سکه‌های ایرانی از دوره هخامنشی تاکنون+ معادل ارزشی

در طول تاریخ از دوره هخامنشی تاکنون، بیش از ۵۰ واحد پولی در ایران مورد استفاده قرار گرفته که نام این واحدها به همراه شرحی مختصر در این گزارش آورده شده است.

کد خبر: ۴۱۸۶۳۳

دوشنبه - ۲۵ خرداد ۱۳۹۴ / June 15, 2015

به گزارش گروه فضای مجازی «خبرگزاری دانشجو» یکای پولی یک کشور، نام پول رایج در آن کشور است و واحدی برای سنجش داد و ستد کالا و خدمات ‌می‌باشد که در آسان‌سازی مبادله کالا و خدمات نقشی اساسی دارد. برای نمونه واحد پول کشور عراق دینار و واحد پول کشور آمریکا دلار است.

براساس ماده یک قانون پولی و بانکی کشور، واحد پول ایران ریال است و هر ریال به 100 دینار تقسیم می‌شود اما چون ریال واحد کم ارزشی است، تقسیمات آن در حسابداری به کار نمی‌رود. واحد پول ایران در اواخر دوره قاجاریه تومان بوده و هر تومان برابر 10 قِران بود.

طبق قانون آحاد در سال 1308 خورشیدی واحد پول از تومان به ریال تغییر یافت این قانون از سال 1311 ( 1932 میلادی) اجرایی شد ولی واحد غیر رسمی تومان ( 10 ریال ) همچنان برای شمارش پول در ایران به‌کار میرود.

بر پایه قانون پولی و بانکی مصوب سال 1339 هر ریال برابر 117216 0/0گرم طلای خالص ( 24 عیار ) یعنی هر گرم طلا برابر 24/85 ریال در نظر گرفته شده است. همچنین بر اساس قانون پولی و بانکی مصوب سال 1351 هر ریال برابر0108055/0 گرم طلای خالص است . یعنی هر گرم طلا برابر 54/92 ریال بوده است.

در طول تاریخ از دوره هخامنشی تاکنون، بیش از 50 واحد پولی در ایران مورد استفاده قرار گرفته که نام این واحدها به همراه شرحی مختصر در جدول زیر آورده شده است.

علاوه بر این موارد در متون ادبی و تاریخی از دو واحد «اسپرنه» و «شهروا» نیز نام برده شده است. در لغت نامه دهخدا از اسپرنه به عنوان واحد پول و مبادله در اوستا یاد شده است. در لغت نامه معین از شهروا به عنوان زر ناسره یاد میشود. گویند پادشاهی زر قلب و ناسره زد و آنرا به تندخویی در ملک خود رایج گردانید.

استاد سخن سعدی در گلستان پس از حکایتی میگوید: وجود مردم دانا مثال زر طلاست/ به هر کجا برود قدر و قیمتش دانند/ بزرگزاده نادان به شهروا ماند/ که در دیار غریبش به هیچ نستانند

در ادامه جدول واحدهای پول‌های ایران را از ابتدا تا کنون مشاهده می کنید؛

ردیف

نام واحد

name

شرح

1

دریک

Daric

Darik واحد سکه طلای هخامنشی برگرفته از نام داریوش به وزن 8/41 گرم

2

شکل

Sheqel

Sigloi واحد سکه نقره هخامنشی به وزن 5/6  گرم

3

تالان

Talan

واحد شمش طلای هخامنشی برابر با 300  دریک

4

مین

Min

واحد وزن برابر یک پنجاهم تالان

5

کرشه

karsha

واحد سکه نقره کوچکتر از شکل

6

استاتر

stater

واحد سکه ساتراپ های هخامنشی و طلا و نقره مقدونی

7

دراخما

drachma

واحد سکه نقره سلوکی و پارتی

8

ابول

obole

سکه نقره به وزن یک ششم دراخما

9

کالکو

kalco

واحد سکه مسی سلوکی و پارتی

10

دینار

dinar

واحد سکه طلای ساسانی برابر 20 درم

11

درم

deram

واحد سکه نقره ساسانی ، در حال حاضر واحد پول ارمنستان است.

