نقد و تحليل فيلم «شوكران» از مجموعه سي سال سي فيلم

يكبار براي هميشه

«شوكران» به بررسي مسئله چالش برانگيزي در جامعه كنوني ايران مي پردازد؛ هم اين پردازش و هم شمايلي كه كارگردان براي كاراكترهاي درگيرش مي سازد، در نوع خود بكر و جذاب است.

کد خبر: ۳۷۵۶۴

چهارشنبه - ۲۸ مرداد ۱۳۸۸ / August 19, 2009

فيلمنامه اي مستحكم و روان و دقيق و بازي هاي حرفه اي و حساب شده و درست در كنار ساير مولفه هاي كارگرداني، «شوكران» را به بهترين و ماندگارترين فيلم كارنامه «بهروز افخمي» تبديل كرده است.

فيلمي كه در مضمون پردازي و شخصيت انگاري خود نيز به موفقيتي بكر و منحصر بفرد دست يافته و با چرخش رويكرد شخصيت پردازانه اش در نيمه دوم، شخصيت زن پرستار را از چهره يك عشوه گر فريبنده به يك مظلومه ستمديده و مهجور تغيير داد.

«شوكران» اثر جدي و معتبري در بعد ظرافت هاي فيلمنامه اي و تصويري است؛ فيلمي كه جايگاه ستايش برانگيزي در تاريخ سينماي ايران دارد. اثري روان، جذاب و بدون زوايد.

بازي هاي بسيار خوب و گيراي فريبرز عرب نيا و هديه تهراني، باورپذيري شخصيت ها را براي مخاطب مضاعف كرده است.

بحث «صيغه» و نوع شخصيت پردازي مرد جوان كه در هيئت يك «مدير» حضور مي يابد و هم از حيا و متانت برخوردار است و هم به خانواده اش علاقه مند مي نمايد و در مقابل، يك پرستار كه در تصوير ابتدايي، شمايل يك زن فريبنده و اغواگر را تداعي مي كند، ولي در ادامه – در نيمه دوم فيلم – با جلوه اي ديگر از او روبروييم كه نشانه هايي از رنج و دريغ و درد و تنهايي به همراه دارد.

«شوكران» در پايان بندي هم خاص و جالب است؛ حذف صحنه تصادف معمول با حالت اكشن عادي و تكراري و صرفاً پرداخت تغيير ميميك چهره بازيگر اصلي، پس از اطلاع از مرد تصادف كننده، يك ايده نو و خارق العاده بود كه در نهايت، «شوكران» را در نطقه اي نفسگير به پرداختي ديگرگونه رساند.

«شوكران» در زمان اكران حواشي و چالش هاي فراواني را برانگيخت كه دليل اصلي آن بازيگر نقش پرستار بود كه جلوه خوب و صالحه اي از او به نمايش درنمي آيد؛ اين يك عيب فيلمنامه اي بود كه افخمي مي توانست با قرار دادن و تعبيه يك شخصيت پرستار ديگر كه نشانه هاي مثبتي در او مي گمارد، رفع معضل كند.

«شوكران» با اين همه از فيلم هاي تاثيرگذار، خوب و قابل دفاع سينماي ايران است كه در زمان اكران هم پرفروش و موفق به جلب نظر مخاطبان عام شد؛ اتفاقي كه ديگر در ادامه كار سينمايي افخمي رخ نداد و همان يك بار براي هميشه شد.

حيف!

محمدرضا محقق