لاریجانی در گفت‌وگوی ویژه خبری:

گام‌های اجرای برجام با تعیین تکلیف PMD برداشته می‌شود

رئیس مجلس شورای اسلامی گفت: گام‌های بعدی در اجرای برجام را زمانی برمی‌داریم که تکلیف "پی‌ام‌دی" مشخص شده باشد.

کد خبر: ۴۶۵۸۶۵

سه‌شنبه - ۱۰ آذر ۱۳۹۴ / December 01, 2015

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، علی لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی شب گذشته در برنامه زنده تلویزیونی گفت‌وگوی ویژه خبری از استودیوی قم ضمن بیان ارادت به ساحت مقدس امام حسین(ع)، اولاد و اصحاب باوفای ایشان که این روزها همه دل در گروی راه و مسلک ایشان دارند و افتخار مردم ایران تعشق در راه امام حسین(ع) است، گفت: همین امر رمز حرکت رو به جلوی ملت ایران بوده که یکی از نشانه‌های ملت ایران نیز است؛ همچنین درود می‌فرستیم به روح پرفتوح شهید راه آزادی آیت‌الله مدرس(ره) که اسوه یک نماینده واقعی در کشور ما بودند و در شرایط بسیار پر فراز و نشیب کشور، آن مرحوم با نقش‌آفرینی‌های خود توانست یک راه درست را پیش پای نمایندگان آینده کشور قرار دهد و نیز خسته نباشید می‌گویم خدمت همکاران و نمایندگان مجلس نهم و امیدوارم که در ایفای وظیفه نمایندگی خود موفق باشند.

وی درباره تجربه نمایندگی و ریاست دو دوره مجلس،  اظهار داشت: بنده نا آشنا با کار مجلس نبودم، چون در طول سال‌های بعد از انقلاب در رسانه ملی بودم یا جاهایی که با مجلس در ارتباط بود، فعالیت می‌کردم و کارکرد آن را می‌شناختم.

رئیس مجلس افزود: در دوره‌های مختلف با فضایی که در کشور وجود داشت، شأن مجلس و رویکرد آن متفاوت بود اما دو وظیفه مهم تقنین و نظارت همواره بر عهده مجلس است که تقنین یعنی تعیین راه حرکت بخش‌های مختلف حکومتی که این امر در دوره‌های مختلف حسب نیاز صورت می‌گرفت و از نظر قانون اساسی نیز مجلس مسئول قانونگذاری است.

لاریجانی با اشاره به وظیفه نظارت در مجلس، تأکید کرد: نظارت و تقنین همواره براساس شرایط کشور صورت می‌گیرد؛  بر همین اساس مجلس نهم در بعضی از زمینه‌ها خوب عمل کرد و توانست وظیفه خود را درست انجام دهد.

وی با بیان اینکه اهم حساسیت مجلس نهم بر مسائل اقتصادی بود، یادآور شد: در مجلس نهم حدود 600 طرح و لایحه ارائه شد که تقریبا به 400 طرح و 200 لایحه تقسیم می‌شود که از این تعداد برخی در کمیسیون‌ها رد شد و بعضی هنوز در دست کمیسیون‌هاست و برخی دیگر آماده است تا در صحن مطرح شود؛ اما به طور کل حدود 200 مورد تبدیل به قانون و به دولت ابلاغ شد که نقطه ثقل آن قوانین اقتصادی بوده است و در کنار آن مسائل فرهنگی، سیاست خارجی و بقیه هم هست.

رئیس مجلس با بیان اینکه بررسی لایحه بودجه‌های سالانه یکی از مسائل مهمی است که در مجلس مطرح می‌شود، گفت: تسهیل فضای کسب و کار یکی از موضوعاتی بود که در کنار بودجه در سال‌های اخیر خیلی به آن حساس بودیم و قوانینی در این زمینه مطرح شد و یا بحث رونق تولید یا جلوگیری از رکود که لایحه دولت بود و در مجلس به آن افزوده شد و برای ایجاد فضای رقابت‌آمیز قانون مهمی بود، همچنین یکی از قوانین مهم برجام بود و قبل از آن نیز قانونی در حوزه هسته‌ای که به تصویب رسید.

لاریجانی در پاسخ به این سؤال که سخت‌ترین روز کاری شما در مجلس چه زمانی بوده است، گفت: کار با همکاران نماینده سختی ندارد و عصبانیت حین کار خیلی عجیب نیست؛ گاهی مسائلی بین همکاران پیش می‌آید و گفت‌وگویی صورت می‌گیرد.

وی اضافه کرد: از مسائل مهمی که در مجلس تصویب شد، بحث مربوط به جلوگیری از رکود بود که روی آن حساسیت داشتیم، زیرا یکی از مشکلات عمده کشور بود؛ از سوی دیگر موضوعی که برای سرنوشت کشور با اهمیت بود، موضوع برجام بود، زیرا 3 سال در کشور روی آن کار شد و چالش هم داشت که طبیعی بود؛ همچنین اینکه در مجلس خیلی این بحث داغ شد، نشان می‌دهد که دموکراسی در کشور ما اهمیت دارد و اختلاف نظر در مجلس طبیعی است.

رئیس مجلس افزود: البته برخی نظر بر رد برجام داشتند که تلقی آنها به این صورت بود اما به هر حال مجلس بخشی از لذت‌بخش‌ترین بخش‌های کشور است که افکار مختلف در آن مطرح می‌شود، چرا که مطرح شدن یک صدا درست نیست و اینکه افکار مختلف مطرح می‌شود، نشانه اوج دموکراسی در کشور است.

لاریجانی درباره ارتباطش با آحاد مردم، گفت: ارتباط من با بخش‌های مختلف کشور کم نیست؛ مثلا همین روز گذشته با گروه‌های مختلفی از مردم ارتباط داشتم که نمونه آن بازنشستگان تأمین اجتماعی بود که مشکلات بیمه خود از نظر تکمیلی بودن را مطرح کردند، یا پولی که به عنوان بازنشستگی به آنها داده می‌شود با وضعیت فعلی تطبیق ندارد همچنین ملاقاتی با گاوداران داشتم که مشکل شیر را مطرح کردند و مدتی است آن را دنبال می‌کنیم؛ غالبا به استان‌ها می‌رویم مشکلات مردم را می‌بینیم و مشخص است مشکلات کجاست لذا ارتباطات کم نیست و علاقه‌مندم با بدنه مردم هم در ارتباط باشم تا مسائل آنها را بشناسم.

