گفتگوی صریح و خواندنی «خبرگزاری دانشجو» با علیرضا کریمی؛

روند فعلی «تبلیغات» در تلویزیون خیانت به «فرهنگ و اقتصاد» است/ واهمه صدا و سیما از ایجاد اتاق فکر خارج از خود/ ماجرای ضرر 50 میلیاردی به رسانه ملی

این چه نظارتی است که مجری با دهانی که بوی مشروب می دهد می رود جلوی تلویزیون کسی صدایش در نمی آید یا می آید عصر جمعه جلوی دوربین و پشت صحنه می گوید من حال و حوصله گفتن صحبت های عصر جمعه ای ندارم. پس نظارتی که باید باشد کجا رفته؟

کد خبر: ۳۱۷۱۷۶

دوشنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۳ / May 19, 2014

گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو»؛ آیا می دانید هر ثانیه تبلیغات در رسانه ملی هزینه میلیونی در بر دارد؟ آیا می دانید برخی بانک‌ها، اپراتورها و شرکت‌های تجاری برای تبلیغات گسترده و بی‌شمار خود در شبکه های مختلف صدا و سیما، قراردادهای هنگفت و چند ده میلیاردی امضا می‌کنند؟ آیا می‌دانید میزان تبلیغات در تلویزیون تا چه حد بر افزایش فروش یک کالا تاثیرگذار است؟

میزان تأثیرگذاری عملکرد صدا و سیما در حوزه فرهنگ‌سازی در سطح جامعه بر کسی پوشیده نیست. اما شاید کمتر کسی به عمق نفوذ تبلیغات تلویزیونی در تاثیرگذاری در فرهنگ عمومی جامعه و اقتصاد مقاومتی متوجه باشد. به همین بهانه با با علیرضا کریمی، مدیرکل اسبق تبلیغات وزارت ارشاد و یکی از مدیران کلان سال‌های گذشته سازمان صدا و سیما به گفتگو نشستیم. مدیری که به خاطر سخت‌گیری‌های قانون‌مدار و انتقاداتش به وضعیت اسف‌بار تبلیغات صدا و سیما و بعضی دستگاه های دیگر، به طرز عجیبی از سمتش برکنار شد. گفتگوی ما از تبلیغات تلویزیونی آغاز شده و به عملکرد کلی صدا و سیما رسید. این گفتگوی خواندنی را از دست ندهید...

***

«خبرگزاری دانشجو»؛ بعضی‌ها می گویند چون ضرغامی اصطلاحاً خودیست، نباید به او و عملکردش انتقاد کرد اما بعد که برخی حواشی درباره یکی از تهیه‌کنندگان گروه معارف شبکه 3 پیش آمد، بنا گذاشتیم که یک بررسی دقیقی داشته باشیم پیرامون روند تبلیغات در صدا و سیما...

موضوع تبلیغات و جایگاه آن و اثر فرهنگی، معیشتی، اقتصادی، سیاسی، هنری را اصلا نمی شود نادیده گرفت به خصوص اگر آن رسانه ای که دارد تبلیغات را انجام می دهد فراگیرترین رسانه باشد. صدا و سیما در این ماجرا بیشترین بُرد را از بابت کار رسانه ای  دارد و اثر وضعی که تبلیغات در زندگی مردم این تبلیغات دارد برای هیچکس پوشیده نیست. همه این را می دانند که اگر صدا و سیما بخواهد از کاه، کوه بسازد و برعکس از کوه، کاه بسازد و می تواند همه چیز را طبق آن معیارهایی که خودش می خواهد تنظیم بکند. شاید مردم فکر می کنند که تبلیغاتی که از تلویزیون پخش می شود فقط جنبه بازرگانی دارند در صورتی که من می‌خواهم بازتر به این قضیه نگاه کنم، این تبلیغات فقط بازرگانی نیست. اگر صدا و سیما دارد تبلیغات میکند باید حواسش به این پشت پرده و عواقبش هم باشد. مگر می شود دستگاهی مثل صدا و سیما تبلیغ رنگ آبی و قرمز بکند و متوجه نشود رنگ آبی و قرمز برای کدام کشور است. اگر اینطور باشد آن کسی که در صدا و سیما نشسته و تبلیغات را اداره می کند اشتباه آنجا نشسته و جایگاهش آنجا نیست.