12

دانگ

dong

سکه نقره ساسانی به وزن یک ششم درم

13

پشیز

pashiz

سکه مسین دوره ساسانی

14

درهم

darham

واحد سکه های نقره دوره اسلامی در ایران

15

فلوس

folos

واحد سکه های مسین دوره اسلامی در ایران

16

یمینی

yamini

واحد سکه طلای سلطان محمود غزنوی

17

محمودی

mahmoudi

واحد سکه دوره غزنویان

18

تنگه

tonge

واحد سکه مسین دوره تیموریان

19

چاو

chav

واحد اسکناس دوره ایلخانی سال 693 ق . در چین نیز رایج بوده است.

20

شاهی

shahi

واحد سکه صفوی ،زندیه،افشاریه،قاجار و پهلوی، معادل50 دینار یا دو پول

21

غازی

ghazi

سکه ریز مسین دوره صفوی و قاجار(سکه معروف پنغازی) پنج دینار

22

پول

pool

سکه کوچک مسی دوره قاجار معادل بیست و پنج دینار

23

اشرفی

ashrafi

سکه طلا برگرفته از نام ملک اشرف ایوبی از دوره صفویه رایج بوده است.

24

محمدی

mohammadi

معادل 100 دینار، ازنام سلطان محمد خدابنده گرفته شده است.

25

غازبکی

ghazbeyki

سکه مسین یک دهم شاهی در دوره صفویه ده دینار

26

دوزاری

dozari

سکه معادل دو هزار دینار یا نیم مثقال طلا یا شش نخود

27

بیستی

bisti

سکه بیضی شکل دوره صفوی، هر 2/5 بیستی معادل یک شاهی بود.

28

عباسی

abbasi

سکه نقره از نام شاه عباس صفوی گرفته شده است.معادل چهار شاهی و دویست دینار

29

مهراشرفی

mohrashrafi

سکه طلا دوره صفوی ، زند ،افشاریه

30

صناری

sannari

سکه مسین دوره زندیه و قاجار معادل صد دینار

31

روپی

ruppi

سکه نقره به ارزش پانصد دینار دوره افشاریان

32

نادری

naderi

سکه نقره به ارزش پانصد دینار دوره افشاریان

33

روپیه

ruppieh

سکه نقره به ارزش پانصد دینار دوره افشاریان

34

ریال

rial

سکه نقره برابر 1250دینار قاجاریه و دوره پهلوی و جمهوری اسلامی معادل صد دینار

35

تومان

toman

سکه طلای دوره قاجار و پهلوی اول معادل ده هزار دینار(در اصل ریشه مغولی دارد.)

36

پاپتی

papati

سکه مسین قاجاری

37

پاپاسی

papassi

سکه مسین قاجاری

38

لاری

lari

شمش نقره ضرب لار

39

قروش

qurush

سکه مسین در بخشهایی از ایران رایج بوده و در حال حاضر از اجزای واحد پول ترکیه

40

قران

qiran

سکه نقره قاجار معادل هزار دینار

41

صاحبقران

sahibqiran

سکه نقره فتحعلی شاه قاجار معادل هزار دینار

42

پنج هزاری

panzari

سکه طلای قاجاریه معادل پنج هزار دینار و معادل نیم مثقال طلا(دوازده نخود)

43

پول سفید

poolesefid

سکه نقره معادل بیست و پنج دینار قاجاریه

44

پول سیاه

poolesiah

سکه مسین معادل 12/5 دینار دوره قاجار

45

ربعی

robei

سکه نقره به ارزش 250 دینار و سکه طلا به ارزش 2500 دینار

46

هزاری

hezari

سکه نقره قاجاریه به ارزش هزار دینار

47

مثقالی

mesghali

سکه طلای دوره محمد شاه قاجار

48

چندک

chandak

سکه مسین قاجاری برابر دو غاز

49

پناباد

panabad

سکه ضرب شده در پناه آباد شوش معادل نیم ریال

50

کشورستانی

keshvarestani

سکه دوره قاجار در بخش هایی از کشور رایج بوده است.

51

کلوار

kalvar

سکه دوره قاجار معادل نیم شاهی در بروجرد رایج بوده است.

52

قمری

ghamari

سکه دوره قاجار رایج در خوزستان

53

کرور

kurur

یکای هندی برابر ده میلیون ولی در ایران هر نیم میلیون معادل یک کرور بود.

54

پهلوی

pahlavi

سکه طلای دوره پهلوی

55

بهار آزادی

Bahar-e-azadi

سکه طلای جمهوری اسلامی

منبع: تسنیم