يادداشتي از استاد دكتر حدادعادل

قدم در راه تأسيس علوم انساني الهي و اسلامي

اگر مراد ما از علوم انساني به سعادت رساندن انسان باشد، در اين صورت سعادت تابع تصوري است كه ما از انسان داريم، تصوري كه از انسان در جهان‌بيني الهي است با تصور از انسان در جهانبيني مادي فرق دارد.

کد خبر: ۴۲۵۶۸

دوشنبه - ۰۶ مهر ۱۳۸۸ / September 28, 2009

اگر بر حسب اعتقادات، جهان‌بيني و مكتب اعتقادي خودمان، درباره انسان نظر داشته باشيم، به موجب همين نظر خاص بايد به علوم انساني نيز نظري خاص داشته باشيم، نگاه ما به علم يك نگاه كاربردي است و مي‌خواهيم به يك سري بايدها و نبايدها دست پيدا كنيم.

اگر مراد ما از علوم انساني به سعادت رساندن انسان باشد، در اين صورت سعادت تابع تصوري است كه ما از انسان داريم، تصوري كه از انسان در جهان‌بيني الهي هست با تصور از انسان در جهانبيني مادي فرق دارد، علوم انساني الهي نمي‌تواند با علوم مادي يكي باشد و نتايج علوم انساني الهي با نتايج علوم انساني مادي يكي نيست، يعني آن نتيجه‌گيري‌هايي كه تحت عنوان «بايدها و نبايدها» براي سعادت انسان مترتب است، در يك جهان‌بيني الهي مطالبي كه بنا شده بر تصور انسان نمي‌تواند با مطالب بنا شده بر تصور انسان در جهان‌بيني مادي يكي باشد.

اگر ما دو علم فيزيك يا شيمي نداريم، به اين دليل است كه در همه جا از يك موضوع صحبت مي‌كنند و در هر كجا يك نتيجه از فرمول‌هاي فيزيك يا شيمي گرفته مي‌شود، اما علوم تربيتي، روا‎ن‎شناسي، جامعه‎شناسي و از اين قبيل نمي‌تواند در همه‎ جاي دنيا به صورت يكسان نتيجه دهد و حاكم باشد و بايد همه، آن را اقتباس كنند، چراكه علوم انساني با انسان‌شناسي، داراي رابطه‌اي جدانشدني هستند و ما در جهان‌بيني الهي بر خلاف جهان‌بيني مادي، شناخت خاصي از انسان داريم و آغاز و پايان او را همراه با تولد و مرگ در اين دنيا نمي‌دانيم، به‎خاطر همين دليل، ما بايد صاحب علوم انساني مستقل باشيم كه مبتني بر انسان‌شناسي مستقل خودمان باشد.

آنچه در غرب اتفاق افتاده، ايجاد راهي است كه به‎ تدريج در آن پيش رفتند و يك منظومه و مجموعه‌اي تحت عنوان علوم انساني ساخته شده است؛ اما در آن علوم انساني، بعد معنوي، روحي و الهي انسان، اصل نيست، حال ما مي‌خواهيم تمدن و فرهنگ اسلامي را احيا كنيم، مي‌خواهيم به بركت انقلاب اسلامي يك فرهنگ و تمدن اسلامي ايجاد كنيم، در اين فرهنگ و تمدن اسلامي، علوم انساني ما بايد اسلامي باشد.

در اين راه بايد علوم انساني غربي را از لحاظ مباني دقيق بشناسيم و بدانيم اين ساختمان علوم انساني غربي بر پايه چه شالوده‌هايي استوار است، البته اين كار ساده‌اي نيست. پس از آن بايد جهان‌بيني اسلامي را با تنوع آن و با ابعاد آن به صورت همه‎ جانبه بشناسيم و در يك راه براي تأسيس و ايجاد علوم انساني الهي و اسلامي قدم برداريم،/انتهاي پيام/