جای خالی ایران در رتبه‌بندی جهانی برترین ابر رایانه‌ها/ 4 کشور آسیایی در میان برترین‌ها

با راه اندازی ابر رایانه در 14 دانشگاه کشور قرار بود ایران در میان 500 کشور دارنده سریع‌ترین ابر رایانه قرار گیرد ولی در آخرین رتبه بندی‌ها جایگاهی در میان کشورهای دارنده این فناوری قرار نداشته است.

کد خبر: ۳۲۰۶۵۰

شنبه - ۱۰ خرداد ۱۳۹۳ / May 31, 2014

به گزارش خبرنگار علمی «خبرگزاری دانشجو» گرید (Grid) شبکه‏ای از رایانه‏ها و ابررایانه‏ها است که توانایی پردازش اطلاعات با سرعت‏های بسیار بالاتری را ممکن ساخته است. به عبارت دیگر مدت زمان اجرای کارهایی که ساعت‏ها طول می‏کشید را به چند ثانیه تقلبل می‌دهد.

محققان مرکز سرن (مرکز تحقیقات هسته‏ای اروپا) نیز شبکه‏ای 500 میلیون یورویی را برای پوشش دادن اطلاعاتی که توسط  LHC (شتابگر) تولید می‏شود، ساخته‏اند. این شبکه متشکل از100,000 رایانه است که می‏تواند بزرگترین ظرفیت پردازش اطلاعاتی که بشر تاکنون به آن دست یافته است را فراهم آورد.

با توجه به کاربردهای این فناوری در حوزه‌هایی چون زیستی، هواشناسی و خودرو سازی طرح کلان گرید ملی که با عنوان تورین ملی شناخته می‌شود، با تصویب شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری از سال 88 در پژوهشگاه دانش‌‌های بنیادی اجرایی شد.

این طرح برای اتصال 12 دانشگاه و مراکز تحقیقاتی برای تهیه توان محاسباتی بالا آغاز کرده که در این راستا اقدام به ایجاد کلاستر محاسباتی در هر دانشگاه و مرکز صدور شناسنامه دیجیتال شده است به گونه‌ای در حال حاضر 14 دانشگاه و مرکز علمی و پژوهشی در قالب گرید ملی به یکدیگر متصل هستند.

درفاز اول این طرح کلان ملی در دو دانشگاه امیر کبیر و صنعتی اصفهان، مرکز ابر رایانه ملی راه‌اندازی شد و در فاز دوم در 12 دانشگاه و مرکز علمی دیگر همچون دانشگاه‌های صنعتی شریف، تهران، تربیت مدرس، صنعتی شیراز، بین‌المللی امام خمینی (ره)، علم و صنعت، تفرش، شیراز، فردوسی مشهد، پژوهشگاه دانشگاه‌های بنیادی، رازی کرمانشاه و مرکز بین‌المللی علوم و تکنولوژی پیشرفته کرمان، ابر رایانه‌هایی با توان پردازشی کمتر راه‌اندازی و از طریق تورین محاسباتی ملی به یکدیگر متصل شدند.

برای استفاده از این مجموعه، نرم افزارهایی تدوین شده است که این نرم افزارها برای نصب بر روی کامپیوترها مناسب نیستند. در حالی که با نصب روی تورین ملی این نرم افزارهای دارای کاربردهای بسیار بالایی خواهند بود.

برای اجرای این پروژه بالغ بر 10 میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است که امید می رود با همکاری دانشگاه‌های صنعتی امیر کبیر و صنعتی اصفهان و برقراری دوباره اتصال ابررایانه های این دو دانشگاه به تورین محاسباتی ملی، محققان بتوانند از خدمات قابل ارایه آن استفاده کنند.

همچنین به منظور طراحی، ساخت و راه اندازی ابررایانه‌ها در دانشگاه‌های صنعتی امیر کبیر و صنعتی اصفهان و نیز ابررایانه‌هایی با توان پردازش کمتر در 9 مرکز علمی و دانشگاهی دیگر، بالغ بر 68 میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است.

