صالحی در گفتگوی ویژه خبری:

ساختن سانتریفیوژ برای ما مثل سماورسازی شده است/ ۲نوع از تحریم‌ها با شدت و ضعف باقی می‌ماند

رئیس سازمان انرژی اتمی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری پنج شنبه شب شبکه دو سیما ابعاد فنی بیانیه لوزان سوئیس را تشریح کرد.

کد خبر: ۴۰۰۹۷۳

جمعه - ۲۱ فروردين ۱۳۹۴ / April 10, 2015

به گزارش گروه سیاست خارجی «خبرگزاری دانشجو»، رئیس سازمان انرژی اتمی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری پنج شنبه شب شبکه دو سیما ابعاد فنی بیانیه لوزان سوئیس را تشریح کرد.

علی اکبر صالحی در ابتدای سخنان خود گفت: تقارن روز ملی فناوری هسته ای را با روز ولادت حضرت زهرا (س) به فال نیک می گیریم و پیشاپیش این ولادت را تبریک عرض می کنم .

وی با اشاره به سخنان امروز مقام معظم رهبری افزود: سخنان ایشان همانند گذشته همواره التیام بخش است و موجب اطمینان بخشی می شود .

صالحی اضافه کرد: مقام معظم رهبری به عنوان رهبر انقلاب اسلامی همچون ناخدای کشتی انقلاب آفت های بالقوه را که ممکن است خدای ناکرده به انقلاب ضرر و زیان بزند رصد می کنند .

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه  از دو منظر سخنان  مقام معظم رهبری را ارزیابی کردم  گفت : نخست اینکه سخنان ایشان تذکری به ما مذاکره کنندگان از باب این آیه قرانی که  "تذکر بده چون در آن نفع است " بود .

صالحی اضافه کرد : باید همواره با هوشیاری و هوشمندی و احتیاط لازم در مقابل کسی که  خیرخواه ما نیست ظاهر شویم  و باید به این تذکر  گوش دل بسپاریم .

وی ادامه داد : تذکر دیگر اخطار بود به طرف مقابل که فکر نکنند گروه مذاکره کننده حامی ندارد  و بی دفاع است ومی توانند زیاده خواهی و زیاده طلبی خود را بر این گروه تحمیل کنند .

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: از این منظر این سخنان به موقع بود و هم تکلیف  ما و هم طرف مقابل را روشن و راه را برای ما هموار می کند .

صالحی با تشکری دوباره از سخنان امروز مقام معظم رهبری افزود:این سخنان درست در زمان حساسی  بیان شدند  و چراغ راه و رهنمون ما خواهد شد تا  کار را پیش ببریم .

وی ادامه داد: اما راجع به مواردی که مقام معظم رهبری در بیاناتشان وقتی که مثال می زدند اینها عهد شکن و پیمان شکن هستند می خواهم در بعد مسائل هسته ای از اینجا ورود پیدا کنم و به مواردی از عهد شکنی انها اشاره کنم.

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت: قبل از انقلاب ما هم با آلمان ها و هم با فرانسوی ها در ارتباط با ساخت نیروگاه اتمی بوشهر و دارخوین خوزستان قرارداد داشتیم .

صالحی افزود : اما وقتی که انقلاب شد آلمانها  که نیروگاه بوشهر را می ساختند  و تقریبا قریب به 70 درصد ساخت یکی از نیروگاه ها انجام شده بود و زمان زیادی نیاز نداشت  که این نیروگاه به سرانجام برسد و کامل شود .

وی ادامه داد : اگر این نیروگاهها  آن موقع کامل می شد،می توانست به تامین برق آن زمان  کمک کند چون کل تولید برق ایران در آن  زمان کمتر از 4 هزار مگاوات بود  و این دو نیروگاه قریب به دو هزار مگاوات می توانست برق تولید کند .
صالحی گفت : فرانسویها  کار کمتری در دارخوین کرده بودند  و کار زیادی را پیش نبردند و اما وقتی که انقلاب شد، هر دو گذاشتند رفتند و این نخستین عهد شکنی بود که ما از طرف مقابل دیدیم .

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه گفت : یک مورد دیگر که  در بحث هسته ای  عهد شکنی بود  بحث در خصوص غنی سازی بود که فرانسویها قرار بود  در اصفهان امکاناتی برای  ساخت مجتمع سوخت فراهم کنند  و یک امکانات  اولیه را فراهم کردند در حد آزمایشگاهی ،‌اما  آن را نیز گذاشتند و رفتند  .

رئیس سازمان انرژی اتمی افزود: از باب اورانیوم غنی شده نیز اجازه نمی دادنند تا قبل  از انقلاب  که  البته یک توافق نانوشته ای بود که  ایران بتواند  غنی سازی کند بلکه  اورانیوم غنی شده را به ایران می دادند تا در ایران  تبدیل به مجتمع سوخت شود ،‌ یعنی فرانسویها این تعهد را کرده بودند  لذا ایران در مجتمع  غنی سازی اوریدیف فرانسه سرمایه گذاری کرد تا از این طریق سهمی در غنی سازی داشته باشد و این غنی سازی در خاک خودش انجام  نمی گرفت بلکه در خاک فرانسه بود  اما  در اینجا  نیز عهد شکنی شد .

