نگاهي به دعاي روز پنجم در باب «تذكار» اخلاق مدار در فرهنگ نبوي

گاهي به آسمان نگاه كن!

کد خبر: ۳۸۵۲۵

چهارشنبه - ۰۴ شهريور ۱۳۸۸ / August 26, 2009

رام سلمه و ديگران گفته اند كه در يكي، دو ماه مانده به وفات حضرت، ديديم كه هيچ جا بر نمي خاست و نمي نشست و عملي انجام نمي داد مگر اينكه مي گفت: سبحان اله و استغفرالله ربي و اتوب اليه ...»

طلب آمرزش و درخواست عفو و بخشش و اساساً «دعا» يكي از شاهراه هاي اصلي ارتباط با ذات اقدس الهي است.

«دعا» خود، رمز استجابت است. دعا، نشانه ايست براي بندگي و عبوديت.

«ادعوني استجب لكم» رمز شب عاشقان بيدل است.
شب عاشقان بيدل چه شب دراز باشد       تو بيا كز اول شب در صبح باز باشد

اين اشاره اصيل و خطير در دعاي روز پنجم ماه مبارك رمضان آمده است: اللهم اجعلني فيه من المستغفرين و اجعلني فيه من عبادك الصالحين القانتين و اجعلني فيه من اوليائك المقربين برافتك يا ارحم الراحمين.

خدايا قرار ده مرا در اين روزگار از آمرزش جويان و قرار بده مرا در اين روز از بندگان شايسته و فرمانبردارت و قرار بده مرا در اين روز از دوستان نزديكت به مهرباني خودت اي مهربان ترين مهربانان.

تذكر و تنبهي كه پيامد آن است به عنوان يكي از اركان اخلاق اسلامي مورد توجه دين مبين بوده است.

اساساً يكي از مشخصه ها و القاب پيامبر (ص) مذكر است، يعني بسيار تذكر دهنده و در اخلاق اسلامي هم «تذكر» يكي از منش ها و روش هاي اصلي در حفظ حريم حرمت اخلاق اسلامي است.

«تذكر دادن» هر روزه و هميشگي، تاثيرگذاري بلند مدتي در اجراي عملي فريضه «امر به معروف و نهي از منكر» دارد، فريضه اي كه در بعد اجتماعي اصلي ترين و خطيرترين فرمان اخلاقي دين مبين است. و البته و با دريغ فراموش شده ترين آنها.

«ام سلمه مي گويد: عرض كردم يا رسول الله چرا اين قدر اخيراً زياد استغفار مي كنيد؟ فرمود: اين طور به من امر شده است .... بعد فهميدم كه آخرين سوره اي كه بر وجود مقدسش نازل شده سوره نصر است. اين سوره كه نازل شد پيغمبر اكرم (ص) احساس كرد اعلام مردن است، يعني تو ديگر وقتت تمام شده است بايد بروي ... بعد از اين در فكر خود باش.

اين بود كه پيوسته تسبيح و استغفار مي كرد، ولي ما بد بخت ها دلمان حكم آن ديدار قير اندود را دارد، هي گناه پشت سر گناه، هي معصيت پست سر معصيت و هيچ گونه عكس العملي در روح ما ايجاد نمي شود. من نمي دانم اين فرشته هاي روح ما كجا و چقدر حبس شد ه اند ... كه دل ما تكان نمي خورد، نمي لرزد.

«نخستين منزل عبوديت توبه است. اگر در روح خودتان تكاني ديديد، اگر ندامتي ديديد، اگر احساس پشيماني ديديد، اگر گذشته خودتان را سياه و تيره ديديد، اگر احساس كرديد راهي كه تا كنون مي رفته ايد خطا بوده است سراشيبي بوده است و با خود گفتيد بايد بر گردم رو به سر بالايي، رو به خدا، شما به نخستين منزل عبوديت و عبادت و نخستين منزل سلوك رسيده ايد و مي توانيد از آنجا شروع كنيد و اگر نه، نه.»(كتاب آزادي معنوي شهيد مطهري)

محمدرضا محقق