراغت به هيچ‌وجه به معناي رها ‏كردن همه‌چيز نيست بلكه بر عكس در اين زمان ما مي‌توانيم به كاري كه ميل و رغبت بيشتر به آن داريم و ‏خواهانش هستيم، پرداخته و از اين طريق به رشد و شكوفايي هر چه بيشتر خود كمك كنيم.‏

اوقات فراغت همچنين از بعد آموزشي نيز اهميت خاص خود را دارد. امانوئل كانت در همين زمينه جمله جالبي ‏دارد. او مي‌گويد: «آدمي در اوقات فراغت خويش بيش از ساير فرصت‌هاي زندگي‌اش مي‌آموزد.»‏

نكته پاياني هم اينكه جداي از صدها ساعت فراغت دانش‌آموزي در ايام ‏ديگر سال، چنانچه اوقات فراغت تابستاني ساماندهي و در رابطه با آن تدبير مناسبي انديشيده نشود، مي‌تواند ‏از يك فرصت بالقوه و ناب به يك تهديد جدي مبدل شود كه آسيب‌هاي متعدد فرهنگي را به همراه خواهد ‏داشت و لذا براي غني‌سازي اوقات فراغت بايد با پرهيز از نگرش سنتي و شيوه آزمون و خطا به دنبال ‏مديريتي فعال و پويا بود؛ مديريتي كه اولاً نيازها و مقتضيات زمان را به خوبي بشناسد و ثانياً بداند صرف ‏ارائه بيلان كاري، دردي را دوا نمي‌كند!/انتهاي پيام/