وی صحبت‌هایش درباره وضعیت اقتصادی کشور، گفت: علاقه ندارم مردم را مأیوس کنم، اما وضع اقتصادی کشور ما خوب نیست و اگر بپرسید مهم‌ترین مسئله برای تمرکز چیست، می‌گویم مسئله اقتصادی است و اینکه رهبری ابتدای سال فرمودند کار تولید در کشور مثل کار مجاهدانه است، حرف بلند و دقیقی است.

رئیس مجلس تصریح کرد: اگر به وضعیت ایران نگاه کنیم، حتی از نظر جایگاه بین‌المللی، آنجا که چالش داریم، حوزه اقتصادی است که مشکل اصلی آن رکود است همچنین بخش‌های تولیدی فعال نیستند و برخی نقاط، 30 درصد کارها خوابیده و بیکاری هم مشکل دیگری است که با بزک کردن قابل حل نیست، لذا باید توجه کنیم عزت ملت ما و آینده کشور در گرو رونق تولید است از این رو فکر می‌کنم دولت، مجلس و بقیه بخش‌های کشور امروز یک مأموریت بیشتر ندارند که در اقتصاد مقاومتی تمرکز کنند و اگر می‌خواهیم بیکاری حل شود و درآمد مردم بالا رود که از سختی درآید باید به تولید توجه کنیم، حتی بعضی از آسیب‌های اجتماعی که امروز در کشور ما وجود دارد، باز هم بخشی از آن به خاطر عدم رونق تولید است که البته تحریم‌ها نیز بر آن اثر داشته است؛ با این حال تحریم تمام مسئله نیست.

لاریجانی در پاسخ به سؤالی درباره علت اجرایی نشدن برخی قوانین در کشور و اینکه مجلس از بُعد نظارتی چه کمکی می‌تواند به این مهم داشته باشد، افزود: البته دولت‌ها در اجرای قانون یک وضع ندارند، برخی از دولت‌ها در اجرای قانون سهل‌انگاری داشتند و برخی در اجرای قانون عملکرد بهتری داشتند.

وی ادامه داد: البته اینکه دولت‌ها باید قوانین را به موقع عمل کنند، امر دیگری است؛‌ فرض کنید مصوبات دولت باید به رئیس مجلس ارائه شود و در هیئت تطبیق مورد بررسی قرار بگیرد، چرا که این هیئت، مصوبات را با قوانین تطبیق می‌دهد. این در حالی است که در دولت قبل بسیار خلاف قانون عمل می‌شد، تا جایی که مشاهده می‌شد، رئیس مجلس مجبور به لغو بسیاری از آنها می‌شد. گرچه روش ما این بود که ابتدا نظر مشورتی به دولت می‌دادیم که اکنون هم، چنین روشی را پیش گرفته‌ایم که اگر دولت خود علاجی برای آن بیاندیشد، دیگر مصوبه‌ای لغو نخواهد شد.

رئیس مجلس گفت: در دولت فعلی این موضوع کاهش پیدا کرده و این نشان می‌دهد که در این دولت توجه به قانون بیشتر شده است، اما در اینکه برخی مسائل قانونی به موقع انجام نمی‌شود دارای اشکال است. به‌ عنوان مثال در قانون برنامه پنجم توسعه هنوز برخی از آئین‌نامه‌ها تصویب نشده در حالی که زمان اجرای برنامه پنجم در حال اتمام است و در این زمینه باید دولت آئین‌نامه آن را بنویسد و مجلس نیز از بُعد نظارتی خود بارها تذکراتی را به دولت داده است.

لاریجانی افزود: از مجموع آئین‌نامه‌هایی که دیوان محاسبات احصا و برای مجلس شورای اسلامی فرستاد، حدود 20 درصد آن هنوز نوشته نشده بود که ما این موضوع را به دولت منعکس کرده و خواستار تعیین تکلیف این آئین‌نامه‌ها شدیم. البته در قانون بودجه، مجلس فشارهایی را به دولت وارد کرد که در نهایت دولت دستورالعمل و آئین‌نامه‌هایش را نوشت.

وی ادامه داد: از سوی دیگر بخشی از قوانین به موقع اجرا نمی‌شود؛ به‌ عنوان مثال در بودجه امسال و سال گذشته، مجلس اختیاری به دولت داد که بتواند طرح‌های عمرانی متورم را به بخش خصوصی واگذار کند که البته این اقدام موضوع بسیار مهمی بود که در مجلس صورت گرفت، اما متأسفانه این موضوع نه در سال گذشته و نه در سال جاری به اجرا درآمد.

رئیس مجلس درباره چگونگی ورود مجلس نسبت به دیر اجرا شدن برخی قوانین، گفت: ما در این‌ باره چندین بار با دولت مکاتبه کردیم و صحبت‌هایی نیز در این‌ زمینه انجام دادیم تا به نتیجه برسد، چرا که معتقدیم این قوانین باید اجرایی شود.

لاریجانی تصریح کرد: ما در حدود 400 هزار میلیارد تومان پروژه کلنگ‌زده داریم که البته از ابتدا کار غلطی بود اما به هر حال صورت گرفت. این در حالی است که بودجه عمرانی ما 20 تا 30 هزار میلیارد تومان بیشتر نیست که البته اگر با احتساب تورم در نظر گرفته شود، 20 تا 30 سال طول می‌کشد که این پروژه‌ها محقق شوند.

وی یادآور شد: از اقداماتی که در مجلس انجام دادیم این بود که ابتدا پروژه‌ها را به صورت تشویقی به مردم واگذار کردیم که در این زمینه باید دستورالعمل‌های آن نوشته می‌شد. بر این اساس، پیگیری‌هایی برای بررسی مشکلات آنها انجام دادیم که متوجه شدیم یکی از این مشکلات بحث سیستم‌های نظارتی است که آنقدر سخت گرفته می‌شود که مدیران شجاعت خود را از دست می‌دادند،‌ به گونه‌ای که این مدیران معتقد بودند که اگر این پروژه‌ها واگذار شود، ممکن است در صداوسیما و رسانه‌ها جور دیگری عنوان شده و به‌ عنوان مثال یک "ب.ز" یا "ب.م" جدید به‌وجود می آید که در این شرایط مدیر احساس ترس می‌کند.

