عدم ثبت ملی، توجیه میراث فرهنگی برای تخریب خانه‌های تاریخی

رئیس سازمان میراث فرهنگی به خبرنگاران گفت که آثار ارزشمند تخریب شده بافت تاریخی شیراز در فهرست ملی ثبت نبودند و در عین حال تخلیه خانه‌های این بافت هم به معنی تخریب آنها نیست!

کد خبر: ۴۱۷۹۱۱

پنجشنبه - ۲۱ خرداد ۱۳۹۴ / June 11, 2015

به گزارش گروه فرهنگی «خبرگزاری دانشجو» بافت تاریخی شیراز در روزهای اخیر بار دیگر در معرض تهدید تخریب قرارگرفته است. رئیس سازمان میراث فرهنگی اما از باب تعامل و گفتگو با تخریب کنندگان وارد شده و خبر از مرمت ۴۴ بنای تاریخی در شهر شیراز با همکاری مسئولان شهری خبر داده بود.

اما اکنون بی توجه به آن موارد و هماهنگی های انجام شده بین سازمان میراث فرهنگی و عاملان تخریب، دوباره قلع و قمع این بناهای ارزشمند آغاز شده و معاون میراث فرهنگی کشور نیز بر این باور است که  این اقدامات بدون هماهنگی انجام شده است. چون بر اساس قراری که میان سازمان میراث فرهنگی، وزارت راه و شهرسازی و مجموعه حرم مطهر شاهچراغ انجام شده بود، مدیریت اجرایی اقدامات ساخت و ساز به مجری ساختمان های دولتی وزارت راه سپرده شد تا هر اقدامی می خواهند در بافت تاریخی شاهچراغ انجام دهند بر اساس برنامه و طرح مصوب باشد.

محمد حسن طالبیان معاون میراث فرهنگی کشور گفته بود: متاسفانه علاوه بر ایجاد تخریب در خانه صادقی در ضلع شرقی حرم مطهر شاهچراغ(ع) سه خانه ارزشمند تاریخی دیگر تخریب شدند که نشان دهنده یک کار بدون برنامه و طرح است.

در میان تخریب پی در پی خانه های تاریخی، مسعود سلطانی‌فر رئیس سازمان میراث فرهنگی، امروز و در اولین واکنش خود نسبت به این تخریب‌ها گفت: بافت تاریخی شیراز عرصه‌ای با وسعتی بیش از ۳۰۰ هکتار است که بخشی از این عرصه مشمول طرح توسعه حرم احمد ابن موسی(ع) می شود ما با وزارت راه و شهرسازی همکاری لازم  را داشته ایم تا طرح توسعه به گونه‌ای اجرا شود که تمامی آثار حفاظت شوند. حتی بسیاری از بناهای تاریخی که ثبت ملی هستند، توسط آستان حضرت احمد ابن علی(ع) خریداری شده اند و بخشی دیگر مورد بازسازی قرار گرفته اند.

سلطانی‌فر در جمع خبرنگارانی که به سالن میلاد مرکز نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران آمده بودند تا مراسم افتتاح نمایشگاه روز جهانی صنایع دستی را پوشش دهند، در پاسخ به این سوال که خانه‌های ارزشمند بافت تاریخی شیراز تخلیه می شوند، تا سر فرصت خراب شوند، گفت: تا به حال خانه ای که ثبت ملی باشد تخریب نشده است. تخلیه به معنی تخریب نیست. ما الان بعد از مراسم، سالن میلاد (محل برگزاری مراسم افتتاحیه نمایشگاه صنایع دستی) را تخلیه می کنیم آیا این به معنی تخریب سالن است؟

این اظهارات رئیس سازمان حفاظت از میراث فرهنگی در حالی است که معاون وی پیش از این گزارشی هر چند کوتاه از تخریب‌ها داده و از اقدامات بدون برنامه انجام شده در بافت تاریخی ابراز تاسف کرده و حتی قول پیگیری داده بود؛ برای مطلع شدن رئیس سازمان میراث فرهنگی از اتفاقات شهر شیراز بار دیگر تصاویر این اتفاقات و  اخبار آن در دسترس قرار می گیرد.

از سوی بد نیست اگر رئیس سازمان حفاظت از میراث فرهنگی مواردی را می شناسند که خانه‌ها مورد مرمت و یا بازسازی و حفاظت قرار گرفته این موارد را در اختیار رسانه‌ها هم قرار دهند چراکه تا به امروز اخبار منتشر شده صرفا در حوزه تخریب بوده است نه حفاظت.

همچینین آیا رئیس سازمان میراث فرهنگی بر این باور است که تنها خانه هایی می توانند تخریب شوند که در فهرست میراث ملی ثبت هستند؟ آیا خانه‌هایی که هنوز به دلیل غفلت متولیان میراث ملی در این فهرست قرار نگرفته‌اند ارزشمند و قابل ثبت نیستند و می‌توان آنها را تخریب کرد؟

از سوی دیگر برخلاف اظهارات رئیس سازمان میراث فرهنگی، بسیاری از خانه ها حکم تخلیه گرفته و تخریب شده‌اند نمونه آن نیز بخش باقیمانده از کاروانسرای شیراز است که اکنون به عنوان نانوایی کاربری دارد. این مالک  اظهار کرده که به او گفته اند سریعتر مغازه را تخلیه کند چون در طرح توسعه حرم قرار دارد.

با این واکنش‌ها نسبت به تخریب بافت تاریخی شیراز باید روی صحبت های سلطانی فر تامل کرد که چرا چنین با آسودگی خیال درباره تخریب آثار ارزشمند واکنش نشان می دهد؟