وی افزود : ما چند تن یواف 6 داشتیم  اما فرانسه بعد از آنکه  که انقلاب شد عهد شکنی کرد و اجازه نداد این کالایی که متعلق به ایران است به ایران بیاید .

مجری برنامه در ادامه از صالحی پرسید: گذشته، چراغ راه آینده است با توجه به تجربه ای که ما داریم به سراغ  نطنز می رویم ما اکنون  قرار است 5 هزار سانتریفیوژ فعال   در نطنز  داشته باشیم  به نظر شما این کفاف میزان انرژی که  ما در سالهای آینده نیاز داریم آیا کفاف 190 هزار سو رامی دهد؟

صالحی پاسخ  گفت : من برای پاسخ به این سوالها باید  این مقدمه را بگویم  که مجری ادامه  داد من سوالات زیادی دارم   اما صالحی گفت ،  این یک فرصتی است که  ما می خواهیم این  موضوع برای ملت ایران خوب جا بیافتد که ما همینطور وارد این عرصه نشده ایم بلکه بعد از خاتمه جنگ تحمیلی  ،‌ جمهوری اسلامی  تصمیم گرفت مجدداً در خصوص  فعالیت های صلح آمیز هسته ای فعالیت های خود را به طور جد  آغاز کند اما چون  ما  تجربه از جنگ داشتیم  و هم از عهد شکنی آنها  که در ابتدای انقلاب و در طول جنگ  تحمیلی دیدیم  که کسی به کمک ما نمی آمد  ، متوجه شدیم  ما اگر بخواهیم نیروگاههای هسته ای خود را  بسازیم  قطعاً بایستی از تامین سوخت مطمئن آنها  نیز اطمینان حاصل کنیم .

وی ادامه  داد : نمی توانیم میلیارد ها دلار هزینه کنیم  و نیروگاه بسازیم  ولی تامین سوخت را به دیگران واگذار کنیم که اگر نخواستند بدهند ،‌ میلیاردها  دلار سرمایه گذاری معلق بماند .

صالحی گفت : تصمیمی که جمهوری اسلامی ایران به درستی گرفت اوایل دهه هفتاد یعنی درست بعد از جنگ این بود که  اگر شما وارد این عرصه می شوید فکری نیز به حال تامین  مطمئن سوخت  داشته باشید .

وی افزود : این به مفهوم این است که ما بخواهیم همه سوخت های نیروگاههایی که در یک چشم انداز بلند مدت دیده شده است تامین کنیم نبود ،‌ بلکه گفتیم  یک مقداری را  ما تامین کنیم  تا اگر طرف مقابل گفت من نمی دهم  بداند  که ما این توانمندی را داریم  .

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه گفت : اکنون سوال می کنند  که برای چه دنبال غنی سازی می گردید، قبل از انقلاب بر اساس توصیه هایی که خود آمریکاییها کرده بودند و یک گزارش 20 جلدی آن موقع داده بودند ، یک شرکتی به نام  اس آی آر  در ارتباط با  توسعه  اجتماعی اقتصادی ایران داده بود که ایران  باید در سبد انرژی خود قریب به 20 هزارمگاوات  برق هسته ای  داشته باشد که این توصیه  خود آمریکایی ها  قبل از انقلاب است .

وی ادامه داد : جالب است که  خود همین سیاستمداران آمریکایی که ایران  تصمیم گرفت  مجددا این نیروگاهها را  احیاء‌کند ،‌گفتند  ایران با این همه نفت و گاز ،‌ نیروگاه  هسته ای را برای چه می خواهد و گویی فراموش کردند که خودشان  این توصیه ها را کرده بودند .

وی گفت : البته ما به توصیه آنها نگاه نمی کنیم  و بعد از انقلاب خودمان نشستیم و فکر کردیم و دیدیم از نظر اقتصادی و از جهات دیگر ،  زیست  محیطی و مسایل دیگر ضرورتاً بایستی به سمت این فناوری برویم .

صالحی گفت : همانطور که مقام معظم رهبری نیز امروز به درستی اشاره فرمودند این فناوری یک فناوری بسیار مهمی است که میعادگاه  بسیاری از فناوریهای دیگر است .

وی افزود : یعنی اگر ما فناوری هسته ای را در کشور به درستی جا بیندازیم  و به همه  آن آستانه های فناوری دست  پیدا کنیم  این لاجرم ما را به سمتی می برد که بسیاری از فناوریها را بایستی احراز کنیم .

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: پس ما رفتیم به سمت غنی سازی زیرا نیاز داشتیم .

صالحی افزود : سال 69 و 70 بود  که آنها آن را نمی دادند و در کشورهای در حال توسعه نیز  کشوری نداریم  که غنی سازی کند  .

وی گفت : از 5 کشور شامل چین ، آمریکا ، فرانسه ، روسیه و انگلیس که عضو شورای امنیت  و دارنده  سلاح هسته ای  هستند  و توانایی غنی سازی ، تولید آب سنگین و تولید کالاهای استراتژیک را دارند، فقط 3 کشور هند، پاکستان و کره هم وارد این عرصه شدند و رژیم غاصب صهیونیستی  نیز درحال فعالیت است .

صالحی افزود : پس درمجموع 9 کشور هستند که فعالیت گسترده ای در زمینه غنی سازی دارند .

