رویترز بررسی کرد

نقش حزب بعث عراق در شکل‌گیری گروه تروریستی داعش

بسیاری از تحلیلگران و سیاستمداران، حزب بعث عراق را بعنوان یکی از حامیان گروه تروریستی داعش برمی‌شمارند.

کد خبر: ۴۶۸۷۱۱

جمعه - ۲۰ آذر ۱۳۹۴ / December 11, 2015

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو، خبرگزاری رویترز امروز در گزارشی به بررسی نقش حزب سابق بعث عراق در کمک به شکل‌گیری و پیشروی گروه تروریستی داعش در خاک عراق پرداخته است.

این رسانه در ابتدای تحلیل خود، نخست به ماجرای یکی از مخبرین گروه داعش در عراق می‌پردازد که وظیفه‌اش حضور در میان مردم و جاسوسی درخصوص مواردی می‌باشد که شاهد نقض قوانین خودساختۀ داعش ازسوی مردم است. یکی از شکارهای این مخبر چهارده‌سالۀ داعش مربوط به فروشنده‌ای می‌شود که از قانون داعش مبنی بر منع فروش سیگار تخطی کرده بود. آن فروشنده درنهایت توسط تروریست‌های تکفیری داعش مورد شکنجه قرار گرفت.

به نوشته رویترز، نوجوان مذکور تنها یک نمونه از شبکه جاسوسی داعش در نواحی مورد تصرف این گروه در عراق است. مخبرین داعش گروه بزرگی را از نوجوانان کم سن‌وسال تا افراد زبده شامل می‌شوند.

کسانی که وظیفه کنترل و نظارت بر این شبکه را برعهده دارند از میان افسران سابق ارتش و استخبارات حزب منحلۀ بعث عراق در زمان دیکتاتور معدوم این کشور هستند. در جریان گفتگوهای متعددی که با افراد مطلع، رهبران سابق بعثی، افسران استخبارات، دیپلمات‌های غربی و حدود 35 نفر از کسانی که موفق به فرار از چنگ داعش در مناطق کردنشین عراق شده‌اند، اینگونه بر‌می‌آید که چارچوب و شاکلۀ اصلی شبکه اطلاعاتی و فنون جنگیِ تکفیری‌های داعش بدست افسران و سرکردگان به‌جای مانده از دوران صدام، دیکتاتور عراق، طرح‌ریزی شده است.

به گفته «هشام الهاشمی» تحلیلگر عراقی، از حدود 23 مجموعه وزارت خودساخته‌ و صوری‌ای که داعش برای خود اعلام کرده است، سه مورد محوری آن که بخش‌های نظامی، امنیتی و دارایی را در بر می‌گیرد، به افسران رژیم بعث داده شده است.

«هوشیار زیباری» دایی «مسعود بارزانی» و معاون نخست‌وزیر عراق، که زمانی نیز وزیر خارجۀ این کشور اسلامی بوده، در این باره گفته است افراد و چهره‌های سابق حزب بعث ضمن همکاری با داعش، در اموری مانند استفاده از مواد منفجره، استراتژی‌های نبرد و همچنین طرح‌ریزی عملیات، راهنمایی‌های در خور توجه و مؤثری برای تروریست‌های داعش ارائه می‌کنند. زیباری می‌گوید: «بعثی‌ها اطلاعات کافی دارند و افراد را به اسم می‌شناسند؛ می‌دانند که چه کسی متعلق به کدام خانواده است.»

یکی از افسران ارشد سابق حزب بعث در امور امنیتی نیز می‌گوید: «اثر انگشت بعث در کارهایی که اکنون ازسوی داعش در عراق شاهد آن هستیم، بخوبی احساس می‌شود.»

«ند پارکر» در ادامۀ این گزارش تحقیقی می‌نویسد: «بسیاری از بعثی‌ها اشتراک اعتقادی اندکی با داعش دارند. صدام در طول حکومت خود سعی کرد ملی‌گرایی و سکولاریسم عربی را ترویج دهد، اما در عین حال، بعثی‌ها با گذشت زمان و متأثر از اقداماتی که آمریکا در دوران حضورش در عراق ازطریق زندانها و نیروهای نظامی‌اش بر آنها اِعمال کرد، به عقاید افراطی گرویده‌اند؛ مقابله با دولت منتخب شیعی بغداد، اکنون به یکی از انگیزه‌های کنونی آنها تبدیل شده است. آنها در حال حاضر خوشحال هستند که باوجود طردشدن ازسوی دولت عراق، می‌توانند مواجب خود را از داعش دریافت کنند.»

«سعد الحدیثی» سخنگوی دفتر نخست‌وزیری عراق پیشتر ضمن اشاره به مخالفت دولت با انجام هرگونه مذاکره با حزب بعث، گفته بود: «آنها هیچ جایی در فرایند سیاسی عراق ندارند و طبق قانون اساسی، فعالیت آنها در این کشور ممنوع است.»

حزب بعث، که روزگاری تحت حمایت غرب بویژه کاخ‌سفید بود، از زمانی که آمریکا و انگلیس با طرح ادعاهای دروغ مبنی بر وجود تسلیحات کشتار جمعی پای به عراق گذاشتند، توانست پیوندهای خود را با گروه تروریستی القاعده، که آن هم روزگاری در حمایت سردمداران ایالات متحده بود، محکم کند. برخی دیگر از افسران و رهبران بعث هم که نمی‌توانستند با القاعده به اتفاق‌نظر برسند، به نیروهای متجاوز آمریکایی گرویدند.

در زمانی که گروه داعش به خاک عراق وارد شد، مطامع بعث و جریان تکفیری بار دیگر حول یک محور پیوند خورد. سرانجام با پیشروی داعش به مناطق مرکزی عراق در سال 2014، بعثی‌ها در قالب گروه صوفی‌مسلک «نقشبندی» به تروریست‌ها پیوستند. جریان نقشبندی و گروه‌های کوچک متشکل از افسران بعث، به گفته رهبران قبایل اهل‌تسنن و همچنین فرماندهان نیروهای امنیتی عراق، نقش قابل‌توجهی در جنایات داعش و همچنین تصرف شهر «موصل» در استان نینوا در سال گذشته داشتند.