بررسی زمان و چگونگی نظارت بر اجرای برجام/ تحریم ها لغو می‌شوند یا متوقف؟

زمان و چگونگی نظارت بر اجرای برجام با حضور دو عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در برنامه گفتگوی ویژه خبری یکشنبه شب شبکه دو سیما بحث و بررسی و درباره آن تبادل نظر شد.

کد خبر: ۴۵۶۳۳۱

دوشنبه - ۱۱ آبان ۱۳۹۴ / November 02, 2015

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، نوذر شفیعی درباره حضور معاون وزیر خارجه و معاون رئیس سازمان انرژی اتمی در کمیسیون امنیت ملی گفت: دعوت از وزیر و معاون وزارت امور خارجه و معاون سازمان انرژی اتمی روال عادی در این کمیسیون است.

وی ادامه داد: این دعوت علت خاصی داشت و آن اینکه بدانیم پس از روز تصویب برجام، در حوزه گروه 1+5 چه اتفاقاتی افتاده است.

شفیعی افزود: در برجام، روز تصویب ، روز اجرا، روز گذار و روز پایان در نظر گرفته شده است.

وی درباره تعهداتی که طرفها باید در روز تصویب انجام دهند گفت: بر اساس اظهارات آقای عراقچی ، شورای وزرای خارجه اتحادیه اروپا اعلام کرد سه مصوبه اتحادیه اروپا درباره تحریم ایران، لغو و یا اصلاح خواهند شد.

شفیعی ادامه داد: در آمریکا رئیس جمهور آن کشور دستوری را صادر کرد که توسط وزیر خارجه به وزیر خزانه داری ، وزیر انرژی، وزارت بازرگانی و وزارت امور خارجه این کشور ابلاغ شده است مبنی بر اینکه دستورات یا فرامین اجرایی رئیس جمهور درباره تحریم های ایران متوقف شود.

عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گفت: روند اجرایی این تعهد به روز اجرا یعنی حداقل دو ماه دیگر برمی گردد.

شفیعی با بیان اینکه درباره "پی ام دی" دغدغه هایی داریم افزود: آقایان عراقچی و کمالوندی گزارش دادند که در این باره فقط دو مورد باقی مانده که باید انجام شود یک اینکه مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گزارشی را مبنی بر تأیید "پی ام دی" ارائه خواهد کرد  و دوم اینکه متأثر از این گزارش ، شورای حکام قطعنامه ای را مبنی بر تأیید این گزارش و "پی ام دی" صادر خواهد کرد .

وی ادامه داد: این ابتکار عمل را داریم که پس از این اقدامات، درباره ذخایر اورانیوم و تعویض یا جایگزین قلب رآکتور اراک بحث می شود.

شفیعی افزود: یعنی تا زمانی که  موضوع "پی ام دی" تمام نشده باشد ما هنوز ابزارهایی را برای بازگشت پذیری داریم.

در ادامه محمدحسن آصفری دیگر عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی هم در این برنامه در پاسخ به این پرسش که آیا درست است که اجرای برجام را آغاز کرده ایم؟ گفت: پس از اینکه 22 ماه مذاکره میان ایران و گروه 1+5 انجام و نتیجه آن در شورای عالی امنیت ملی تصویب و در کمیسیون ویژه برجام مجلس شورای اسلامی بررسی شد مجلس  مصوبه ای را در قالب طرح یک فوریتی داشت و الزاماتی را برای اجرای برجام در قالب قوانین در نظر گرفت که دولت برای اجرا باید آن را رعایت کند.

پیش از انجام تعهدات از سوی طرف مقابل در برجام، نباید اقدامی کنیم

وی با اشاره به اینکه یکی از آن موراد این بود که پیش از انجام تعهدات از سوی طرف مقابل، اقدامی نکنیم، افزود: در پی آن مقام معظم رهبری در بند پس نخست فرمان 9 ماده ای تأکید کردند که برای اجرای برجام باید اعلامیه ای توسط دولت آمریکا و اتحادیه اروپا مبنی با ضمانت های لازم، صادر شود.

آصفری گفت: هیجدهم اکتبر یا 25 مهر امسال آقای اوباما دستوری را به وزارت خارجه و مجموعه خود صادر و مراحل را آغاز کرد اما در جهت اقدام عملیاتی تا زمانی که اعلامیه به صورت رسمی در روزنامه های فدرال های آمریکا و اتحادیه اروپا چاپ و تأیید نشود ، هیچگونه اقدامی در اجرای برجام در جمهوری اسلامی ایران شکل نخواهد گرفت.