وی تصریح کرد : در کشورهای در حال توسعه  برزیل  هم اندازه ما  و شاید  کمتر از ما غنی سازی می کند  زیرا آنها هم  نیروگاه هسته ای دارند و آرژانتین آب سنگین تولید می کند ، در حقیقت  برزیل،  آب سنگین تولید نمی کند  و آرژانتین هم غنی سازی نمی کند  .

وی گفت : جمهوری اسلامی ایران  تنها کشور در حال توسعه ای است  که به لطف الهی توانسته  هم  آب سنگین تولید کند  و هم  غنی سازی کند .

رئیس سازمان انرژی اتمی با بیان اینکه  در دنیا  به کسی مواد  غنی شده  نمی دهند گفت : تهیه این مواد مانند  خرید از سوپرمارکت نیست که کالاهایی را انتخاب کنیم و خرید  کنیم ، کسی  به شما این فناوری  را نمی دهد،حتی ماشین  سانتریفیوژ  و کیک زرد به عنوان مواد اولیه هم به شما  نمی دهند  .

صالحی گفت : پس بنابراین جمهوری اسلامی بایستی به نحوی  با اتکا به توانمندی و ظرفیت های داخلی خودش  این کار را می کرد و چاره دیگری نداشت  .

وی افزود : ما حتی از کشورهای دیگر همانطور که آقای روحانی در صحبت هایشان  اشاره کردند درخواست کردیم  اما آنها  امتناع کردند  و جمهوری اسلامی نیز نمی توانست دست بسته بنشیند .

صالحی گفت : برای اینکه به کار سرعت بدهیم  به سراغ بازار سیاه هم رفتیم  .

وی افزود: در سال 69 تعدادی سانتریفیوژ  و علاو بر آن  نقشه های سرهم کردن آنها  را از بازار سیاه  تهیه کردیم  .

معاون رئیس جمهور گفت : در زمان مسئولیت آقای  دکتر امراللهی  زحمات فراوانی کشیده شد و از سال 69 تا 76 ، دو ماشین  راه اندازی شد .

وی تصریح کرد : راه اندازی  ماشین  ها کار بسیار دشواری است  و سانتریفیوژ، فناوری بسیار پیچیده ای است با اینکه ظاهر ساده  دارد و از 100 قطعه تشکیل شده اما سرهم کردن این قطعات و به کار انداختن آن  بسیار دشوار است زیرا 60 هزار دور در دقیقه  می زند  ، تکان نباید بخورد و حتی  صدایی از آن  درنیاید .

صالحی با بیان اینکه راه اندازی  ماشین های سانتریفیوژ کار بسیار دشوار و اولین  تجربه  جمهوری اسلامی ایران در این زمینه بود گفت : اما  از آنجایی که  ما در جنگ به خوبی فرا گرفته بودیم دانشمندان جوان ما همت عالی به خرج دادند ؛ هفت سال  طول کشید و دو ماشین  سانتریفیوژ پیوسته به هم به کار  افتاد و غنی سازی آغاز شد .

وی گفت :  تا سال 85 که  آقای آقازاده مسئولیت سازمان را برعهده گرفت از سال 76 تا 85 یک آبشار یا  زنجیره  164 تایی از ماشین هایی که از خارج وارد کردیم ، راه اندازی شد .

صالحی تصریح کرد : 15 سال طول کشید  تا از ماشین هایی که از بازار سیاه  تهیه شده بود، یک زنجیره ای راه بیافتد چون که اولین تجربه ما بود،  قدری طول  کشید .

رئیس سازمان انرژی اتمی گفت : از سال 85 بومی سازی  آغاز شد و در آن زمان  ماشین های اولیه  پی وان  یعنی پاکستان 1  و ماشین های آی آر وان،  یعنی ایران یک ،‌ که هم اندازه  و هم ظرفیت هستند  در نطنز  مشغول غنی سازی شد .

وی گفت : ما هم اکنون قریب 20 هزار  ماشین  سانتریفیوژ داریم  ، ده هزار ماشین  آن در حال کار است  و 10 هزار غیر فعال و از 10 هزار ماشین فعال ، هزار ماشین از نوع آی آر 2 ام ،  است  .

صالحی افزود: به علت اینکه ماشین های آی آر وان ، یک اشکال ذاتی طراحی دارد  ما نتوانستیم این ماشین را آنگونه که مورد  اطمینان  باشد دربهره برداری به درجه مطلوب برسانیم زیرا خرابی این ماشین  ها  نسبت به نرم جهانی ، قدری بیشتر است .

وی افزود : به این علت  رفتیم  به طرف نسل های بعدی که طراحی اش از اساس به دست خودمان صورت گرفته ومانند ماشین های آی آر وان ،‌ مهندسی معکوس  نبوده است و خودمان طراحی آن را انجام دادیم .

صالحی گفت : بعد  نسل های آی آر 2 ام ، آی آر 4 ، آی آر 5 ، آی آر 6 و آی آر 8  را خودمان طراحی کردیم .

وی افزود : مراحل تست  دو نسل آی آر 2ام و آی آر 4  انجام شده و طول عمر آنها نیز مشخص شده است ،‌هر دوی این ماشین ها خوب هستند و نرم های بین المللی یک ماشین را دارند .

