نگاهي به اهميت عيد فطر در کلام بزرگان دين

بازگشت به فطرت

واژه عيد، از ريشه «عود» گرفته شده و به معناي بازگشت است و واژه «فطر» از فطرت گرفته شده که به معناي سرشت است؛ بنابراين عيد فطر يعني بازگشت به فطرت و سرشت.

کد خبر: ۴۱۳۸۳

شنبه - ۲۸ شهريور ۱۳۸۸ / September 19, 2009

گروه انديشه - صداي پاي عيد مي‌آيد و دل مؤمن، برسر دو راهي شادي عيد فطر و حزن رفتن ماه رمضان سرگردان است. نمي‌داند از آمدن آن، مسرور باشد يا از رفتن اين محزون. عيد فطر، پاک‌ترين‌ِ عيدهاست؛ زيرا پاداش يک ماه عبادت و شست‌و‌شوي جان در نهر پاک رمضان است. عيد فطر، عيد پايان يافتن رمضان نيست؛ عيد برآمدن انساني نو از خاکسترهاي خويشتن خويش است.

از اين منظر بايد گفت عيد فطر، ضيافتي است براي تناول از مائده تقوا و پايان اين ميهماني خدايي، عيد قبول است؛ عيد توفيق بر طاعت و اطاعت، عيد توبه و تهذيب نفس، عيد ذکرهاي شبانه، عيد مهار خواسته‌ها و خودخواهي‌‌ها، عيد محرومان و گرسنگان. فرا رسيدن روز مبارک عيد فطر، نويد‌بخش تحولاتي سرنوشت‌ساز در زندگي اهل ‌ايمان است؛ زيرا زمينه‌ساز وحدت کلمه براي مسلمانان و تقويت اتحاد و اراده آنان و نيز روز نمايش عظمت دين و بازگشت دوباره به فطرت انساني است. در شب و روز اين عيد فرخنده، اهل ايمان با دعا و توسل، خود را براي پرواز در عالم ملکوت به همراه قدسيان آماده مي‌کنند.

چه خوب و پسنديده است که مسلمانان از اين مجال، در راه اعتلاي کلمه حق و توسعه و ترويج معارف حيات‌بخش الهي بهره‌گرفته و خود را يک‌سال ديگر در پناه ايمان و عقيده، بيمه کنند.

در روز عيد فطر، مسلمانان با شوق بسيار، پس از گذشت يک ماه عبادت و استغاثه، در اجتماع روز فطر صف مي‌کشند و اتحاد، يگانگي، برادري، برابري و همدلي خود را به نمايش مي‌گذارند و بار ديگر با مدد گرفتن از تأثيرات بلند روحي و ملکوتي ماه خدا، دست رد بر سينه شيطان و شيطان‌صفتان روزگار مي‌زنند.

فطر؛ عيد بازگشت به فطرت

بازگشت از اين حيث که آيا رابطه ما با فطرت پاک انساني، به‌طور صحيح برقرار است يا نه؟ آيا آن اعماق روح و فطرت پاکي که خداوند به ما داده و بر اثر حجاب‌هاي جهل، انحراف و گناه، زنگار بر رويش نشسته، در کلاس ماه رمضان، زنگارها زدوده شده‌اند يا نه؟ اگر چنين است، بايد ابتداي نجات و آغاز پيروزي بر طاغوت نفس را در نماز عيد فطر اعلام بدارند و جشن بگيرند؛ به عنوان اينکه آنچه را در ماه رمضان آموخته‌اند و در راه خودسازي و بهسازي به‌کار برده‌اند، ابراز کنند؛ نه فقط با کلمات و حرکات، بلکه در قلب و درون، با تمام وجود و احساس و با شعار آميخته با شعور و فرياد برون و درون که: «اَللهُ اَکْبَر، اَللهُ اَکْبَر، لا اِلهَ اِلّا اللهُ و اللهُ اَکْبَر و لِلّهِ الْحَمْدُ وَ الْحَمْدُ لِلّهِ عَلي ما هَدانا وَ لَهُ الشُّکْرُ عَلي ما أَوْلانا؛ خدا بزرگ‌تر از آن است که توصيف شود. آري چنين است، معبودي جز خداي يکتا و بي‌همتا نيست و خداوند بزرگ‌تر از آن است که وصف شود. حمد و سپاس اختصاص به ذات پاک خدا دارد به خاطر آنکه ما را در راه پاکسازي و بهسازي هدايت کرده و او را سپاس که ما و امت ما را برترين جمعيت و امت قرار داده است».

جايگاه رفيع عيد فطر در کلام و سيره معصومين

امام علي(ع): «همانا اين روز براي کسي عيد است که خدا روزه او را قبول نموده و از قيام (نماز) او تشکر کند و هر روزي که در آن معصيت خدا نباشد، همان روز عيد است».

امام علي(ع): «آگاه باشيد که اين روز روزي است که خدا آن را براي شما عيد قرار داده و شما را براي آن اهل قرار داده است. پس خدا را ياد کنيد تا خدا نيز شما را ياد کند و دعا کنيد و از او بخواهيد تا بر شما مستجاب کند و زکات فطره خويش را بپردازيد که آن سنت پيامبر شماست و واجبي از سوي خداست».

امام سجاد(ع): «پروردگارا! بر محمد و آل محمد درود فرست و مصيبت ما را در اين ماه جبران کن و روز فطر را بر ما عيدي مبارک و خجسته بگردان و آن را از بهترين روزهايي قرار ده که بر ما گذشته است که در اين روز بيشتر ما را مورد عفو قرار دهي و گناهانمان را بشويي و خداوندا بر ما ببخشايي آنچه در پنهان و آشکارا گناه کرديم...

