فوق تخصص بیماری‌های غدد متابولیک اطفال:

غربالگری نوزادان شانس تشخیص زودرس بیماری کم کاری تیروئید را فراهم می‌کند

فوق تخصص بیماری‌های غدد متابولیک اطفال با بیان اینکه غربالگری نوزادان شانس تشخیص زودرس بیماری را فراهم می‌آورد، تاکید کرد: سه تا پنج روز نخست تولد زمان طلایی برای تشخیص کم‌کاری تیروئید است.

کد خبر: ۳۲۰۰۸۵

چهارشنبه - ۰۷ خرداد ۱۳۹۳ / May 28, 2014

به گزارش خبرنگار «خبرگزاری دانشجو» از مشهد، نصرت قائمی امروز در نشست خبری هفته تیروئید که در شهرک دانش و سلامت دانشگاه علوم پزشکی مشهد برگزار شد، در خصوص علت بوجود آمدن بیماری تیروئید در نوزادان بیان داشت: به هر علتی که هورمون تیروکسین در بدن نوزادان کم باشد و یا عملکرد طبیعی نداشته باشد این بیماری بوجود می‌آید.

وی افزود: به طور کلی فقدان غده تیروئید و یا اخلال در ساختمان و یا محل استقرار آن، کمبود ید و اخلال در سنتز هورمون‌های غده تیروئید از جمله علل اصلی بروز بیماری کم کاری تیروئید است. در اکثر موارد بیماری، معمولا علامت اختصاصی ندارد که علت آن عبور هورمون تیروئید مادری از جفت و ورود آن به جنین است، به دلیل این‌که علایم بیماری به تدریج و در مدت سه تا شش ماهه اول زندگی بروز می‌کند؛ تشخیص بیماری دیر داده شده و معمولا ضریب هوشی کودک تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد ادامه داد: در بسیاری از موارد ابتلاء شدت بیماری نیز در حد خفیف و تا متوسط بوده و علائم بیماری در اوایل تولد بارز نیست و فقط با انجام غربالگری نوزادان شانس تشخیص زودرس بیماری فراهم می‌آید.

قائمی بیان داشت: رشد و تکامل مغز تا حدود سه سالگی ادامه دارد. به همین دلیل کم کاری تیروئید باعث عوارض جبران ناپذیر بر رشد و تکامل مغز و اعصاب مرکزی نوزاد می‌شود. رشد طولی و قد نوزاد نیز تحت تاثیر این بیماری قرار گرفته و کند می‌شود؛ بنابراین این بیماری با عوارضی نظیر عقب ماندگی ذهنی، کوتاهی قد و کاهش شنوایی همراه است.

وی با اشاره به این‌که طرح غربالگری کم کاری تیروئید نوزادان از سال 85 در تمامی دانشگاه‌های علوم پزشکی به اجرا در آمده است، تصریح کرد: هدف از اجرای این طرح شاسایی و کنترل مبتلایان به کم کاری تیروئید نوزادان، درمان و پیشگیری از عوارض آن است. علاوه بر این از عقب افتادگی ذهنی نوزادان پیشگیری می‌شود؛ همچنین کاهش هزینه‌های اقتصادی، کاهش ناتوانی‌های حاصل از بیماری و ارتقاء ضریب هوشی از جمله اهدافی است که برنامه غربالگری به دنبال دارد.

فوق تخصص بیماری‌های غدد متابولیک اطفال با اشاره به این‌که گزارشات ارسالی نشان از این دارد شیوع این بیماری در کشور یک در 670 نوزاد زنده دارد؛ بیان داشت: به طور کلی در پایان سال 92 تعداد 449 مرکز نمونه‌گیری در سطح مراکز و خانه‌های بهداشت فعال می‌باشند. بر اساس آمار جمع آوری شده از سطح شهرستان‌ها بروز این بیماری در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد 58 مورد در صد هزار تولد زنده یا یک مورد در 388 نوزاد زنده می‌باشد.

کمبود ید باعث بروز چه مشکلاتی می‌شود؟

قائمی در پاسخ به این پرسش که کمبود ید باعث بروز چه مشکلاتی می‌شود، تصریح کرد: سقط جنین، زایمان زودرس، تولد نوزادان مرده، اخلال رشد مغزی جنین، کر و لاکی، تولد نوزاد مبتلا به عقب ماندگی ذهنی و جسمی، تاخیر رشد اندام‌های حرکتی، نارسائی یا توقف رشد بدنی، فلج اعصاب، اختلال شنوایی، کم کاری تیروئید، ناتوانی جسمی و غیره از جمله بیماری‌هایی است که در اثر کمبود ید حاصل می‌شود.

وی با تاکید بر این‌که با یک آزمایش ساده در فاصله روزهای سه تا پنج روز بعد از تولد می‌توان به وجود کم کاری تیروئید پی برد گفت: این آزمایش با گرفتن چند قطره خون از پاشنه پای کودک انجام می‌شود که بی‌خطر و کم درد است و نتیجه آزمایش 48 ساعت بعد مشخص شده که در صورت وجود کم کاری تیروئید در نوزاد بلافاصله توسط پزشک تجویز دارو صورت می‌گیرد.

عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این‌که کمبود ید در دوران بارداری می‌تواند یکی از علل موثر در ابتلا نوزاد به کم کاری مادرزادی تیروئید باشد، تصریح کرد: ید یک ماده مغذی مورد نیاز بدن است که به طور روزانه باید مصرف شود و حیاتی‌ترین نقش ید در بدن شرکت در ساختمان هورمون‌های تیروئید است.

انسان در طول عمر خود نیازمند 1 قاشق چای‌خوری ید می‌باشد

قائمی با اشاره به این‌که انسان در طول عمر خود نیازمند یک قاشق چای‌خوری  ید می‌باشد، خاطرنشان کرد: بهترین منابع ید، غذاهای دریایی هستند؛ اما به دلیل کمی مصرف در رژیم غذایی، ید مورد نیاز بدن را تامین نمی‌کنند. میزان موجود ید در محصولات کشاورزی و دامی بستگی به خاک منطقه دارد و از آن جایی که خاک بسیاری از مناطق جهان از جمله ایران حاوی مقادیر کافی ید نیستندغ بنابراین محصولات کشاورزی و دامی این مناطق دچار کمبود ید هستند./155ب2/