صالحی گفت : آی آر 4 ،‌ ماشین بسیار خوبی است و آن را به عنوان  ماشین هایی که بالقوه در آینده  از آن  استفاده خواهیم کرد حفظ می کنیم .

وی افزود : توان  ظرفیت واقعی غنی سازی این ماشین بالاست  .

صالحی گفت : ظرفیت اسمی  نسل آی آر وان ،‌ سه ونیم سو بود اما در عمل یک سو شد اما ظرفیت  آی آر 4 ، ظرفیت  اسمی آن   پنج و نیم سو است که در عمل هم همین ظرفیت را به ما می دهد ، الان در نطنز حدود 10 هزار ماشین در حال کار است اما کفاف 190 هزار سو را نمی دهد .

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: ما برای اینکه به 190 هزار سو برسیم 190 هزار از این ماشین ها می خواهیم .

صالحی افزود: اگر ما فرض کنیم فشار 1+5 نیست و می خواهیم به سمت غنی سازی ایی برویم  که هزینه و فایده اش با هم بخواند، ما قطعاً  با " آی آر وان"  نمی رویم  به 190 هزار سو ،‌ چون اگر با " آی آر وان" برویم زود خراب می شود و به لحاظ سطح بین المللی نیز ماشینهای خوبی نیستند .

وی گفت : از طرفی باید بدانیم که نطنز نیز جای 190 هزار سو ندارد ؛ نطنز  جای 48 هزار ماشین دارد  و فردو هم حداقل 3 هزار ماشین می گیرد  .

معاون رئیس جمهور با بیان اینکه ما برای رسیدن به 190 هزار سو نیازمند ماشین های پیشرفته تری هستیم  افزود:  ما باید به گونه ای از این ماشین های پیشرفته  استفاده  کنیم  که با توجه به وجود تاسیسات نطنز ضرورتی ندارد که بخواهیم  نطنزهای متفاوت  بسازیم .

صالحی گفت : نطنز می تواند 48 هزار ماشین بگیرد و چون ماشین های آی آر 8 ،‌ کمی بزرگتر است حدود 44 تا 45 هزار ماشین  را می توانیم در نطنز جا دهیم  .

وی افزود : سو  آی آر 8  ، بیست و چهار است یعنی 24 برابر" آی آر وان " ، بنابراین  اگر در نطنز  40 هزار  ماشین بگذاریم  می شود یک میلیون سو ،  که می تواند سوختی به اندازه 5 نیروگاه بوشهر را جواب دهد .

صالحی در ادامه  گفت : ماشین های" آی آر 8 " را تازه طراحی و ساخته بودیم که مسائل 1+5 پیش آمد و قرار شد کار را روی آن متوقف کنیم  .

وی افزود : طبق توافق اخیر ( اگر به نتیجه برسد)، از زمان عملیاتی شدن  این توافق ما  کار بر روی ماشین های آی آر 8  را شروع خواهیم کرد.

رئیس سازمان انرژی اتمی در پاسخ به این سوال که از فکت شیت ما چه خبر ؟ گفت : فکت شیتی که آمریکاییها دادند  یک سری درست ونادرست  بر اساس روایات خودشان  بود که خیلی هم این کار آنها برای ما تعجب انگیز نیست چرا که  این کار آنها سابقه داشته است .

صالحی افزود : به عنوان مثال ما در مذاکرات  در مورد تحقیق و توسعه به یک جمع بندی رسیدیم  ، من به همتای خودم  گفتم مسائل تمام است  گفت بله  ، خداحافظی کردیم ومشخص کردیم بحث فنی کارش تمام شده است، یکی دو ساعت بعد   همتای من تقاضا کرد جلسه  مجددی داشته  باشیم و دیدم  مطالب را عوض کرده است که در پاسخ به سوال من  گفت  اروپایی ها خواستند و این موضوع  چند بار دیگر نیز رخ داد  هر چند  در پایان  او از من عذرخواهی کرد .

وی گفت: هر فرآیندی اصولی دارد و فرآیند  مذاکره هم اصولی دارد و ما هم نمی توانیم به اصول اخلاقی مذاکره پایبند نباشیم .

صالحی در پاسخ به اینکه  وندی شرمن یکبار گفته بود  ما مسائل را بر روی تخته وایت برد  تشریح می کنیم  اظهار داشت : ما یک بار در مسئله فنی برای اینکه  مقداری نیاز به  تشریح بود ، وایت برد آوردیم  .

وی گفت : فکت شیت ما هست و چیزی نیست که الان  بنویسیم؛ سیاهه آن برای وزارت خارجه بوده است ؛ سازمان انرژی اتمی با کمک وزارت خارجه، فکت شیتی را تنظیم کردیم و در اختیار دکتر ظریف به عنوان مسئول ارشد مذاکرات  قرار دادیم  .

صالحی افزود: فکت شیت ما قطعا با فکت شیت آمریکا متفاوت است چرا که فکت شیت ما حقیقت آنچه که در مذاکرات  رخ داده است می باشد.

رئیس سازمان  انرژی اتمی در ادامه به موضوع آب سنگین اراک و جزئیات مسائل  مطرح شده در این باره در مذاکرات پرداخت وگفت : تاسیسات اراکی که داشتیم و الان هم داریم با  آب سنگین و اورانیوم طبیعی کار می کند .