رئیس مجلس افزود: مدیری که شجاعت را از دست دهد، ابتکاراتش محدود می‌شود، لذا این مدیران معتقد بودند که ما باید دست به عصا راه رویم و باید سیستم‌های نظارتی به ما اجازه دهند در حالی که به نظر می‌رسد این معضل باید در کشور علاج می‌شد تا مدیران شجاعت خود را از دست ندهند.

لاریجانی با بیان اینکه مدیران موتور محرک دستگاه‌های اجرایی به شمار می‌روند، تصریح کرد: این افراد شجاعت را به مجموعه‌های زیردست خود القا می‌کنند، لذا در این صورت ابتکارات جدید به دست می‌آید که این موضوع نباید از بین برود.

وی در پاسخ به این سؤال که گاهی شجاعت زیاد منجر به بروز و ظهور افرادی مانند "ب.ز" است، گفت: به این موارد شجاعت نمی‌گویند بلکه این اقدامات نوعی جسورانه عمل کردن است؛ در شجاعت، عقلانیت و اعتدال نهفته است، یعنی کسی که با شجاعت، خردمندانه گام برمی‌دارد و کسی که جسورانه عمل می‌کند، قطعاً گام غلطی برمی‌دارد. بدون شک مبنای حکمرانی خوب،‌ عقلانیت است که باید این موضوع با حضور کارشناسان و متخصصان بررسی شود. به ویژه آنکه در شرایط فعلی لازم است برای گذر از این شرایط رکودی ابتکارات جدید به دست آید.

رئیس مجلس با یادآوری اینکه قوانین باید در کشور اجرا شوند، افزود: لازم است آئین‌نامه‌های این قوانین تهیه شود؛ ما در مجلس به بانک‌ها اجازه دادیم تا بتوانند 10 هزار میلیارد از طرح‌ها را واگذار و آن را به افزایش سرمایه خود تبدیل کنند که البته متأسفانه تاکنون این اقدام نیز صورت نگرفته است.

لاریجانی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه ما اکنون در شرایط مناسب اقتصادی نیستیم و حال سهم دولت و مجلس در این‌ باره چه میزان است، اظهار داشت: من نمی‌خواهم به عملکرد دستگاه‌ها در این موضوع نمره‌ای بدهم، اما به هر حال ما بخش‌هایی از حکومت هستیم و امروز نیازمندیم با همفکری کشور را از این گردنه عبور دهیم. اگر چه معتقدیم که کشور با مشکلاتی روبرو است، ولی باید به دولت کمک کرد تا از این مرحله عبور کند.

وی ادامه داد: حتی لوایحی نبوده که دولت به مجلس ارائه داده و در مجلس مورد بررسی قرار نگرفته باشد؛ از سوی دیگر مجلس نیز در کمیسیون‌های تخصصی کمک ویژه‌ای به دولت کرد، به‌ عنوان مثال در زمان بررسی لایحه خروج از رکود مجلس کمک ویژه‌ای به دولت کرد و یا در باره صنعت برق نیز مجلس همکاری‌های خوبی با دولت داشت.

رئیس مجلس یادآور شد: در بحث اصل 44 ، هم سیاست‌های ابلاغی اصل 44 از سوی رهبری که بسیار دقیق بود و هم قانون مجلس که مثبت بود، به درستی اجرا نشد، به گونه‌ای که اکنون احساس می‌شود یک رقابت جدی در بازار وجود دارد. در حال حاضر زمانی است که این موضوعات باید تصحیح شود؛ البته تا جایی که اطلاع دارم دولت به دنبال تصحیح است یعنی فضای دولت به سمت رفع این اشکالات است. من فکر می‌کنم اگر از گردنه مشکلات هسته‌ای عبور کنیم، به نظر می‌رسد فضای کشور فضای آماده‌تری برای سرمایه‌گذاری و رونق تولید خواهد شد و لذا به این شرایط نیز امیدوارم.

لاریجانی با بیان اینکه تحریم‌ها بندهای جلوی پای تولیدکنندگان بود، اظهار داشت: زمانی که سیستم بانکی قفل شده بود،کسی که کارخانه‌ای داشت و می‌خواست برای آن مواد اولیه وارد کند برای ورود آن به زحمت می‌افتاد که البته این مسائل با لغو تحریم‌ها لغو می‌شود، اما نکته این است که تحریم‌ها مانند سنگی بود که در نهر آب که جریان اقتصادی کشور است، افتاده بود. اگر آب نهر شدت‌ داشته باشد، سنگ مانع آن می‌شود و در غیر این صورت مانعی ایجاد نمی‌کند.

وی با اشاره به اینکه چطور می‌توان جریان اقتصادی کشور را پر رونق کرد، افزود: مردم باید امیدوار باشند و فضا برای حضور مردم در اقتصاد فراهم شود، همه بخش‌ها مخصوصا رسانه‌ها باید ثقل کار خود را برای ایجاد صحنه فعال اقتصادی بگذارند که البته این امیدواری کاذبی نیست و با برداشته شدن تحریم‌ها شرایط برای حرکت اقتصادی باز می‌شود. دولت علاقه‌مند به فعال کردن اقتصاد است که مجلس نیز در این رابطه کمک‌های مورد نیاز را ارائه می‌دهد.

رئیس مجلس در پاسخ به سؤالی درباره اوضاع فرهنگی کشور، اظهار داشت: در کشور ما یک زیربنای فرهنگی بسیار خوب وجود دارد؛ نمی‌گویم که در کشور معضلات فرهنگی وجود ندارد، اما زیربنای فرهنگی کشور به دلیل اینکه مردم آورده قوی دارند و اینکه محب اهل بیت هستند و نسبت به اهل بیت در قلبشان عشق وجود دارد آورده قوی‌ای است. در بازدیدی که از مرز داشتم پیر و جوان با روحیه‌ای سرشار از عشق به اهل بیت به پیاده‌روی برای رسیدن به حرم امام حسین (ع) می‌پرداختند که این یک آورده بزرگ و امر ساده‌ای نیست و یک روزه هم به وجود نمی‌آید.

لاریجانی با بیان اینکه مدیریت فرهنگی ما به اندازه تراز کشور نیست، اظهار داشت: در کشور ما آسیب‌های اجتماعی متعددی وجود دارد، طلاق رو به رشد است و یکی از مؤلفه‌های آن مسائل اقتصادی است، در نشستی که با روانشناسان داشتم، عامل طلاق را در ابتدا بیکاری و پس از آن اعتیاد دانستند که وزارت کشور نیز به همین عوامل رسیده است که بعد اقتصادی در این  رابطه قوی است. ریشه اقتصادی در بروز اعتیاد قوی است و فرد بیکار با مستولی شدن یأس به سمت آن گرایش پیدا می‌کند.