وی افزود: پس از این اقدام، باید آژانس بین المللی انرژی اتمی به صراحت موضوع "پی ام دی" که راستی آزمایی و تأیید فعالیت هسته ای ایران را شامل می شود تایید کند و پس آز آن زمان اجرای برجام و تعهدات ایران آغازخواهد شد.

آیا اجرای برجام را آغاز کرده ایم؟

آصفری در پاسخ به این پرسش که آیا اجرای برجام را آغاز کرده ایم یا خیر گفت: بر اساس اخبار ما ، این اتفاق شکل نگرفته و اگر اتفاقی هم صورت گرفته باشد، خلاف است یعنی تا زمانی که اقدامات فوق انجام نشده باشد سازمان انرژی اتمی ایران نمی تواند نسبت به جمع آوری سانتریفیوژها و تحویل اورانیوم غنی شده اقدام کند.

در ادامه شفیعی در پاسخ به اینکه آیا کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی بر برجام نظارت می کند یا خیر؟ گفت: سه نهاد نظارتی برای اجرای برجام در حال تشکیل است یکی ستاد اجرایی برجام است که در دولت است و دیگری کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و سومی شورای عالی امنیت ملی است.

وی افزود: کمیسیون امنیت ملی مجلس اقداماتی را برای تشکیل کمیته نظارت بر برجام انجام داده و این کمیسیون هم به طور کلی نظارت خواهد کرد.

شفیعی ادامه داد: مقدمات آن از یک هفته پیش فراهم شده است و موضوع تشکیل کمیته نظارت تحت عنوان کمیته رصد فردا در کمیسیون امنیت ملی مجلس بحث خواهد شد.

وی درباره اعضاء این کمیته گفت: فعلاً بحث این است که ریاست کمیسیون، رئیس خواهد بود و رؤسای کمیته های کمیسیون امنیت ملی اعضای این کمیته رصد را تشکیل خواهند داد.

شفیعی گفت: کار این کمیته این است که هر ماه از همه نهادها و مؤسسات ذیربط که از برجام تأثیر می پذیرند دعوت می کند تا در کمیسیون امنیت ملی حاضر شوند.

آصفری در ادامه در پاسخ به اینکه این کمیته چه زمانی تشکیل می شود؟ گفت: فعلاً از نمایندگان مجلس شورای اسلامی درخواست کردیم تا پیشنهاد خود را درباره ترکیب این کمیته ارائه کنند و این هفته این پیشنهادات بررسی می شود که چگونه قرار است بر برجام نظارت داشته باشیم.

وی افزود: مجلس شورای اسلامی سه ماه پیش طرح فوریتی را تصویب کرد که طبق یکی از بندهای آن وزارت امور خارجه باید هر سه ماه وضعیت چگونگی اجرای برجام را به کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی گزارش دهد و این کمیسیون هم هر شش ماه یکبار آن گزارش را به صحن علنی ارائه کند.

آصفری ادامه داد: در خصوص دغدغه های مقام معظم رهبری درباره تحریم های مالی، بانکی و نفتی به جهت اینکه تعهدات را طرف مقابل اجرا کند باید نظارتی انجام شود.

وی گفت: مقام معظم رهبری تأکید داشتند که آن کمیته اصلی در شورای عالی امنیت ملی باید شکل بگیرد و این شورا باید از افراد متخصص در بخش های مختلف بانکی ، حقوقی و بحث های فنی موضوع هسته ای و در دیگر زمینه ها کارشناس های زبده ای را داشته باشد و موارد برجام را رصد کند و گزارش خود را به شورای عالی امنیت ملی ارائه کند و در کنار آن مجلس شورای اسلامی هم وظیفه نظارت بر چگونگی اجرای برجام را موازی با شورای عالی امنیت ملی انجام خواهد داد.

نظارت بر روند اجرای برجام بر عهده کمیسیون امنیت ملی مجلس

شفیعی در ادامه گفت: طبق قانون ،‌ نظارت بر روند اجرای برجام بر عهده کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی است و مجلس شورای اسلامی یک کارکرد نظارتی کلی دارد که می تواند در جای خود و به اعتبار گزارش کمیسیون امنیت ملی اعمال شود.

وی افزود: قرار است در درون کمیسیون امنیت ملی مجلس، کمیته ای به نام کمیته رصد تشکیل شود که هنوز کمیسیون در این باره به نتیجه ای نرسیده است.