صالحی افزود:در آب سنگین اراک، مخزنی که سوخت  در آن قرار می گیرد  تمامش محل سوخت می شود و وقتی اورانیوم طبیعی است همه سطح مخزن را می پوشاند و طبق طراحی ، سالی قریب به  9 تن پلوتونیوم باید تولید می کرد .

وی گفت: آنها روز اول گفتند باید آب سنگین را تعطیل کنید و ما گفتیم این کار را نخواهیم کرد و یکی از خطوط قرمز مقام معظم رهبری این بود که آب سنگین باید آب سنگین بماند بنابراین  ما ، هم باید خط قرمز ایشان را رعایت می کردیم و هم  نگرانی های ساختگی غرب را  پاسخ می دادیم .

معاون رئیس جمهور افزود: بر اساس طراحی فعلی درحال حاضر در قلب رآکتور اراک اورانیوم غنی شده می گذاریم و تعداد لوله های اورانیوم کمتر است بنابراین چون فضا باز می شود امکان تحقیقاتی بیشتری پیدا می کنیم و شار نوترونی را بالا می بریم .

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه سخنان خود گفت : هزار سانتریفیوژ در فردو باقی می ماند که بیش از 350 عدد از آن درحال چرخش خواهد بود.

صالحی با اشاره به اینکه دوره اعتمادسازی، 10 سال تعیین شد افزود: پیشنهاد آنها 25 سال و پیشنهاد ما 2 سال بود  که بالاخره بر روی عدد 10 سال توافق شد .

وی ادامه داد : پس از این ده سال برخی موارد را ادامه می دهیم  اما  آنها ، موردی است .

صالحی گفت : اکنون  حدود 600 ماشین سانتریفیوژ در فردو داریم  که غنی سازی اورانیوم را انجام می دهند  که  حدود 30 تا 40 کیلو در ماه  در حدود 4 درصد غنی سازی می کنند که قبلاً ده کیلو در ماه و به میزان  20 درصد غنی سازی می کرد .

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه نیروگاه بوشهر در سال به 30 تن سوخت نیاز دارد  افزود : نطنز و فردو  با 10 هزار ماشین  سانتریفیوژ کنونی هم  باید سالها کار کنند  تا سوخت  یکسال بوشهر را  تامین کنند  مگر اینکه تعداد  ماشین ها زیاد کنیم  که در آینده  این کار را خواهیم کرد .

وی با اشاره به اینکه در فردو1000 سانتریفیوژ باقی خواهد ماند  گفت : از این تعداد ، 350 ماشین سانتریفیوژ باقی می ماند که قرار است برای تولید ایزوتوپ های پایدار باشد .

رئیس سازمان انرژی اتمی با تشریح  چگونگی تولید ایزوتوپ های پایدار افزود : انواع اورانیوم ، اکسیژن و نیتروژن و در کل 105 عنصر در جهان وجود دارد که  283 عنصر همزاد پایدار و 3200 عنصر همزاد ناپایدار دارند .

صالحی با اشاره به اینکه  این  283 عنصر پایدار ، موارد استفاده  فراوانی دارند گفت : این عناصر را باید تولیدکنیم و مانند  غنی سازی است اما به جای اینکه اورانیوم را غنی سازی کنیم ، عنصر دیگری را  غنی سازی می کنیم و با همین سانتریفیوژ این کار را می توانیم انجام دهیم .

وی اضافه کرد : اینها  عناصری هستند  که هر میلی گرم برخی از آنها  ، دهها هزار دلار ارزش دارد.

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد: لذا دو آبشاری که  قرار است در فردو بچرخد و اورانیوم تولید نکند ، آرام آرام باید در آن تغییراتی دهیم تا آن را برای تولید ایزوتوپ های پایدار ببریم که  در این زمینه  قرار شد آنها  به ما کمک کنند .

صالحی باتاکید بر اینکه ماشین های سانتریفیوژ همراه با  زیرساخت های آن در فردو نگهداری می شود گفت : اگر آنها به تعهدات خود عمل نکنند، فوری شیر لوله گاز را باز و گاز را تزریق می کنیم و غنی سازی را انجام می دهیم  .

وی افزود: هزار ماشین در فردو دست نخورده باقی می ماند ،‌ یک گالری را بر می داریم و یک گالری را نگه می داریم که ضامن نطنز خواهد بود .

صالحی گفت: یکی از دستاوردهای ما از این منظر است که آنها می خواستند فردو را ببندیم  و رآکتور آب سنگین اراک را تبدیل به آب سبک کنیم  که این گونه نخواهد شد .

رئیس سازمان انرژی اتمی باتاکید بر اینکه هزار ماشین سانتریفیوژ در فردو آماده به کار باقی می ماند افزود : اگر آنها  تعهدات خود را  اجرا نکردند، کپسول یو اف 6 را وصل و شروع به غنی سازی می کنیم .

وی در پاسخ به این  پرسش که  تولید  دوباره اورانیوم 20 درصد چقدر زمان می برد  گفت : ما مقداری اورانیوم 20 درصد داشتیم که آنها را از  یو اف 6 ،‌ تبدیل به صفحات سوخت کردیم  و اکنون دو مجتمع سوخت در حال تولیدند  و اگر با همین نرخ  ، رآکتور تحقیقاتی تهران کار کند حدود  3 تا 4 سال سوخت 20 درصد داریم .