وی با اشاره به اینکه مسئله حاشیه‌نشینی از موضوعات مهم دیگر در کشور است که روند آن صعودی است، افزود: بحث حاشیه‌نشینی به مشکلات موجود در روستاها برمی‌گردد، زمانی که تولید در روستاها به اندازه‌ای نباشد که چرخه اقتصادی مطلوب ایجاد کند، افراد مهاجرت کرده و مجبور به اسکان در حاشیه شهرها می‌شوند.

رئیس مجلس با اشاره به اینکه یکی از طرح‌هایی که در مجلس مطرح است و به زودی به صحن علنی می‌آید، مسئله مدیریت صحیح در روستاها است، ادامه داد: یکی از معضلات کشور در حال حاضر این است که مدیریتی که دل‌مشغولی برای تولید در روستاها داشته باشد وجود ندارد، در گذشته جهاد سازندگی متولی این امر بود و پس از آن به چیز دیگری تبدیل شد و این مدیریت از سکه افتاد. در حال حاضر در مجلس در زمینه مدیریت روستاها کار می‌کنیم و طرح آن آماده شده است.

لاریجانی افزود: مرکز پژوهش‌های مجلس با بررسی‌هایی که از کشورهای مختلف انجام داد، گزارش خوبی ارائه کرد که اگر انجام شود، تحول بزرگی ایجاد می‌کند که امیدوارم به عمر مجلس نهم برسد و اصلا شاید به صورت اصل 85 تصویب شود.

وی درباره وجود قانون‌های ناکارآمد و خلاء‌های قانونی برای رفع مشکلات اجتماعی و فرهنگی، اظهار داشت: یک اصطلاحی در کشور است که زمانی که از خلاء قانونی نام برده می‌شود، همه تصور می‌کنند این موضوع مربوط به مجلس است.

رئیس مجلس تصریح کرد: خیلی از این قوانین مربوط به مقررات و دستورالعمل‌ها بوده و به مجلس ارتباطی ندارد؛ مثلا در مورد جمع‌آوری معتادان در سطح شهر، آیا اگر شهرداری اقداماتی انجام دهد، کسی آن را مؤاخذه می‌کند؟

لاریجانی با بیان اینکه قانونی که مجلس در این باره مطرح کرده و در مجمع تشخیص مصلحت نظام به تصویب رسیده است، قانون سخت و سنگینی است، افزود: افرادی که معتقد به اشکالات در این قانون هستند پیشنهاد دهند که آن را چگونه تغییر دهیم تا بهتر شود، برخی معتقدند که این نگاه که ما معتادان را مجرم بدانیم ایراد دارد. البته در این قانون این بحث مطرح بود که معتاد را بیمار یا مجرم بدانیم.

وی با تأکید بر اینکه ثقل این قانون برای قاچاقچیان است، تصریح کرد: این افراد که اعتیاد را در جامعه گسترش می‌دهند برای آنها مجازات سنگینی در نظر گرفته شده است. برخی از کشورها معتادان را بیمار دانسته و مجرم نمی‌دانند که این افراد مشکلات خود را از داروخانه‌ها دریافت می‌کنند.

رئیس مجلس در پاسخ به این سؤال که آیا نباید بودجه لازم برای آن در نظر گرفت و شرایط نگهداری آن را فراهم کرد، اظهار داشت: من فکر نمی‌کنم در این رابطه کمبود بودجه وجود داشته باشد و این موضوع ربطی به قانون ندارد. مثلا صداوسیما و بخش‌های فرهنگی کشور کمبود بودجه دارند؛ نکته اصلی آن است که در کشور ما 90 درصد بودجه خرج ادارات می‌شود و بقیه بودجه در مسیر فعالیت‌های عمرانی خرج می‌شود.

لاریجانی با بیان اینکه سیاست‌های کلی می‌گوید که بدنه دولت باید کوچک باشد، افزود: در دولت قبل تعداد پرسنل و بودجه جاری را افزایش دادند که این اقدام اشتباه است.

وی اظهار داشت: مجلس در این امور نظارت دارد و ما از این مطلع هستیم که کمبود بودجه وجود دارد؛ اما برای حل آن باید گشایشی از لحاظ اقتصادی رخ دهد.

رئیس مجلس با اشاره به اینکه در کشور فساد وجود دارد، گفت: برخی نمونه‌های فساد صورت گرفته، رسانه‌ای و برجسته شده؛ این فسادها عجیب و غریب است و نشان می‌دهد سهل‌انگاری‌هایی رخ داده برای مثال با موردی که اخیرا در تلویزیون هم منعکس شد، معلوم می‌شود این تصمیم‌گیری که مبلغ بالایی در اختیار یک فرد قرار دهند، خلاف قانون است و طبیعی است که فساد ایجاد می‌کند و اینکه قانون می‌گوید این امر با شرایطی صورت پذیرد نیز به خاطر همین مسئله است.

لاریجانی با بیان اینکه فسادهای خُرد هم در کشور داریم که مثال آن رشوه‌گیری در ادارات است، افزود:  فساد، از مشکلات سیستم‌های تنومند از نظر دیوانسالاری است که اگر حیثیت دولت را تبدیل به هدایت و نظارت کنیم و مقداری مکانیزه نیز شود، حتما فساد کاهش پیدا می‌کند.

وی با اشاره به اینکه بر بانک‌ها هم نظارت حاکمیت و هم نظارت درونی وجود دارد، گفت: با این حال مشکلات اقتصادی کشور ما به هم پیچیده شده و تک عاملی نیست؛ برای مثال سراغ بانک که می‌روید می‌گوید دولت به من بدهکار است و زمانی که می‌گوئیم چرا به واحدهای تولیدی که مشکل دارند وام نمی‌دهید، می‌گوید سرمایه من کفاف نمی‌دهد از این رو مشخص است به نحوی از بانک‌ها استفاده شده که قدرت سرمایه‌گذاری زیاد ندارد؛ البته بانک‌ها قدری محافظه‌کارانه هم عمل می‌کند و برخی قسمت‌ها را درست عمل نمی‌کند.

