توسط محققان دانشگاه امیرکبیر صورت گرفت:

ژن درمانی سلول‌های سرطانی با استفاده از نانو حامل گرافن

پژوهشگران دانشگاه صنعتي اميركبير با استفاده از نانوحامل اكسيد گرافن موفق به طراحي و پيشنهاد روشي براي از بين بردن سلول‌هاي سرطاني به روش ژن درماني شدند.

کد خبر: ۴۳۷۷۴۹

چهارشنبه - ۱۱ شهريور ۱۳۹۴ / September 02, 2015

به گزارش گروه دانشگاه «خبرگزاری دانشجو»، رعنا ایمانی، دانش آموخته مقطع دكتراي مهندسي پزشكي و پژوهشگر طرح؛ در مصاحبه با روابط عمومي دانشگاه صنعتي اميركبير،‌ ژن درماني را يكي از روش هاي جديد محققان براي درمان سرطان ذكر كرد و گفت:‌ در اين روش با انتقال ساختار ژنتیکی طراحی شده (DNA یا RNA) به سلول هدف، میتوان موجب توقف فعاليت آن شده يا فرامين مرگ آن راالقا نموده و از این طریق بافت هاي سرطاني را از بين برد.

وي دشواري اين روش را از بين رفتن ساختار ژن در مسیر انتقال به سلول ( به طور مثال در جريان خون) و داخل سلول توسط عوامل تدافعي بدن و همچنين عبور از سد غشاي سلولي بيان كرد و افزود: اين عوامل موجب شده است تا روش ژن درماني همچنان در مرحله پژوهش قرار داشته باشد اگر چه نتايج موفقيت آميز اوليه نويد بخش درمان موثر سرطان در آينده را مي دهند.

ایمانی گفت: در اين طرح براي حفظ ساختار ژن  در برابر عوامل تخريب کننده در مسير ورود به سلول و همچنین انتقال هدف گیری شده به درون سلول از نانو حامل اكسيد گرافنِ عامل دار شده استفاده شد؛ به اين شكل كه ابتدا نانوصفحات گرافن اکسید از پودر گرافیت تهيه و پس از انجام فرایند کربوکسیلاسیون، نانوساختار بهنیه سازی شد.

وي افزود: در مرحله بعد جهت افزایش نفود پذیری نانوحامل به درون سلول، ملکولی از جنس پروتئین(پپتيد) به نانوگرافن اکسید سنتز شده، متصل شده و سپس پايدار سازي نانوحاملِ عامل دار شده، انجام شد.

پژوهشگر طرح با اشاره به اين كه در اکثر انواع سرطان ها، سلولهاي سرطاني با توجه به به سوخت و ساز بالا، گيرندههاي اسيد فوليك بسیاری بر روی سطح خود دارند دارند گفت: در این مطالعه از ملکول اسید فولیک به عنوان عامل هدف گیری سلول سرطانی و همچنین افزایش جذب نانوحامل توسط سلول استفاده شده، بنابر اين اسيد فوليك به نانوحامل عامل دار شده متصل و همچنین به منظور افزایش بازدهی انتقال و عملکرد نانوحامل درون سلول، داروی كلروكوئين نیز به ساختار افزوده شد.

ایمانی با اشاره به اندازه نانوذرات گفت: اندازه این نانوسامانه به گونه ای طراحی شده که از جدار رگ هاي بافت هاي عادي عبور نمي كنند ولي رگ هاي بافت سرطاني به علت نفود پذیری بیشتر، امكان عبور نانوذرات را فراهم مي كنند.

وي افزود: آزمايش هاي انجام شده بر روی دو رده سلولی سرطان سینه نشان داد كه نانو حامل اكسيدگرافن طراحی شده، قادر به ورود کارامد به سلول هاي سرطاني بوده و با انتقال ژن مورد نظر، از تكثير اين سلول ها ممانعت به عمل آورده و موجب مرگ تدريجي آنها شده است.

پژوهشگر طرح با بيان اين كه ژن درماني در درمان سرطان هم اكنون در مراكز تحقيقاتي مختلف دنيا در حال بررسي قرار دارد گفت: در صورت تامين بودجه، اين پژوهش در فاز حيواني نيز دنبال خواهد شد.

اين تحقيق در قالب رساله دكتري مهندسي پزشكي با عنوان "طراحي، ساخت و ارزيابي برون تني نانو حامل اكسيد گرافن اصلاح شده جهت كاربرد در ژن درماني" با راهنمايي دكتر شهريار حجتي امامي و دكتر شهاب فقيهي و با همكاري پژوهشکاه ملی ژنتیک و زیست فناوری و همچنین دانشگاه مك گيل کانادا انجام پذیرفته است.

از اين پژوهش تا کنون دو مقاله آي اس آي با ضریب تاثیر بالا در دو مجله بسیار معتبر به چاپ رسیده و سه مقاله دیگر نیز در دست تهیه و یا در مرحله بررسی توسط مجله است.

تمامی مراحل کار از جمله استراتژی طراحی، فرمولاسیون نانوساختار تهیه شده و رویکرد کاربرد آن در ژن درمانی تازگی داشته و از این رو تمامی داده های به دست آمده قابلیت چاپ در مجلات معتبر بین المللی را دارا هستند.