صالحی افزود : در مذاکراتی که انجام شد قرار شد اگر در طول دوره اعتماد سازی نیاز به 20 درصد داشتیم آنها ماده  20 درصد را بدهند و ما تبدیل به صفحه سوخت کنیم .

وی در پاسخ به این پرسش که  اگر آنها بد عهدی کردند چه می کنیم گفت : قلب رآکتور را خودمان ساختیم ، اگر آنها زیرش بزنند دوباره قلب رآکتور را خودمان می سازیم .

صالحی ادامه داد: بازطراحی رآکتور را هم خودمان انجام دادیم و اگر مواد20 درصد را به ما ندهند دوباره  آن را تولید می کنیم .

وی گفت : از 5 هزار سانتریفیوژی که داریم 300 عدد از آن را همراه با دو آبشار جدا می کنیم  و برای 20 درصد می گذاریم و فوری 20 درصد را تولید می کنیم .

صالحی با بیان اینکه  طراحی رآکتور و مخزن  اراک را خودمان انجام داده و ساخته ایم  افزود : علت اینکه مخزن رآکتور را در می آوریم  این است که  آن مخزن ، جای 30 تا 40 مجتمع سوخت بود و نشیمن گاههای سوخت سوراخ هایی دارد تا آن سوخت در آنجا قرار گیرد و چون طراحی را عوض می کنیم جای نشیمن گاهها عوض می شود  لذا باید مخزن را در بیاوریم و جای آن مخزنی دیگر بگذاریم .

رئیس سازمان انرژی اتمی با اشاره به اینکه یک قرارداد الزام آور می بندیم تا طرفین ملزم باشند  گفت : در این قرارداد  ایران به عنوان کارفرماست و شرکت مشترک همکاری ایجاد می کنیم که پیشنهاد شد چین ، فرانسه و آمریکا باشد که در آن شرکت می کنند .

صالحی در پاسخ به این پرسش که  اگر آنها  زیر قرارداد بزنند چه می شود ؟ گفت: بله ، آمریکا  عراق را بدون اجازه  شورای امنیت گرفت ، ما نمی توانیم تضمین دهیم و ما در حد معقولی ضمانت می خواهیم  .

مجری در ادامه پرسید: در بیانیه مشترک هسته ای مقرر شده است که آژانس بین المللی انرژی اتمی مسئول راستی آزمایی اقدامات  ایران باشد باتوجه به اینکه  در برخی اوقات  آژانس نگاه سیاسی دارد ، چکار باید کرد ؟

صالحی پاسخ داد : اگر بخواهیم مرجع دیگری را قرار دهیم خطرناک و بدتر می شود زیرا  درحال حاضر تنها مرجع ، آژانس است .

وی افزود : اگر این مسئله  به درستی جلو برود آژانس بین المللی انرژی اتمی هم علی القاعده  باید کارش را درست انجام دهد زیرا  اقداماتی که ما  باید انجام دهیم ، اقدامات ملموس است .

صالحی گفت: اگر برخی اوقات آژانس به صورت من درآوردی  کار می کند بحث مطالعات ادعایی  است  اما درخصوص فعالیت های هسته ای ما حتی در زمان البرادعی که خیلی سعی می کرد برای ما  اشکال تراشی کند به جایی رسید که آژانس به بن بست رسید  .

وی در پاسخ به این پرسش که آیا این مطلب که آژانس از دسترسی های بیشتری برخوردار خواهد شد  همان پروتکل الحاقی است ، گفت : بله ، این  همان پروتکل الحاقی است .

صالحی افزود : آژانس بین المللی انرژی اتمی در گذشته  ادعا کرد  ایران  بیش از 50 درصد غنی سازی اورانیوم انجام  داده  و ما گفتیم این  آلودگی از خارج آمده است ، اما آنها سه سال احتراز می کردند تا آن را بپذیرند ،‌ اما آژانس بالاخره پس از آزمایش و بررسی اعلام کرد این آلودگی از خارج آمده و مربوط به کشوری دیگر است .

رئیس سازمان  انرژی اتمی اضافه کرد : بنابراین آژانس نمی تواند روی  مسائلی که صرف  فنی است  خیلی کاری کند .

وی ادامه داد : بحث آنها درباره مسائل ادعایی است که می گویند ایران روی مسائل کلاهک های هسته ای کار می کند و باید  یک سری مراکز نظامی را ببینیم  .

صالحی در پاسخ به این پرسش که  آیا  آژانس بین المللی انرژی اتمی می تواند  در هر جا و هر زمان این کار را انجام دهد  گفت : پروتکل الحاقی دست آژانس را بازتر از قراردادها و توافق نامه های پادمانی می گذارد ، مثلاً در جاهایی که آژانس  برای بازرسی محدودیت دارد  و در پروتکل الحاقی این امکان  برای آژانس وجود دارد که فراتر ،‌تقاضای بازدید کند.

صالحی افزود : ممکن است  جایی را می خواهند بازدید کنند  و ما می گوییم آنجا را نمی توانند بازدید کنند اما می توانیم اجازه دهیم حوالی  آنجا را نمونه برداری کنند، یا اگر خواستیم اجازه دهیم بازدید کنند، می توانیم  بازدید مدیریت شده به آنها بدهیم .