رئیس مجلس ادامه داد: مثلا ما در قانون برنامه اجازه داده‌ایم اگر تولیدکننده معوقه داشت، بانک بتواند آن را تقسیط کند یا بخشودگی داشته باشد اما این کار اجرا نمی‌شود و آنها تصور می‌کنند کار درستی می‌کنند که من فکر می‌کنم هم بانک مرکزی و هم وزارت اقتصاد باید در این مورد به بانک‌ها سخت‌گیری کنند.

لاریجانی با تقسیم افرادی که به بانک‌ها معوقه دارند به دو قسمت، اظهار داشت: برخی از این بدهکاران خلاف می‌کنند، یعنی از بانک پول می‌گیرند تا کار تولیدی کنند اما کار خلاف می‌کنند که البته دادگاه با آن برخورد می‌کند؛ اما بسیاری از تولیدکنندگان به خاطر افزایش ناگهانی قیمت ارز از هزار به 3 هزار تومان سرمایه در گردش متورمی پیدا کرده و در نتیجه آن معوقه پیدا کردند لذا باید زیر بغل تولیدکننده را گرفت، بیشتر از اینکه دلمشغولی فسادها را داشته باشیم باید به رونق تولید توجه کنیم.

وی به قانونی که در این باره در مجلس به تصویب رسید، اشاره کرد و گفت: قانونی تصویب کردیم مبنی بر اینکه اگر وزارت صنایع تولیدکننده واقعی را تشخیص داد باید معوقه آن را تقسیط کند همچنین به این نکته تأکید می‌کنم بیش از اینکه دل‌مشغولی راجع به مسائل فسادها داشته باشیم باید به رونق تولید توجه کنیم و فساد را باید مکانیزم‌های نظارتی مثل سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و قوه‌قضائیه رسیدگی کند.

رئیس مجلس با تأکید بر اینکه نگاه به آبادانی کشور باید مورد توجه قرار گیرد، گفت: امام علی(ع) به مالک اشتر سفارش کردند بیشتر از اینکه دل‌مشغولی برای گرفتن مالیات داشته باشید، به آبادانی کشور توجه کنید که اگر مملکت آباد شود، مالیات افزون می‌شود، لذا این مسئله در همه جهات است و در وهله اول باید فضای آبادانی کشور و مسابقه در تولید را به وجود بیاوریم و بعد مالیات را سخت بگیریم و مبارزات دیگر را انجام دهیم.

لاریجانی ادامه داد: از سوی دیگر فضای کشور نباید در حوزه اقتصاد امنیتی شود یعنی در کاری که قوا و رسانه‌ها انجام می‌دهند، نباید این فضا را به وجود بیاوریم که فساد حاکم است چرا که این مسئله جامعه را نگران می‌کند و باعث می‌شود کسی که ثروت دارد به جای اینکه آن را روی زمین بگذارد که هم مالیات از او گرفته شود و هم همگان از سرمایه او بهره ببرند، بی دغدغه ملک می‌خرد و می‌فروشد و از زیر بار مالیات نیز می‌تواند شانه خالی کند و کسی نیز مُچ او را نمی‌گیرد؛ این در حالی است که این کار سرمایه را افزون نمی‌کند و باعث ایجاد اقتصاد زاینده نمی‌شود، لذا باید ضمن اینکه مبارزه را جدی بگیریم، فضای اقتصاد را نباید امنیتی کنیم.

وی با اشاره به سیاست خارجی ایران در سطح منطقه، گفت: آنچه من می‌بینم این است که جمهوری اسلامی در مسائل منطقه‌ای بسیار داهیانه عمل کرده و تصمیمات آن بسیار سنجیده و دقیق بوده است و شاید این موضوع به دلیل این بود که اصولا مسائل استراتژیک در کشور ما زیر نظر رهبری معظم بحث و تصمیم‌گیری می‌شود که از پختگی برخوردار است.

رئیس مجلس به موضع ایران درباره کشور سوریه اشاره و بیان داشت: زمانی که ما در سوریه موضع خاصی داشتیم بسیاری از کشورها این موضع را نداشتند، مثل غربی‌ها و کشورهای منطقه که دائما به ما خرده می‌گرفتند و گاهی حتی برخی افراد در داخل انتقاد می‌کردند ولی امروز همه این مسئله را قبول کردند که ایران مسیر درستی را دنبال کرده است؛ زیرا پدیده شوم تروریسم بخشی از همین رفتار نسنجیده کشورهای منطقه‌ای و غربی و مخصوصا آمریکایی‌ها بود که به وجود آمد و اکنون خود آنها نیز گرفتار آن شده‌اند.

لاریجانی با اشاره به موضع ایران در قبال عراق نیز عنوان کرد: در مسئله عراق نیز بسیاری از کشورها اشتباه کرده و به موضوع تروریسم و گسترش آن در عراق کمک کردند که در این راستا خود آمریکایی‌ها یک پای مهم برای گسترش تروریسم بودند که البته به نظر بنده یکی از عوامل مهم ظهور گروه‌های تروریستی، جنگ‌های دهه‌های اخیر و اشغال افغانستان بود که از دل آن جریان تروریستی گسترش پیدا کرد و بعد عراق و سوریه اشغال شد و از دل آن جریان تروریستی دیگری بروز پیدا کرد.

وی با تأکید بر اینکه رفتار ایران از یک پختگی در مسائل منطقه‌ای برخوردار بود ضمن اینکه بسیاری از مسائل را تحمل کرده و خرده‌گیری‌ها را به جان خریدیم، گفت: اما در نهایت نتیجه آن این شد که ایران در حال حاضر در منطقه از وزانتی برخوردار است که همین غربی‌هایی که تاکنون مرتب علیه ما صحبت می‌کنند اذعان دارند بدون ایران نمی‌توانند مشکلات منطقه را حل کنند و فهمیدند برخی متحدان آنها در منطقه، آنها را فریب داده‌اند.

رئیس مجلس با بیان اینکه مسئله برجام مختص کشور ایران بوده و به کشورهای دیگر مربوط نبود، گفت: با این حال آنها بازی درآوردند و با غربی‌ها پشت پرده داشتند؛ چنانکه در میان مذاکرات، سکته‌ای در قیمت نفت ایجاد کردند که البته خود آنها نیز ضرر کردند.

