فریبکاری در ازدواج از نظر اسلام

آمار و ارقام رسمی در دست نیست که چه تعداد از طلاق‌ها به دلیل فریبکاری زوج‌ها در ازدواج رخ می‌دهد.

کد خبر: ۳۹۵۸۰۴

چهارشنبه - ۲۰ اسفند ۱۳۹۳ / March 11, 2015

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو»، آمار و ارقام رسمی در دست نیست که چه تعداد از طلاق‌ها به دلیل فریبکاری زوج‌ها در ازدواج رخ می‌دهد اما حتما هر کدام از شما در میان اطرافیانتان با چنین موردی مواجه شده یا شنیده‌اید که کسانی به امیدی ازدواج کرده‌اند اما بعد از شروع زندگی متوجه شده‌اند واقعیت طرف مقابل آن چیزی نبوده که ادعا کرده است. در اسلام به این می‌گویند تدلیس.

خواستگار دروغگو

تدلیس، در تعریف فقهی‌اش می‌شود فاقد را واجد وانمود کرد. مثلا مردی که هیچ سرمایه‌ای از خود ندارد، وانمود می‌کند خودرو و ماشین دارد و دختری که سواد ابتدایی دارد خود را دیپلمه معرفی می‌کند. یا زنی که قبلا ۶ماه تجربه زندگی مشترک داشته، آن را انکار می‌کند و وانمود می‌کند قبلا ازدواج نکرده یا مردی که نقصی در گردن خود دارد، آن را می‌بندد و وانمود می‌کند که موقتا در اثر یک ضربه در ورزش به این وضع افتاده و به زودی خوب می‌شود. دامنه تدلیس گسترده است و در واقع هر دروغی را شامل می‌شود که زوج‌ها به هم می‌گویند. از دروغگویی درباره وضعیت ظاهری گرفته تا دروغ درباره وضعیت اجتماعی و شغلی و مالی. این دروغ‌ها، از نظر اسلام غیر قابل قبول هستند و به فردی که فریب خورده این حق را می‌دهد که ازدواجش را فسخ کند.

ماده ۱۱۲۸ قانون مدنی هم می‌گوید: «هر‌گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود که طرف مذکور فاقد وصف مقصود بوده، برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود، خواه وصف مذکور در عقد تصریح شده یا عقد متباینا بر آن واقع شده باشد».

فسخ نکاح در کلام ائمه
امام باقر (ع) فرمودند: «هر‌گاه زن مبتلا به جنون، عفل، برص، افضاء یا زمین گیری ظاهری، نیرنگ کند و خود را سالم وانمود کند و بدین‎گونه مردی با او ازدواج کرد، مرد حق دارد، نکاح را بدون طلاق، فسخ نماید و اگر علت تدلیس و فریب، ولی دختر باشد، مهریه از او بازپس گرفته می‌شود.»

از امام صادق (ع) سوال شد: مردی با دختری کور، لنگ یا دارای برص ازدواج می‌کند در حالی که ولی دختر بیماری را از خواستگار مخفی نگاه داشته است، حال مرد چه حقوقی دارد؟ حضرت فرمودند: می‌تواند نکاح را فسخ نماید و مهریه زن را باید پدر دختر بپردازد. (زیرا او باعث فریب شوهر شده است).

مردی که به بیماری خصاء مبتلا بود، در خواستگاری به دروغ خود را سالم وانمود ساخت. دختر پس از ازدواج، متوجه بیماری شوهرش شد، حضرت فرمودند: «زن حق فسخ نکاح دارد و مهریه‌اش را نیز از شوهر می‌گیرد. مرد نیز به واسطه نیرنگی که به کار برده، تعزیر می‌شود.»

از امام صادق (ع) سئوال شد، «زنی که دارای عیبی بوده، مسئولیت ازدواج خود را به مردی از بستگان یا مردی دیگر سپرده است و عیب خود را نیز از آن فرد مخفی داشته است، پس از ازدواج، شوهر متوجه می‌گردد، حال چه می‌توان کرد؟ حضرت فرمودند: مهریه‌ای که به زن پرداخت شده، از او باز پس گرفته می‌شود.

از امام باقر (ع) سئوال شد، «زنی فرزند نامشروعی به دنیا می‌آورد و تنها پدر او از این امر مطلع است، آیا پس از آنکه پدر مشاهده کرد دخترش اصلاح شده، می‌تواند او را به مردی شوهر دهد و این راز را فاش ننماید؟ حضرت فرمودند: در این صورت اگر شوهر بعد از ازدواج متوجه این امر شود، می‌تواند مهریه‌ای که به همسرش پرداخته، از پدر همسرش باز پس گیرد، زیرا به مجرد آنکه ناموس دختر در اختیار شوهر قرار گرفت به او مهریه تعلق می‌گیرد، ولی به واسطه تدلیس پدر حقیقت از داماد مخفی شده، مرد می‌تواند مهریه را از پدر زن درخواست نماید. در ضمن اگر شوهر مایل باشد، می‌تواند به زندگی با همسر خود ادامه دهد.»

دامنه تدلیس گسترده است و در واقع هر دروغی را شامل می‌شود که زوج‌ها به هم می‌گویند. از دروغگویی درباره وضعیت ظاهری گرفته تا دروغ درباره وضعیت اجتماعی و شغلی و مالی.

مواردی که فریب در ازدواج محسوب می‌شود
اگر هر یک عیوب ذیل حین عقد در مرد بوده و زن از آن بی‌خبر بوده است:
۱- جنون (دیوانگی)

۲- خصاء (اختگی)

۳ - عنن (ناتوانی از انجام عمل جنسی)

۴- مقطوع بودن آلت تناسلی

و اگر هر یک از عیوب ذیل حین عقد در زن بوده ولی مرد از آن بی‌خبر بوده است:
۱- جنون (دیوانگی)

۲- قرن (عدم امکان رابطه جنسی)

۳- جذام

۴- برص (لک و پیس)

۵ - افضاء (بیماری جنسی)

۶- زمین گیری

۷-نابینائی از هر دو چشم

هر‌گاه در یکی از طرفین صفت خاصی شرط شده و بعد از عقد معلوم شود که آن ویژگی را نداشته برای طرف مقابل حق فسخ خواهد بود. با این وجود موارد، باید در یکی از حالت‌های زیر ذکر شده باشد:

۱ - ضمن عقد. مثلاً وکیل زوجه می‌گوید: «موکل خود خانم... را به عقد ازدواج آقای دکتر.... با مهریه.... درآوردم.»

۲- داشتن مدرکی که نشان دهد در دوران پیش از عقد، دختر یا پسر ویژگی خاصی را به خودشان نسبت داده‌اند. مثلا پسر امضا کند: فلانی، پسر فلانی. در حالی که اساسا پسر آن مرد نباشد. یا دختر امضا کند: دکتر فلانی، در حالی که دکتر نباشد.

۳- سکوت و صحبت نکردن از نقص هم به معنی تدلیس است. چون فرض بر این است که فرد مقابل سالم است و بیماری خاصی ندارد.

منبع: تبیان