اگر که شبکه تاسیس می کنید دو تا شبکه قوی و پر محتوا تاسیس کنید نه اینطور که دارید جوجه کشی می کنید. مقابله کردن با شبکه های ماهواره ای این نیست که دائما شبکه های مختلف ایجاد بکنیم و نظارت هم به زیر صفر برسد.

مردم باید دقت داشته باشند ما دقت را از مردم گرفته ایم وقتی تعدا شبکه می رود بالا مردم دیگر دقت نمی کنند دائم با شبکه ها بازی می کنند چون از این شبکه خوشش نمی آید می رود شبکه بعد و اگر از این هم خوشش نیامد می رود شبکه بعد و همین‌طور ادامه پیدا می کند. آن وقت هزینه های شما می رود بالا مجبور می شوی از هر راهی پول دربیاوری. مگر مقام معظم رهبری نفرمودند که جلوی تبلیغات کالاهای خارجی را بگیرید و کالاهای ایرانی را تبلیغ کنید وقتی ایشان این همه تاکید می کنند در قضیه اقتصاد پس صدا وسیما کجا ایستاده؟

سال 86 بود اگر اشتباه نکنم یک شدتی در اداره تبلیغات در زمینه تبلیغات کالاهای خارجی به خرج دادم؛ یک برهه ای صدا و سیما مجبور شد که تبلیغات کالاهای خارجی را کم کند بعد از این قضیه یک بنده خدایی گفته بود کریمی با این کار 50 میلیارد به ما ضرر زد، آخر عزیز من برنامه ریزی، فرهنگ سازی داشته باش. شما ظرفیت مردم را هم حساب بکنید. وقتی 20-25 دقیقه تبلیغ برای مردم پخش می کنید خب دارید مستقیماً با فرهنگ مردم ارتباط می گیرید.

«خبرگزاری دانشجو»؛ حالا از لحاظ قانونی این مسئله چطور قابل بحث است؟ در صورتی که یکی از لازمه های اقتصاد مقاومتی مصرف کالاهای داخلی و بالطبع کم شدن تبلیغ کالای لوکس و خارجی است.

یک قانونی تحت عنوان ممنوعیت به کارگیری عناوین و اسامی و اصطلاحات بیگانه سال 75 مصوب شده که در این مصوبه همه را موظف به اجرا کرده.

مجلس هم در قضیه کم کار کرده مجلس چرا به تولیدات خودش انقدر بی توجه است؟ مجلس موظف است یقه ی صدا و سیما را بگیرد و بگوید من دیگر به شما بودجه نمی دهم و بودجه ی شما را مصوب نمی کنم.

«خبرگزاری دانشجو»؛ اما در عمل می‌بینیم که دولت این گروکشی را انجام می دهد...!

بله متاسفانه. اصلاً جناب صدا و سیما ارزش تبلیغ کردنت و ارزش از بین بردن فرهنگت را از لحاظ ریالی با هم مقایسه کن.

«خبرگزاری دانشجو»؛ در حوزه ی تبلیغات چه خطاهایی در مورد تعیین جوایز سنگین و غیر معقول انجام می شود؟

برای تعیین جوایز دستورالعمل هایی داریم دستورالعمل های اجرایی که خود کمیته اجرایی با اجازه قانونگذار می تواند دستورالعمل ها را تصویب کند و این دستورالعمل ها لازم الاجراست.

وقتی کسی که میخواهد یک برنامه فرهنگی که یکی از دغدغه های اصلی مقام معظم رهبری است بسازد به او می گویند اول برو اسپانسر پیدا کن و بعد بیا برنامه بساز. به همین دلیل برنامه ها مجبورند که بروند به اسپانسرینگ و این می شود که الان داریم در صدا و سیما می بینیم.