لاریجانی تأکید کرد: مسائل منطقه‌ای ما به دلیل وضعیتی که اکنون در منطقه داریم از شرایط حساسی برخوردار است و به نظر می‌رسد ما و اکثر کشورهای منطقه دچار یک پدیده به هم‌ریختگی امنیتی در منطقه شده‌ایم که این موضوع تبدیل به یک آفت شده است و عوامل مختلفی دارد، چنانچه کشورهای قدرتمند بین‌المللی، کشورهای منطقه‌ای با احوال مختلف و تروریست‌ها در این زمینه نقش داشتند، لذا اکنون می‌خواهیم این پدیده را مهار کنیم، چرا که مدتی است غربی‌ها به جای مهار تروریسم مشغول بازی با آن هستند.

وی ادامه داد: به نظر می‌رسید ائتلاف شخصی که به وجود آمد عامل گسترش تروریسم شد، چراکه یک سال است می‌گویند ما می‌خواهیم با داعش مبارزه کنیم که البته تاکنون کار مهمی نیز نکردند؛ یک سری بمباران کردند ولی بیشتر ژست بود تا یک مبارزه واقعی؛ لذا تروریست‌ها احساس کردند که اینها نیز کاری نمی‌توانند انجام دهند؛ البته در این چند ماه اخیر وضعیت روسیه را کمی متفاوت می‌بینم و آنها جدی‌تر در حال مبارزه هستند.

رئیس مجلس افزود: یک بخشی هم مربوط به کشورهای منطقه است که همین الان هم در پشت صحنه کمک می‌کنند، مثلا فرض کنید در سوریه مقدار زیادی موشک تاو وجود دارد، این موشک را که درخیابان نمی‌فروشند، این موشک مشخص است که براساس شماره سریال ساخت کدام کشور است و به چه کشوری نیز فروخته شده است، لذا این موشک‌هایی که دست تروریست‌هاست، مشخص است که کدام کشور به آنها داده است.

لاریجانی با بیان اینکه نقش برخی کشورهای منطقه‌ای بسیار مخرب بوده است، افزود: شرایط تغییر کرده که در اینجا باید این سؤال را پرسید که آیا می‌توان یک راه‌حل سیاسی برای مسائل سیاسی پیدا کرد که باید پاسخ داد، حتما می‌شود.

وی ادامه داد: ما از ابتدا در مسئله سوریه عنوان کردیم که رفع این معضل راه‌حل سیاسی می‌خواهد، چرا که این معضل راه‌حل نظامی ندارد؛ در حالی که برخی کشورهای منطقه اصرار به راه‌حل نظامی داشتند، حال اگر راه‌حل سیاسی بخواهد، حتما نقش اول را خود ملت سوریه خواهد داشت.

رئیس مجلس افزود: به عنوان مثال در طرح مهمی که رهبر معظم انقلاب اسلامی اعلام کردند که براساس آن باید به آرای مردم فلسطین رجوع کنیم، راه‌حلی دموکراتیک وجود داشت که آنها این نکته را گوش نکردند؛ در مورد مسئله سوریه نیز از ابتدا به را‌ه‌حل سیاسی معتقد بودیم که نقش اول را باید ملت سوریه داشته باشند و کشورهای دیگر می‌توانند تسهیل‌کننده باشند.

لاریجانی گفت: می‌توان با یک مذاکره چندجانبه، جلوی کشورهایی که مسئله‌ساز هستند را گرفت، حال که کشورهای غربی این مشکلات را لمس کرده‌اند و علی‌الظاهر می‌گویند ما می‌خواهیم این مشکلات را حل کنیم -که البته من نمی‌گویم همه واقعیت را می‌گویند، اما به هر حال خودشان این درد را حس کرده‌اند- لذا می‌توان مذاکرات چندجانبه در این خصوص انجام داد.

وی افزود: به عنوان مثال، کنفرانسی که در وین تشکیل شد و ایران نیز در آن شرکت داشت می‌تواند یک دورنمای مثبت داشته باشد البته اگر در این زمینه دوگانه برخورد نشود ممکن است به یک راه‌حل سیاسی دست یافت که تسهیل‌کننده باشد.

رئیس مجلس در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه بحث اجرایی شدن برجام به موضوع پی‌ام‌دی گره خورده است، این موضوع در زمان مسئولیت شما در شورای عالی امنیت ملی شروع شد و در آن زمان به نتیجه نرسید، الآن با این شرایط به کجا می‌رسد، افزود: ابتدا باید یک توضیحی از "پی‌ام‌دی" داشته باشیم؛ آژانس به ایران بر سر مسائل هسته‌ای یک فهرستی را ارائه کرده بود که آن زمان یک طبقه‌بندی صورت گرفت و قرار شد که یک به یک این مشکلات مطرح شده و رفع گردد؛ بر این اساس 6 موضوع حل شد و پرونده‌های آن بسته شد و ورقه‌هایی از آژانس گرفتیم که مؤید آن باشد که این موضوعات با ایران به نتیجه رسید؛ اما هنوز یک موضوع باقی مانده بود.

لاریجانی تأکید کرد: یک موضوع این بود که برخی از کشورها دعوایی را مطرح کردند مبنی بر آنکه براساس برخی اطلاعات موجود، ایران در دانش هسته‌ای منحرف شده و به سمت سلاح رفته است؛ البته اطلاعات‌شان ناقص بود و ما نیز عنوان کردیم که استنادات خود را مطرح کنید که این استنادات ضعیف بود و البته به آن نیز پاسخ داده شد و این پرونده هم چنان بین ما و آژانس ادامه داشت؛ حال که این "پی‌ام‌دی" را می‌گویند، همین موضوع است.

وی افزود: در مذاکرات هسته‌ای اخیر به این موضوع نیز پرداخته شد، چرا که اگر این مهم حل نشود، همیشه می‌توانند یک دعوای جدیدی ایجاد کنند؛ البته به نظرم کار خوبی در دیپلماسی برجام صورت گرفت که این موضوع نیز می‌بایست، حل می‌شد.

رئیس مجلس افزود: قرار شد آژانس به ما بگوید که چه چیزهایی از ما می‌خواهد تا ما اطلاعات مرتبط را در اختیارش قرار دهیم که یکی از آن این بود که آقای آمانو به تازگی از یکی از مراکز ما بازدید چند دقیقه‌ای داشت و زمانی که این کارها انجام شد، قرار بود آنها به هر نتیجه‌ای رسیدند بالاخره باید پرونده را ببندند که این مهم در مذاکرات سیاسی به نتیجه رسید و در برجام نیز مطرح و قرار شد تا گزارشی از سوی آژانس به شورای حکام ارائه شود و این شورا تکلیف این پرونده را روشن کند.

