گزارش/

رشد ۳۵۳ درصدی واردات کلاه، کلاهی گشاد بر سر اقتصاد ایران/ کابوس "تراز منفی" در تجارت خارجی بازگشت

بررسی آمار منتشر شده از سوی گمرک و مرکز آمار حکایت از واردات کالاهایی در کشور دارد که نه تنها در الویت واردات قرار ندارند بلکه امکان تولید این کالاها در داخل کشور به راحتی ممکن است و به موجب این امر کابوس "تراز منفی" در تجارت خارجی آنهم در شرایط کاهش قیمت نفت ایران باز هم بازگشته و واردات کشور از صادرات پیشی گرفته است.

کد خبر: ۳۶۴۸۷۱

يکشنبه - ۰۴ آبان ۱۳۹۳ / October 26, 2014

به گزارش خبرنگار اقتصادی "خبرگزاری دانشجو"، رئیس‌جمهور دولت یازدهم دوشنبه شب در یک گفتگوی زنده تلویزیونی با مردم، به تشریح دستاوردهای دولت در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پرداخت و با ذکر برخی آمارها در ۶ ماهه اول امسال گفت: "در شش ماهه اول امسال ما رشد قابل ملاحظه‌ای در زمینه واردات و صادرات داشتیم. حدود ۲۶ میلیارد واردات و ۲۳ میلیارد دلار صادرات داشتیم، صادرات و واردات غیرنفتی ما حدود ۵۰ میلیارد دلار است و با این روند تا پایان سال ما یک واردات و صادرات حدود ۱۰۰ میلیارد دلاری غیر نفتی خواهیم داشت."

وی در حالی از رشد مطلوب و توامان صادرات و واردات اظهار خرسندی می‌کند که بررسی آمار منتشر شده از سوی گمرک و مرکز آمار حکایت از واردات کالاهایی در کشور دارد که نه تنها در الویت واردات قرار ندارند، بلکه امکان تولید این کالاها در داخل کشور به راحتی ممکن می‌باشد.

اگرچه مدت‌ها بود که تراز تجاری ایران مثبت شده بود و بالاخره پس از سال‌ها، صادرات برای مدت مدیدی از واردات پیشی گرفت اما آنگونه که آمارهای تجارت خارجی کشور در نیمه اول سال جاری نشان می‌دهند، کابوس تراز منفی در تجارت خارجی، باز هم بازگشته و واردات کشور از صادرات پیشی گرفته است.

صادرات قطعی ایران بدون نفت و گاز و تجارت چمدانی در نیمه نخست سال جاری 47 میلیون و 896 هزار تن به ارزش 23 میلیارد و 199 میلیون دلار بوده است.

از سوی دیگر واردات ایران نیز در این مدت برابر با 19 میلیون و 588 هزار تن به ارزش 26 میلیارد و 21 میلیون دلار بود که به این ترتیب به رغم سهم بالای صادرات از نظر وزنی از تجارت، ارزش واردات بیش از صادرات بوده و تراز تجاری ایران در این مدت منفی دو میلیارد و 822 میلیون دلار بوده است.

در عین حال در این مدت صادرات ایران نسبت به مدت مشابه سال گذشته 19.62 درصد و واردات نیز 29.54 درصد از لحاظ ارزش افزایش داشته است که نشان دهنده منفی‌تر شدن تراز تجاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته است.

اقلام عمده صادرات در مدت مورد بررسي، شامل « پروپان مايع شده » به ارزش 1,008 ميليون دلار و سهم ارزشي 6.04 درصد، « متانول » به ارزش 817 ميليون دلار و سهم ارزشي 4.89 درصد، «بوتان مايع شده» به ارزش 730 ميليون دلار و سهم ارزشي 4.37 درصد بوده است.

بر اساس این گزارش، بیشترین تراز تجاری مثبت ایران در نیمه نخست سال جاری با کشورهای عراق، افغانستان، ترکمنستان، پاکستان و مصر بوده است که به ترتیب ترازهایی برابر با دو میلیارد و 735 میلیون دلار، یک میلیارد و 233 میلیون دلار، 438 میلیون دلار، 277 میلیون دلار و 246 میلیون دلار داشته‌اند.

همچنین در این مدت بیشترین تراز تجاری منفی با کشورهای امارات متحده عربی، جمهوری کره، چین، آلمان و ترکیه به ترتیب با ترازهای منفی چهار میلیارد و 686 میلیون دلار، یک میلیارد و 832 میلیون دلار، یک میلیارد و 320 میلیون دلار، یک میلیارد و 115 میلیون دلار و 887 میلیون دلار بوده است.

تراز بازرگاني خارجي كشورمان (بدون احتساب صادرات نفت خام و ميعانات گازي )، طي هشت ماهه سال 2014 ميلادي، كسري 16,264 ميليون دلاري را تجربه كرده كه اين رقم در مدت مشابه سال پيش، مبلغ 8,950 ميليون دلار بوده است.

اما مهم‌تر از همه آمار واردات به کشور است. کالاهای غیرضروری که تولید آن‌ها در کشور و به دست صنعتگران ایرانی ممکن بوده اما باز هم شاهد واردات بالای این کالاها هستیم. به عنوان مثال در نیمه اول امسال واردات برنج با360 درصد رشد، واردات خودرو با 153 درصد رشد، رشد 397 درصدی واردات فرش و کف‌پوش، رشد 353 درصدی واردات کالاهایی همچون کلاه، رشد 210 درصدی واردات چتر و عصا، رشد 170 درصدی واردات مصنوعات چرمی، رشد 156 درصدی واردات لباس، رشد 148 درصدی واردات مبل، رشد 116 درصدی واردات اسباب‌بازی، رشد 106 درصدی واردات کفش، رشد 101 درصدی واردات لباس کشباف (تریکو)، رشد 76 درصدی واردات پارچه و بسیاری از اقلام غیرضوروی دیگر تنها نمونه‌هایی از افزایش واردات در سال جاری نسبت به سال گذشته است.

البته باید به این نکته نیز اشاره کرد که بالا رفتن آمار واردات همواره غیرمفید نمی‌باشد اما باید کالای وارداتی نیز از اهمیت کافی برخوردار بوده و یا امکان تولید آن در داخل کشور وجود نداشته باشد  تا بتوان توجیهی برای افزایش این آمار و ارقام داشت چرا که چه بسا کشورهایی که وارداتشان بسیار بیشتر از ایران است، اما در مقابل، صادراتشان نیز آمار و ارقام بسیار بالایی را به خود اختصاص می دهد.

به طور قطع مديريت واردات به عنوان يكي از شاخص‌‌هاي كمي و كيفي اقتصاد خواهد بود و اگر جريان واردات به‌درستي هدايت و نظارت شود، مي‌توان آثار مثبت آن را در ارتقا رفاه مصرف‌كنندگان داخلي، تخصيص بهينه منابع، كاهش قيمت تمام شده توليد‌كنندگان داخلي و افزايش رقابت‌پذيري كالاهاي صادراتي كشور مشاهده كرد. بدون ترديد با سامان بخشي به واردات به منظور حفظ مصالح اقتصادي كشور از طريق ايجاد تعادل نسبي در تراز تجاري مي‌توان گام‌هاي بزرگي را در عرصه اقتصاد برداشت و به گفته مقام معظم رهبری، روزی فرا رسد که درب چاه‌های نفت را بست و کشور را با صادرات غیرنفتی اداره کرد.

تهیه و تنظیم: فاطمه اسماعیلی