وی ادامه داد : بازرسی ها یا باید براساس چارچوب پادمانی باشد که اکنون  درحال اجرای آن هستیم و یا  درچارچوب پروتکل الحاقی باشد که اگر قرار شد اجرا کنیم،  اجرا می کنیم .

صالحی اضافه کرد : موردی است که شاید درباره آن سوء تفاهم ایجاد شده باشد در مواردی که  پروتکل الحاقی خیلی  روی آن الزامی ندارد، مثلاً روی بحث تولید کیک زرد بود  که آنها  گفتند کارخانه ای که  کیک زرد  را تولید می کند  وقتی این کیک زرد می خواهد به جای دیگری منتقل و تبدیل به  یو اف 6 شود ،‌ حسابرسی آن را هم  برای مدت 20 سال داشته باشیم .

وی ادامه داد : ما هم  که جای دیگر نمی خواهیم ببریم، برای مثال کیک  زرد  در اردکان یزد در حال تولید است و ما آن را می خواهیم به اصفهان ببریم ، آنها می خواهند  بین اردکان و اصفهان  این حسابرسی را داشته باشند  که  بخشی از این کیک زرد به جای دیگر برده نشود  .

مجری پرسید: آیا متن بیانیه، شائبه ای ایجاد نمی کند که مثلا از موضوع پی ام دی،( انحراف فعالیت های هسته ای به سمت نظامی ) ممکن است چنین برداشتی شود که وقتی می گوید که در گذشته و حال بررسی می کنیم که انحرافی وجود نداشته باشد آیا این شامل آن وضعیتی نمی شود که بازرسی ویژه ای را در نظر گرفته باشند ؟.

صالحی پاسخ گفت: نه اینطوری نخواهد بود، آنها  یک سوال هایی درباره  بررسی گذشته و حال کردند که این سوال ها را فهرست کردند و قرار شد که ما بنشینیم  و ببینیم  چگونه می توانیم با آژانس بین المللی  اتمی درخصوص این سوالها  پاسخ دهیم  و آیا می توانیم  به توافق برسیم که اینها را پاسخ بدهیم یا خیر و این گذشته و حال  به این مفهوم است .

رئیس سازمان انرژی اتمی در ادامه گفت : البته بحث سیاسی و حقوقی که بخشی از اینها حقوقی است  اینها بر عهده  دوستان وزارت امور خارجه است و فقط بخش فنی برعهده ماست .

مجری برنامه در ادامه از صالحی درباره تحقیق و توسعه پرسید و اینکه ما درباره تحقیق و توسعه  شرایطمان چطور خواهد بود؟ .

صالحی در پاسخ  گفت : در بحث تحقیق و توسعه ما هیچ چیزی را از دست نخواهیم داد یعنی اساس این بود .

معاون رئیس جمهور ادامه داد: برای اینکه اهمیت تحقیق و توسعه را بگویم که البته این از نظر ذهنی است  نه اینکه  این حرف را گفته باشم، من فکر می کنم ما اگر می گفتیم حاضریم از تحقیق و توسعه دست بکشیم  و در تحقیق و توسعه را ببندیم  ،‌ آنها می گفتند بقیه کارها را  هر طور که می خواهید انجام دهید، یعنی اینقدر تحقیق و توسعه برای آنها مهم بود و حاضر بودند که بگویند در فردو و نطنز  هر کاری می خواهید انجام دهید .

معاون رئیس جمهور  گفت : همه چیز از دل تحقیق و توسعه بدست می آید و تحقیق و توسعه  بسیار مهم است .

رئیس سازمان انرژی اتمی افزود: در غیر این صورت  ساختن ماشین که کاری ندارد؛ اکنون سانتریفیوژ ساختن در ایران کاری ندارد و ما انقدر شرکت هایی در این خصوص داریم که بسیاری از این قطعاتش را به شرکت های بیرون می دهیم و در واقع مثل سماور سازی شده است و شرکت های متعددی  در ایران داریم  و بسیاری از قطعات آن را به آنها سفارش می دهیم  ودر  واقع ما ، نقشه قطعه را می دهیم و کارگاه ها خودشان آن را می سازند و اکنون ما در این مسئله مشکلی نداریم .

صالحی گفت: در واقع تحقیق و توسعه می خواهد  فکر را به یک امر واقعی تبدیل کند، یعنی آن چیزی که  در ذهن شماست  و طراحی مفهومی دارید این را عملی کنید و این به تحقیق و توسعه نیاز دارد و آنها نمی خواستند  این تحقیق و توسعه باشد .

وی افزود : ما آمدیم  دیدیم ماشین هایی که روی آن کار کردیم، این ماشین ها ، ماشین های امید بخش از حیث بکارگیری هستند، از جمله  آی آر 4 ، 5 ، 6 و 8 است و تحقیق و توسعه همه اینها در دوره اعتماد سازی ادامه پیدا می کند و زنجیره های میانی را ما پیاده می کنیم و از روز اولی که توافق شد با آن برنامه ای که خودمان می ریزیم  راه می اندازیم .