لاریجانی گفت: در بحث‌هایی که ما در شورای عالی امنیت ملی داشتیم این نکته را مطرح کردیم که گام‌های بعدی را زمانی برمی‌داریم که این پرونده روشن شده باشد؛ در بیانیه‌ای که رهبر معظم انقلاب اسلامی هم ابلاغ کردند، دو موضوع را منوط به همین مهم کردند.

وی گفت: هیچ مسئله‌ای از سوی آژانس به ما ارائه نشد که ما پاسخ آن را نداده باشیم؛ حال اکنون زمان آن رسیده تا آنها به وعده خود عمل کنند و اگر این وعده‌ها عملیاتی شود راه برای سایر اقداماتی که ما در مورد برجام باید انجام دهیم، باز می‌شود، مانند اقداماتی که باید روی رآکتور اراک انجام دهیم یا درمورد مسائلی که مربوط به مواد غنی شده است.

رئیس مجلس در پاسخ به این سؤال که پیش‌بینی شما چیست، گفت: من نگاهم مثبت است و به نظرم می‌رسد اکنون گام‌هایی که ایران و آنها برداشته‌اند دور از اصولی که در برجام دیده شده بود، نیست و آنگونه هم که در مورد شوراهای مربوط به مسئله هسته‌ای بحث شد، تا اینجا ما به وعده خود عمل کردیم و اقداماتی هم که آنها انجام داده‌اند نزدیک به اصولی بود که در برجام است؛ لذا می‌توان یقین کرد که ما در هر دو شکل آن فکر کرده و سناریو داریم، لذا امیدواریم مسیر همانگونه که پیش‌بینی شده، پیش رود.

لاریجانی در پاسخ به سؤالی در رابطه با بحث "نفوذ" که از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است، اظهار داشت: استراتژی غربی‌ها این است که جایگاه ایران را در منطقه تقلیل دهند و به دنبال روحیات استعماری گذشته خود بروند زیرا هوشیاری سیاسی که در منطقه به وجود  آمده تا حد زیادی متأثر از رفتار عزت‌مندانه ملت ایران است و تأثیرات خود را گذاشته است.

وی با بیان اینکه غربی‌ها این تأثیرات را درک کرده‌اند، افزود: آنها تلاش می‌کنند صحنه را عوض کنند، لذا تا جائیکه ممکن است فشار می‌آورند و قصد آشفته کردن منطقه را دارند و تلاش می‌کنند که حرکت رو به جلو در منطقه به جایی نرسد، همانطور که در بیداری اسلامی در برخی کشورها نیز عملا موفق شدند انحراف‌هایی به وجود آورند؛ در مسئله تروریسم و آشفتگی امنیتی نیز که در منطقه ایجاد کردند به این منظور بوده که بیداری اسلامی به ثمر ننشیند؛ لذا حساسیت داهیانه مقام معظم رهبری که مطرح شده و بارها تذکر داده‌اند مبنی بر اینکه دستاورد مهم امت اسلامی هدر نرود، در همین رابطه است.

رئیس قو‌ه‌ مقننه با تأکید بر اینکه مسئله مهم بعدی بحث "نفوذ" است، افزود: وقتی کشوری از یک قابلیتی برخوردار باشد که غربی‌ها توان مقابله سخت با آن را نداشته باشند و آن کشور از یک قدرت بازدارندگی برخوردار است، غرب تلاش می‌کند راه دیگری را انتخاب کند.

لاریجانی با بیان اینکه اگر آنها توانایی براندازی ایران را داشتند تاکنون انجام می‌دادند، ادامه داد: غربی‌ها نمی‌توانند و قدرت براندازی ایران را ندارند، ایران از یک ظرفیت مهم و پشتیبانی ملی برخوردار است که نمی‌توانند با آن برخورد سخت کنند؛ نه اینکه دشمنی نمی‌کنند، بلکه دشمنی دارند اما با یک صخره مواجه هستند زیرا ایران به یک دژ مستحکم تبدیل شده و در شرایطی که در منطقه آشفتگی امنیتی وجود دارد، اما با یاری خداوند ایران از یک امنیت پایدار برخوردار است.

وی در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه چرا دغدغه رهبری بحث نفوذ بوده است، تصریح کرد: وقتی دشمن با یک صخره سخت برخورد می‌کنند و توانایی مصاف با آن را نداشته باشند باید به داخل آن رخنه کرده و فساد را از داخل ایجاد کنند. همانگونه که ارسطو می‌گوید هر وقت بخواهی یک شیء را خراب کنی، عامل خارجی توانایی انجام چنین کاری ندارد و فقط می‌تواند به آن ضربه بزند و عامل از بین بردن شیء قوی، فساد در درونش است.

رئیس مجلس با تأکید بر اینکه ایران از یک قدرتی برخوردار است که مصاف بیرونی با آن جواب نمی‌دهد، افزود: پس آن‌ها تلاش می‌کنند در درون آن رخنه کنند، باید برای جلوگیری از نفوذ مراقبت کنیم که این نفوذ وجوه مختلف دارد و ممکن است برای ایجاد نفوذ شبکه‌های جاسوسی همانگونه که در گذشته وجود داشته، ایجاد کنند.

لاریجانی ادامه داد: چون احساس می‌کنند نمی‌توانند با ایران نبرد کنند، شبکه‌های خود را وسیع‌تر می‌کنند که در این زمینه بخش‌های امنیتی کشور باید دقیق و قوی باشند و در موارد حساس بیشتر مراقبت کنند.

وی با بیان اینکه بخش مهم دیگر در رابطه با نفوذ، تأثیرگذاری در تصمیم‌گیری‌ها است، تصریح کرد: زمانی که تحلیل‌های دقیق از مسائل بین‌المللی، منطقه‌ای و داخلی وجود نداشته باشد و سهل‌انگاری رخ دهد، تأثیرگذاری در تصمیم‌گیری‌ها در این نقطه وجود دارد که البته در تمام نهادها می‌تواند وجود داشته باشد.

رئیس مجلس با بیان اینکه بخش مهم‌تر زمانی است که شکاف‌ها در کشور و در داخل به وجود آید، افزود: نفوذ ممکن است در این شکاف‌ها رخ دهد اما اگر همبستگی وجود داشته باشد نفوذ به راحتی شکل نمی‌گیرد. اینکه رهبر معظم انقلاب از ابتدای سال فرمودند سال همدلی و همزبانی، تشخیصی برای آینده کشور داشتند.