شفیعی در ادامه برخی از وظایف این کمیته را برشمرد و گفت: دعوت از نهادها و مؤسسات ذیربط برای حضور در کمیسیون امنیت ملی که گزارش دهند که در برجام چه آثاری بار و مترتب شده از جمله این وظایف است.

وی ادامه داد: همچنین هر دو ماه یک بار تیم هسته ای منهای وزیر امور خارجه باید در کمیسیون حاضر شود و درباره آنچه که اجرا شده است گزارش دهد.

شفیعی اضافه کرد: وزیر امور خارجه هم هر سه ماه یکبار باید با حضور در کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، گزارش خود را ارائه دهد.

وی گفت: کمیسیون امنیت ملی نیز هر شش ماه یکبار گزارش خود را به صحن علنی مجلس شورای اسلامی ارائه می دهد و این روند تا روز پایان اجرای برجام ادامه می یابد.

آیا تحریم ها لغو می شوند و یا متوقف؟

عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی درباره اینکه تحریم ها لغو می شوند و یا متوقف؟ گفت: همان گونه که در مطبوعات اروپا هم درج شده است، شورای وزراء خارجه اتحادیه اروپا صراحتاً اعلام کردند سه مصوبه لغو و در برخی موارد اصلاح خواهند شد.

شفیعی افزود: در ایالات متحده آمریکا هم صراحتاً اعلام شده فرامین اجرایی رئیس جمهور آن کشور درباره تحریم ها متوقف می شود.

وی گفت: روش های تفسیر این اقدامات متفاوت است اما آنچه که تا کنون اقدام شده عین اجرای برجام و جزو تعهدات آنها بوده است.

آصفری در ادامه گفت: گزارش 200 صفحه ای را اتحادیه اروپا تهیه کرده است و در آن بخشی از موارد تحریم را لغو و بخشی را تعلیق اعلام کرده است اما هنوز ترجمه این 200 صفحه از سوی وزارت خارجه به مجلس شورای اسلامی ازائه نشده است تا ببینیم چه مواردی را لغو و چه مواردی را تعلیق اعلام کرده و آیا بر اساس توافق برجام بوده است؟

وی افزود: این بیانیه ای بوده که هفته جاری از طرف اتحادیه اروپا تهیه شده است اما هنوز در اختیار مجلس شورای اسلامی و به ویژه کمیسیون امنیت ملی مجلس گذاشته نشده است.

آصفری گفت: تأکید ما بر این است که هر چه زودتر این گزارش ارائه و مطالعه شود تا ببینیم موارد تعلیق و لغو چیست؟ و بررسی کنیم آیا در چارچوب برجام است یا خیر؟

در ادامه شفیعی گفت: بین آنچه که اروپایی ها و آمریکایی ها تاکنون بر اساس برجام انجام داده اند با ماده یک فرامین مقام معظم رهبری درباره برجام دچار مشکل خواهیم شد.

آصفری هم گفت: در پاراگراف دوم دستور اوباما برای وزرای خارجه آمریکا و سه وزیر دیگر درباره برجام اشاره شد که پس از تأیید اینکه ایران تدابیر هسته ای مشخص شده را طبق راستی آزمایی های آژانس بین المللی انرژی اتمی اجرا کرده است بر اساس اختیاراتی که از قبل به وزارت خارجه آمریکا واگذار شده است برای توقف تحریم های مرتبط اقدام می کند.

وی افزود: پس از اعلام گزارش آژانس بین المللی انرژی اتمی برای شورای حکام و صدور قطعنامه از سوی این شورا و تصویب آن توسط گروه 1+5 ، ایران اقدامات اعتمادساز خود را انجام خواهد داد.

آصفری ادامه داد: سؤال ما این است که اگر بخواهیم فقط به موضوعات فوق اکتفاء کنیم، این نقض برجام است اما امیدواریم پس از گزارش آقای آمانو برای شورای حکام اتفاق دیگری شکل بگیرد و اتحادیه اروپا و آمریکا به صراحت لغو تحریم ها را اعلام کنند.

شفیعی گفت: بیانیه ای را که که آقای آصفری به آن اشاره کرد نقض برجام نیست بلکه در راستای اجرای برجام است.

شفیعی افزود: لغو و از بین رفتن ساختار تحریم ها در یک فرآیند زمانی دیده شده است که این فرآیند در برخی موارد بیش از 10 سال هم زمان خواهد برد.

وی گفت: می توانیم امیدوارم باشیم که فرآیند اجرایی که در برجام دیده شده است در نهایت به لغو همه تحریمها منجر شود.