مجری برنامه در ادامه از صالحی پرسید : مواردی که شاید کاربری دو گانه داشته باشد از نظر آنها  قرار شده است دچار محدودیت هایی شود ،  آیا این‌ ما را دچار مشکل می کند همچنین در بیانیه  لوزان  یا سوئیس  تحقیق و توسعه  غنی سازی در ایران بر اساس  یک جدول زمانی در سطح توافق شده انجام خواهد شد ، برخی از منتقدین نظرشان این بود که اینجا نگفته  است که محدود نشود و یا محدود شود ؛ نظر شما چیست؟.

رئیس سازمان انرژی اتمی پاسخ گفت : این به بحث تحریم بر می گردد و وقتی اینها  ، تحریم را بر می دارند ، دو نوع تحریم با شدت و ضعف باقی می ماند ، اچ آی بی  مانند مواد اورانیوم  کیک  زرد تا یک مدتی به ما نمی فروشند ؛ نه تنها در دوره اعتماد سازی  در دوره دیگری نیز به ما  نمی فروشند که البته  دوره آن را نمی دانم ،‌ همچنین برخی تجهیزات دوگانه  که استفاده دو گانه دارد ممکن است بگویند به شما نمی دهیم  .

وی افزود : یا در بحث سلاح مانند خرید و فروش سلاح، آنجا نیز یکسری محدودیت هایی وجود خواهد داشت .

صالحی گفت : برای اینکه ما بحث کالاها را یک مقدار تخفیف بدهیم، آمدیم روی خرید کالاهای تجهیزات  استفاده دوگانه گفتیم ، ممکن است شما هر چیزی را بگویید استفاده دو گانه دارد و ممکن است یک پمپ خلاء‌ نیز در این فهرست قرار بگیرد در حالیکه  این پمپ ممکن است  در پتروشیمی استفاده شود  و این پمپ استفاده ای در هسته ای ندارد  بنابراین بنا شد یک کمیته ای در این خصوص باشد با ترکیب خاصی و مکانیزم و شیوه خاصی تا از طریق آن کمیته ، مانعی برای خرید نباشد و این کمیته  به صورت تسهیل کننده  فعالیت کند .

مجری برنامه  در ادامه از صالحی پرسید: آیا ما در پایان ، چرخه  کامل سوخت هسته ای خواهیم داشت یا خیر ؟ .

صالحی گفت: ما اکنون هم داریم و هیچ تاسیساتی نمی خوابد بلکه  نطنز ، فردو و اراک هست و هیچ چیزی تغییری نمی کند ممکن است در برخی از جاها یک مقدار کندی پیش بیاید همانند اراک، و چون ما اراک را باز طراحی می کنیم  اگر اراک مسیر خودش را می رفت شاید تا دو سه سال آینده  این رئآکتور فعال می شد اما اکنون چون یک سال ونیم است که با کندی پیش می رویم  اگر فرض کنید توافقی صورت گرفت ما حدود  دو سال عقب بیافتیم که البته عقب نیافتادیم.

وی افزود: اگر فرض کنیم  دو سالی عقب افتادیم به یک طریقی باید آن را جبران کنیم یعنی به جای اینکه  سه سال دیگر این رئآکتور عملیاتی شود ممکن است پنج یا شش سال دیگر عملیاتی شود  اما در عوض رئآکتوری خواهد بود  که قابل مقایسه با رئآکتور فعلی ما نخواهد بود یعنی مدرنترین  رئآکتور جهان خواهد بود  .

وی افزود : یعنی مدرن ترین  رئآکتور جهان خواهد شد و اگر یک رئآکتور مشابه آن را ،‌ یعنی آن چیزی که  طراحی کرده ایم  که  بچه های خودمان طراحی کرده اند و یکی از افتخارات ماست و آمریکاییها طراحی ما را پذیرفته و گفته اند  کاری که کردید  درست است و آن نگرانی  بیهوده ای را که وجود داشت از نظر فنی  برطرف کرده است .

رئیس سازمان انرژی اتمی ادامه داد : بنابراین ممکن است  دو سه سالی عقب بیافتیم اما رئآکتوری خواهد شد که قابل مقایسه با این رئآکتور نیست .

صالحی گفت : ما یک بحثی داریم که هر چه نوترون ها  جمعیتشان بیشتر باشد آن رئآکتور بهتر است ، رئآکتور سابق ما  جمعیتش  10 به توان 13 بود  و این رئآکتور جدید 10 به توان 14 خواهد بود ، یعنی 10 برابر جمعیت نوترونی آن بیشتر خواهد بود، در نتیجه  زمان آزمایش ها کمتر و یک چیز کاملاً استثنایی خواهد شد ، ممکن است یک مقدار عقب بیافتیم اما در مقابل دستاوردی که بدست می آوریم قابل مقایسه نخواهد بود .

وی در پاسخ به سوال مجری برنامه که آیا فکت شیت منتشر می شود ؟ گفت: این کار در اختیار من نیست،  در اختیار دکتر روحانی است  .

صالحی افزود : فکت شیت چیزی هم نیست  ؛ همین صحبت های بنده ، آقایان ظریف و عراقچی،  فکت شیت است  .

رئیس سازمان انرژی اتمی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا شما هم  در جلسه 9 ساعته  روز آخر مذاکرات بودید گفت : بله ‌، ما کار خودمان را انجام می دادیم و بقیه هم کار خودشان را انجام می دادند.