لاریجانی با بیان اینکه آنچه که به نفوذ پاسخ می‌دهد، همبستگی ملی است، ادامه داد: همبستگی ملی باید افزایش یافته و اختلاف‌ها کاهش یابد. اخیرا مقام معظم رهبری در بیانات خود به این موضوع اشاره کردند که حاشیه‌سازی‌ها عاملی برای نفوذ در کشور است که بیان بسیار دقیقی بود. وقتی ذهن‌ها متفرق به مسائل حاشیه‌ای می‌شود، نفوذ شکل می‌گیرد.

وی با تأکید بر اینکه در کشوری که دموکراسی وجود دارد، اختلاف‌نظر نیز طبیعی است، اظهار داشت: اما نباید این اختلاف‌نظرها به دشمنی تبدیل شود، عده‌ای در اینکه اختلاف‌ها را به شکاف‌های عمده تبدیل کنند پروفسور هستند، اما اگر همبستگی و روحیه اخوت وجود داشته باشد با حفظ اختلافات از نفوذ جلوگیری می‌شود.

رئیس مجلس در پاسخ به سؤال دیگری مبنی بر اینکه برخی تلاش می‌کنند بگویند بنده سعی در ایجاد جریان جدید در جبهه اصولگرایی و شاخه‌ای متفاوت دارد، افزود: مهم‌ترین مسئله در کشور ما این است که بدانیم یک مجلس کارآمد چگونه شکل می‌گیرد، باید از تمام این سلایق و گروه‌های مختلف که تشکل ایجاد می‌کنند قدردانی کرد، چه در جریان اصولگرایی و چه اصلاح‌طلبی، اینکه مردم را در بستری می‌برند که عقایدشان را مطرح کنند برای کشور مفید است.

لاریجانی با تأکید بر اینکه باید قبول کرد که مجلس باید یک نهاد مستقل باشد، ادامه داد: ایرادی ندارد که گرایشات مختلف در مجلس وجود داشته باشد اما هر نماینده باید احساس کند که نماینده کل ملت ایران و وظیفه آن حمایت از حقوق تمامی مردم ایران است و اینکه مجلس مستقل باشد، امر مهمی است.

وی افزود: اینکه مجلس با نهادهای دیگر رفتاری برادرانه داشته باشد، امر مطلوبی است اما به معنای این نیست که استقلال خود را از دست دهد که روح قانون اساسی این موضوع را مطرح می‌کند.

رئیس مجلس با بیان اینکه نماینده‌ها باید به مسائل نگاه ملی داشته باشند، اظهار داشت: هر چقدر نگاه کامل باشد کارآمدی بیشتر می‌شود و نگاه خرد از کارآمدی می‌کاهد. ورزیدگی ذهنی هر نماینده سبب می‌شود تجربه مسائل کلان را داشته باشد تا بتواند با مسائل به طور صحیح مواجه شود. نمایندگانی که از سابقه اجرایی برخوردار هستند مواجه‌شان با مسائل عمیق‌تر است.

لاریجانی با بیان اینکه نباید به دعواهای جناحی دامن زد، اظهار داشت: ممکن است ما به گروه‌های مختلفی تقسیم شویم اما نباید در مورد هر موضوعی خط‌کشی سیاسی وجود داشته باشد. در برجام شاید اختلاف‌نظر در تاکتیک وجود داشته باشد اما کسی تردید ندارد که موضوع هسته‌ای باید به گونه‌ای حل شود.

وی افزود: درست است که دیگران در این مسیر سنگ‌اندازی کرده‌اند اما ما باید با تدبیر سنگ را در جلوی خود آن‌ها بیاندازیم و با برجام قصد چنین کاری داشتیم.

رئیس مجلس با اشاره به مسئله عبور از رکود در کشور، تصریح کرد: آیا جریان سیاسی وجود دارد که معتقد باشد حتما باید رکود در کشور وجود داشته باشد؟ چنین گروهی وجود ندارد، زیرا این موضوع یک مسئله ملی است و در مسئله اقتصادی بین گروه‌های سیاسی همفکری وجود دارد، باید از پرداختن به مسائل خُرد و حاشیه‌ای پرهیز کرد، در یک گردنه‌ای قرار داریم که مسائل ملی در آن زیاد است و عواملی که می‌تواند مجلس را کارآمد کند، این موضوعات است.

لاریجانی در پاسخ به این سؤال که در مسائل انتخابات باید چگونه عمل کنیم، گفت: اولین نکته مهم تشکل‌هاست؛ به این معنا که هرچه تشکل‌ها عمیق‌تر، ریشه‌دارتر و در واقع مسلکی‌تر بوده، دل در گروی مسائل عمده مردم داشته باشند و مردمی باشند، می‌توانند به انتخابات کمک کنند؛ لذا همیشه از دسته کسانی بودم که طرفدار تشکل بودم و معتقد بودم اول انقلاب که رهبران ما حزب جمهوری را تأسیس کردند کار سنجیده‌ای انجام دادند که البته بعدها بنا به مشکلاتی این حزب منحل شد لذا اکنون هم اگر افرادی بیایند تشکلی ایجاد کنند باید از آنها قدردانی کنیم.

وی تأکید کرد: از این رو حتما اعتقاد دارم اگر جریانی کارآمد به وجود بیاید از آن حمایت می‌کنیم و تا کنون آنقدری که تلاش کردیم این بود که حداقل از لحاظ فکری این مسئله را به وجود بیاوریم و تلاش کنیم که افراد کارآمد را معرفی کرده و به آنها کمک کنیم تا در مجلس حضور پیدا کنند.

رئیس مجلس در پایان در پاسخ به این سؤال که مدیریت اقتصادی خانواده شما چگونه می‌گذرد، خاطرنشان کرد: همسر من خیلی در اقتصاد خانواده نقش دارد و در واقع مقدار زیادی از بار این موضوع به عهده ایشان است، چون بنده از بعد نماز صبح که از خانه خارج شده معمولا کارم تا 10 شب به طول می‌انجامد اما با هم مشورت داریم و در این مسئله مهم که اقتصاد منزل باید بچرخد با هم همفکری داریم با این حال کار اصلی بر دوش ایشان است.