خداوندا! در اين روز عيد فطرمان که براي مؤمنان روز عيد و خوشحالي و براي مسلمانان روز اجتماع و گردهمايي قرار دادي، از هر گناهي که مرتکب شده‌ايم و هر کار بدي که کرده‌ايم و هر نيت ناشايسته‌اي که در ضميرمان نقش بسته است، به سوي تو بازمي‌گرديم و توبه مي‌کنيم؛ توبه‌اي که در آن هرگز بازگشت به گناه نباشد و بازگشتي که در آن هرگز روي آوردن به معصيت نباشد.

بارالها! اين عيد را بر تمام مؤمنان مبارک گردان و در اين روز، ما را توفيق بازگشت به سويت و توبه از گناهان عطا فرما».

امام رضا(ع): «روز فطر براي مسلمانان عيد گشته تا روز گردهمايي مسلمانان باشد که در آن گرد هم آيند و براي خدا در اين روز به صحرا (فضاي باز) درآيند و خدا را به خاطر منتي که بر آنها نهاده به بزرگي ياد کنند. پس اين روز روز عيد و روز اجتماع و روز فطر و روز زکات و روز اميد و روز تضرع به درگاه الهي است».

عيد فطر در کلام امام و رهبري

امام خميني (ره)در عيد فطر سال 58، در پيامي، عيد فطر را فرصتي براي گرد آمدن مسلمانان اجتماع و جامعه اسلامي دانسته و فرمودند: «اسلام، دين سياست است؛ ديني است که در احکام او سياست به وضوح ديده مي‏شود.... در هر هفته يک اجتماع بزرگ تشکيل مي‏گردد تا نماز جمعه که در آن مسائل روز و احتياجات کشور از جهات سياسي، اجتماعي و اقتصادي طرح مي‏گردد، برپا شود. در هر سال دو عيد وجود دارد که در آن، مردم اجتماع مي‏کنند و در دو خطبه نماز عيد هم بعد از حمد و درود بر پيامبر و ائمه ـ صلوات الله عليهم اجمعين ـ ، جهات سياسي، اجتماعي، اقتصادي و به طور کلي احتياجاتي که کشور و منطقه دارد طرح مي‏شود و بدين وسيله، خُطبا، مردم را از مسائل آگاه مي‏کنند.»

ايشان همچنين در جايي ديگر مي فرمايند: «آن برداشتي که اهل معرفت از عيد مي‌کنند، با آن برداشتي که ديگران مي‌کنند بسيار متفاوت است. آنها بعد از اينکه در ماه مبارک رمضان آن رياضت‌ها را مي‌کشند و کشيدند، روز عيد روز لقاءالله است.»

مقام معظم رهبري نيز در رابطه با اهميت عيد فطر بيانات مهمي دارند

ـ «... روز عيد فطر از جمله مناسبت‌هايي است که امت اسلامي مي‌تواند از آن منتفع شود و خوشبختانه در اسلام از اين مناسبت‌ها بسيار است. اين روز براي همه مسلمانان جهان عيد است؛ روزي است که مسلمانان بعد از يک ماه روزه‌داري و عبادت و توجه و تذکر، با دل‌هايي که براي جلب رحمت و نورانيت الهي آماده شده است، با اقامه‌نماز و اجتماعات گوناگون، گرد هم جمع مي‌شوند و اين براي دنياي اسلام يک فرصت است».

ـ «عيد فطر يکي از عظيم‌ترين مناسبت‌هاي اسلامي است. دنياي اسلام، روز عيد فطر را به معناي حقيقي عيد مي‌داند و عيد مي‌گيرد و اين چيزي است که اسلام براي امت اسلامي خواسته است: «جَعَلَهُ اللهَ لَکُمْ عِيداً وَ جَعَلَکُمْ لَهُ اَهُلاًَ»؛ خداي متعال امروز را براي امت اسلامي عيد قرار داد و آنها را شايسته‌اين عيد دانست.

آنچه مهم است بخش دوم قضيه است. ما بايد از اين هديه الهي استفاده کنيم؛ هم استفاده شخصي، به معناي راه دادن نور معرفت و توبه و انابه به دل‌هاي خودمان که اگر از عالم معرفت و محبت الهي دريچه‌اي بر روي دل‌هاي خودمان باز و اندرون خود را نوراني کنيم، بسياري از تاريکي‌ها و گرفتاري‌هاي دنياي بيرون هم حل خواهد شد...».

ـ «... امروز عيد فطر است؛ روز عيدي گرفتن از خداي متعال است؛ روزي است که در قنوت نماز عيد فطر، ميليون‌ها دل متذکر و خاشع از خداوند متعال درخواست کردند همان خيراتي را که به برترين بندگانش داده است، به آنها هم بدهد و از شروري که برترين و بزرگ‌ترين انسان‌هاي تاريخ را از آن دور نگه داشته است، آنها را هم دور بدارد. آن خيرات در درجه اول، عروج به مقام توجه به خدا، عبوديت خدا، آشنا بودن و مرتبط بودن با خدا و الهام گرفتن از حضرت حق در همه‌گفتار‌ها و کردارها و آنات زندگي است و بدترين شرور، شرک به خدا، خضوع در برابر قدرت‌هاي غيرالهي و ضدالهي و بنده و برده‌ديگران بودن است...».

سيد شايان محمدي

/انتهاي پيام/