نشريه دانشجويي دفتر پژوهش هاي فرهنگي پويا/

تـوسعـه معنـوي و مادي، غـايـت اسـلام نـاب

مروري بر مواضع دولت‌هاي مختلف در عرصه سياست خارجي نيز، نشان‌گر اين است كه موضع فعالانه، اما مستقل و متكي به اصول دولت اصول‌گرا، بيشترين نصيب را براي جمهوري اسلامي در عرصه‌هاي مختلف همچون دستيابي به فناوري هسته‌اي داشته است؛

کد خبر: ۳۶۵۷۰

دوشنبه - ۱۹ مرداد ۱۳۸۸ / August 10, 2009

سرويس انديشه - مسئله خوب حكومت كردن يا حكومت مطلوب، از جمله آغازين مسائلي است كه بشر به هنگام انديشه‌ورزي در عرصه حكومت، قدرت و سياست با آن روبه‌رو بوده است. اين امر، انديشمندان سياسي را به ارائه ديدگاه‌هاي متفاوت و اغلب متضاد واداشته است.

از نگاه انديشمندان غربي، انديشه حكومت و حكمراني مطلوب، صرفاً با كاركردهاي مادي‌گرايانه مطرح گرديده است، اما مطابق آنچه كه در منابع ديني و روايي اسلام آمده، دولت اسلامي علاوه بر تأمين نيازهاي مادي انسان‌ها همچون اقتصاد و امنيت، موظف به فراهم آوردن محيطي معنوي براي تعالي روحي آنان مي‌باشد.

در واقع مطابق آراء‌ و انديشه‌هاي متفكرين اسلامي، دولت اسلامي به مراتب وظايف و تعهدات بيشتري در قبال مردم عهده‌دار است. از اين رو دولت به عنوان خدمت‌گزار مردم تلقي مي‌گردد و قدرت كارگزاران حكومتي به مثابه امانتي است كه از سوي خداوند و نيز مردم به ‌آن‌ها اعطا شده تا به عنوان ولي‌نعمتان جامعه پاسخگوي مردم باشند.

وقوع انقلاب اسلامي و به دنبال آن، استقرار نظام نوين جمهوري اسلامي ايران كه به لحاظ تئوريك از مباني ديني و اسلامي برخوردار بوده و از حيث عملي، آرمان‌ها و ارزش‌هاي والاي الهي و انساني را دنبال مي‌نمايد؛ فرصت لازم را براي تحقق عيني و عملي چنين انديشه‌‌اي فراهم آورده است. انديشه‌اي كه از سوي بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي ايران، به عنوان اسلام ناب معرفي گرديده و در آن، پيگيري چنين اهداف والايي را وظيفه دولت اسلامي به شمار آورده است.

به بيان روشن‌تر، حضرت امام خميني (ره) به عنوان برزگ‌ترين اسلام‌شناس معاصر و بنيانگذار نظام جمهوري اسلامي، چنين انديشه‌اي را انديشه سياسي اسلام دانسته و در طول يك دهه عمر پر بركت خويش كه رهبري و هدايت جامعه اسلامي را بر عهده داشت، همواره همين رويكرد را مورد تأكيد قرار داده بود. تأمل در سيره و فرمايشات مقام معظم رهبري نيز گوياي اين حقيقت است كه در نظام معرفتي اسلام؛ دولت، خدمتگزار مردم معرفي شده و وظيفه آن خدمت‌رساني مستمر و بي‌منّت است. اگرچه جمهوري اسلامي در طول عمر سي ساله خود گفتمان‌هاي مختلفي را پشت سر گذاشته است كه همه آن‌ها حول محور و اصول اساسي انقلاب با هدف خدمت‌رساني حركت نموده‌اند، اما ظهور و بروز گفتمان اصول‌گرايي كه با هدف احياي گفتمان انقلاب اسلامي مبني بر خدمت‌رساني عدالت‌محور صورت گرفت، بيش از هر گفتماني به عمل نمودن مطابق اهداف و روش‌هاي اسلام ناب در عرصه حكومت‌داري تأكيد ورزيد. عملكرد مطلوب اصول‌گراها در دوره‌هاي دوم و سوم شوراهاي اسلامي شهر، مجالس هفتم و هشتم و دولت نهم؛ حاكي از كارآمد بودن اين گفتمان در عرصه عمل و تجربه بوده است.

مروري بر مواضع دولت‌هاي مختلف در عرصه سياست خارجي نيز، نشان‌گر اين است كه موضع فعالانه، اما مستقل و متكي به اصول دولت اصول‌گرا، بيشترين نصيب را براي جمهوري اسلامي در عرصه‌هاي مختلف همچون دستيابي به فناوري هسته‌اي داشته است؛ لذا يقيناً ترويج گفتمان و ادبيات اصول‌گرايي، كمك به تحقق آرمان‌ها و اهداف انقلاب است كه بر توسعه همه‌جانبه انساني، چه از بعد مادي و چه از بعد معنوي تأكيد دارد. همان‌گونه كه رهبر معظم انقلاب اسلامي نيز مواردي چون عدالت‌خواهي، پايبندي به هويت اسلامي – انقلابي، اعتقاد به استقلال سياسي كشور، فسادستيزي، اعتزاز اسلام، ساده‌زيستي و مردم‌گرايي، مسئوليت‌پذيري و پاسخ‌گويي و ... را از جمله شاخص‌هاي اصول‌گرايي مي‌دانند.

بنابراين، گفتمان اصول‌گرايي كه هدفش مراجعه به اصول و مباني است، خدمت‌رساني مطلوب به جامعه در پرتو عمل به اسلام ناب عملي است و بر توسعه مادي و معنوي انساني به صورت توأمان تأكيد مي‌ورزد.

/انتهاي پيام/