اصلا من اعتقاد دیگری دارم مگر یک شرکت دستمال کاغذی، آبمیوه، پفک و... مگر چقدر جنس شان به فروش می رود و سود دریافت می کنند که هفته ای یک خودرو، آپارتمان و... هدیه می دهند به نظر من اینها از جای دیگری تغذیه می شوند. این نوع تبلیغ کردن و جایزه دادن هدایت داخلی ندارد بنده فکر می کنم هدایت خارجی دارد برای سرگرم شدن مردم برای اینکه مردم را مشغول کنند و از اتفاقات سیاسی،اجتماعی،اقتصادی و... جامعه خود غافل شوند.

«خبرگزاری دانشجو»؛ حتی اگر بخواهیم از منظر دیگری به قضیه نگاه کنیم که شرکت های مواد غذایی مضر مانند چیپس و پفک انقدر فروش دارند که ماهیانه مثلا فقط 5 میلیارد بدهد بابت تبلیغات ببینید پس چقدر فروش دارد که برای این شرکت مقرون به صرفه است این هزینه و اینکه چقدر پفک نمکی به خورد مردم این جامعه میدهد در صورتی که لحاظ قانونی هم تبلیغات این نوع محصولات ممنوع است.

بله صدا و سیما باید به این ظرایف دقت نظر خاصی داشته باشد. بعد در این وضعیت شما ببنید می رود شبکه سلامت، قرآن، مستند و... تاسیس می کند.

پس این شورای سیاست گذاری صدا و سیما کجاست؟ چرا صدا و سیما حاضر نیست یک اتاق فکری در خارج از خود داشته باشد؟

شاید اگر مسئولین صدا و سیما یک مقدار سعه صدر داشتند منتقدان خودش را دعوت می کرد و به آنها می گفت بیاید اینجا حرف بزنید و نظرتان را بدهید و باید از این نظرات و انتقادات راهبرد استخراج کنند.

«خبرگزاری دانشجو»؛ نکته جالب اینجاست این همه تبلیغات انجام می شود که تآمین بودجه برای تولید مثلاً سریال و اینها صورت بگیرد، بعد همین فیلم و سریال ها هم ضد فرهنگ است. یا این پول ها صرف تاسیس شبکه هایی می شود که به لحاظ تاثیرگزاری و کیفیت، فاجعه هستند.

یک اصلی است که می گوید وقتی فرد زیاد می شود، کم می شود به این معنی که توسعه کمی صدا و سیما با پایین آمدن کیفیت آن می شود وقتی تعداد شبکه ها بیشتر می شود از این دوستان بپرسید که نظارت چقدر بیشتر شده؟

یک روزی به یکی از مدیران می گفتم که چرا صدا و سیما به منِ گوینده یا مجری پول می دهد. بالعکس باید پول هم بگیرد چون بی جهت من را چهره می کند بعد همین مجری بیرون برنامه اجرا می کند و پول های کلانی هم می گیرد.

شما از هر زاویه ای نگاه می کنی صدا وسیما دچار اشکال است کاری که اشتباه است فرقی نمی کند که چه کسی مدیر است زمان ضرغامی باشد یا... بهر حال اشتباه است.

اگر صدا وسیما دارد درامد زایی می کند حداقل یک چیزی تولید کند که هم جهت با اعتقادات و فرهنگ ما باشد، به درد خانواده ها بخورد؛ وقتی شبکه ها زیاد می شود مجبور می شود یک جوری کنداکتورش را پر کند...

اصلاً بگذارید یک مسئله ای را همین جا بگویم، کارهایی که بنده در زمان مدیریتم انجام دادم و بر اساس قانون با صدا و سیما و بعضی دستگاه های دیگر به خاطر تبلیغات‌شان برخورد کردم بر اساس قانون آیا درست بوده یا غلط؟ اگر غلط بوده بنده آماده ام که مرا محاکمه کنید اگر هم که درست بوده چرا الان عمل نمی شود؟

آقای  نماینده مجلس، شما آن دوره ای که آمدی و گفتی چرا کلمه «حراج» را در مغازه ها می‌نویسند «sell » آن زمان به وزیر وقت کارت زرد نشان دادند حالا کجایی؟ آیا این دستورالعمل ها فقط برای آن زمان بود؟!