هدف فناوری ملی تورین

هدف از فناوری تورین، یکپارچه کردن منابع پردازش شامل رایانه‌ها، داده‌های خام، آشکارسازها و دستگاه‌های آزمایشگاهی است که از طریق شبکه اینترنت به یکدیگر متصل شده‌اند. با فناوری تورین می‌توان منابع محاسباتی یک موسسه یا دانشگاه، دانشگاه‌ها یا موسسات یک کشور یا چندین موسسه بین‌المللی را که به ترتیب تورین محلی، ملی و جهانی نامیده می‌شوند، یکپارچه کرد و آن را به اشتراک گذاشت.

امروزه توان محاسبات کلان، نقش مهمی در توسعه صنعتی و علمی کشورها دارد، این نوع محاسبات ممکن است در طراحی صنعتی، ساخت داروهای جدید، مجسم سازی طرح‌های صنعتی و دیگر برنامه ها به کار رود. صرفه جویی در زمان دسترسی به اطلاعات، جلوگیری از سرقت‌های علمی، کاهش هزینه‌های دریافت اطلاعات، اطمینان از اصالت اطلاعات دریافتی و امکان به اشتراک گذاری اطلاعات با دیگران از دیگر مزایای اجرای این طرح است.

رتبه جهانی ایران در تولید ابرکامپیوترها

سه سال قبل با رونمایی دو ابر رایانه در دانشگاه‌های صنعتی اصفهان و امیرکبیر ایران توانست نام خود را در میان کشورهای دارنده ابر رایانه به ثبت برساند.

قدرت محاسباتی ابر رایانه امیرکبیر با احتساب پردازشگر کمکی (GPU) برابر 163 ترافلاپس و دارای 4 هزار و 600 هسته پردازشی است. حجم حافظه طراحی شده در این سیستم 9 ترابایت است.

همزمان با رونمایی از این ابر رایانه، ابر رایانش دیگری در دانشگاه صنعتی اصفهان با عنوان « شیخ بهایی" رونمایی شد که دارای توان پردازشی 66 ترافلاپس است.

در آن زمان اعلام شد که رتبه بندی جهانی قوی‌ترین ابر رایانه‌ها در ژوئن 2011 (خردادماه سال 1390) انجام می‌شود که ایران نیز وارد این لیست خواهد شد. به گفته مسئولان ابر رایانه دانشگاه صنعتی امیرکبیر قرار بوده است که در رتبه 108 جهانی و ابررایانه شیخ بهایی نیز در این رتبه بندی در جایگاه 160 جهانی قرار گیرد.

این در حالی است که بر اساس آخرین رتبه بندی ابر رایانه‌ها در نوامبر 2013 ایران در میان 500 کشور دارنده سریع‌ترین ابر رایانه‌ها قرار نگرفت که این امر توجه مسئولان را در این زمینه می‌طلبد.

بر اساس این رتبه بندی 10 کشور دارنده سریع‌ترین ابر رایانه‌ها به شرح ذیل است:

رتبه

نام کلاستر

کشور سازنده

1

Tianha-2

چین

2

Tiran

ایالات متحده آمریکا

3

Sequoia

ایالات متحده آمریکا

4

K compiter

ژاپن

5

Mira

ایالات متحده آمریکا

6

Piz Daint

سوئیس

7

Stampede

ایالات متحده آمریکا

8

JUQEEN

آلمان

9

Vulcan

ایالات متحده آمریکا

10

SuperMUC

آلمان

بر اساس این رتبه بندی همچنین در میان 500 سریع‌ترین ابر رایانه دنیا 261 ابر رایانه متعلق به ایالات متحده آمریکاه است و 63 ابر رایانه از این تعداد نیر متعلق به کشور چین است.

در میان کشورهای آسیایی نیز کشور ژاپن با 27 ابر رایانه، هند با 11 ابر رایانه و کره جنوبی با 4 ابر رایانه در میان 500 کشور دارنده سریع‌ترین ابر رایانه قرار گرفته‌اند.