جزئیات ۱۴ ماه مذاکره پنهانی برای تبادل زندانیان

تیم آمریکایی به رهبری مک‌گرک برای نخستین بار در نوامبر ۲۰۱۴ در ژنو با گروهی از دستگاه‌های امنیتی ایران ملاقات کرده و رایزنی برای تبادل زندانیان را آغاز کردند؛ ملاقات‌ها ماهانه یا هر ۶ هفته برگزار می‌شد.

کد خبر: ۴۷۹۷۰۰

دوشنبه - ۲۸ دی ۱۳۹۴ / January 18, 2016

به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری دانشجو، روزنامه نیویورک تایمز نوشت: برای یک سال دولت اوباما، با ملاقات‌های پنهانی با همتایان ایرانی به دنبال ازادی امریکایی‌های بود که در ایران زندانی بودند.

اما ایرانی‌ها در اخرین جلسه در هتل ژنو با پیشنهاد جدیدی آمدند و خواهان آزادی ده‌ها ایرانی در بند آمریکا شدند و تقاضایی را مطرح کردند که مدت‌ها رد شده بود.

برت مک‌گرک، مذاکره کننده ارشد گفت: اما ما درباره این موضوع صحبت کرده بودیم. اما طرف ایرانی به گفته مقامات مطلع آمریکایی از این مذاکرات، مصر بودند. احتمالا موضوعی در داخل ایران تغییر کرده بود، بخشی از جنگ‌های داخلی ایران درباره چگونگی مواجه با آمریکا بود.

بنابر این آقای مک‌گرک و تیم او کاغذ خود را برداشتند و بیرون رفتند و به ملاقات پایان دادند. همه صحبت‌های آقای مک‌گرک از دستگاه‌های امنیتی ایران بودند، گروهی که خیلی کم با طرف‌های آمریکایی ملاقات دارند و به اندازه دو ایرانی ارشد مذاکره کننده هسته‌ای سفر نکرده‌اند و به خوبی انگلیسی صحبت نمی‌کنند.

سرانجام، توافق از سوی جان کری و ظریف جمع شد. ۵ آمریکایی در ازای ۷ ایرانی آزاد شدند.

فقط ایرانی‌ها با شکاف در داخل دولت خود مواجه نبودند، دولت آمریکا هم با منازعات متعددی درباره تبادل اسرا مواجه بود و حتی دادستان کل آمریکا به هر توافقی که معادل آزاد سازی آمریکای‌ها در برابر دستاوردهای سیاسی ایران باشد مخالفت می‌کرد.

یکی از مقامات آمریکایی می‌گوید حتی در آخرین لحظات رفتن به فرودگاه هم بحث و منازعه در جریان بود. وی افزود: مانند یکی از صحنه‌های فیلم آرگو بود و وقتی کری با ظریف اضطراری تماس گرفت، هواپیما مجوز پرواز را دریافت کرد.

اوباما مجوز مذاکرات دیپلماتیک محرمانه با ایران را برای ازادی زندانیان صادر کرد. اقای مک‌گرک، یکی از مقامات ارشد دولت آمریکاست که توانست برکناری نخست وزیر مشکل ساز عراق را رقم بزند و در اکتبر ۲۰۱۴ رهبری مذاکرات جدید با ایران را در دست گرفت.

به گفته چند مقام آگاه آمریکایی، تیم مک‌گرک به کمک سوئیس، حافظ منافع آمریکا در تهران، با همتایان ایرانی خود برای نخستین بار در نوامبر ۲۰۱۴ در ژنو ملاقات کردند.

این دو تیم، هر ماه یا هر ۶ هفته ملاقات می‌کردند و تا زمانی که توافق نهائی شد درباره حصول توافق رایزنی می‌کردند. پس از نهائی شدن برجام، توافقاتی حاصل شد و طرف آمریکایی توانست رفتار بهتر با زندانیان را تضمین کند.

ایرانی‌ها برای اینکه به نظر نرسد تسلیم طرف آمریکایی شده‌اند، خواهان ازادی ۴۰ نفر از ایرانی‌هایی بودند که نه تنها در آمریکا بلکه در سایر کشور‌ها نیز زندانی‌اند اما طرف آمریکایی این موضوع را نپذیرفت.

هیج کس خواهان ازادی تروریست‌های محکوم شده و یا کسانی نبود که به جرائم خشن محکوم شده‌اند، اوباما به این نتجیه رسید که می‌تواند برخی ایرانی‌های ناقض تحریم‌ها را آزاد کند و در ‌‌نهایت ایران ۱۹ نفر را پیشنهاد کرد.

زمانی که کری با ظریف در ۲۹ اکتبر در حاشیه مذاکرات سوریه دیدار کردف به نظر همه چیز خوب می‌آمد اما چند هفته بعد دوباره تیم مک‌گرک با طرف ایراین خود دیدار کرد و چالش‌هایی شکل گرفت که احتمال می‌رفت تمامی تلاش‌ها بی‌ثمر بماند. از این رو کری بار دیگر ظریف را در یکی دیگر از مذاکرات سوریه کنار کشید و دو طرف توانستند به توافق برسند.

مقامات آمریکایی می‌گویند که زمانبدی تبادل زندانیان تعمدی نبوده است بلکه ماحصل بهبود روابط است.

طرفین تصمیم گرفتند که تبادل اسرا را با اجرای توافق اعلام کند، اما باز هم اختلاف‌هایی در آخرین ساعات رخ داد. یکی از اختلاف‌ها درباره اسناد مربطو به توافق هسته‌ای بود. ساعت ۹ صبح شنبه به وقت وینف کری با ظریف و همتایان اروپایی دیدار کرد و با وزیر خارجه فرانسه تماس گرفت. کری تلفن را طوری دستش گرفت که همه صدای او را بشنوند، سرانجام ساعت 9:30 همه موافقت کردند.

پس از اعلام توافق هم کری شنید که باز مشکلی در آزادی سه آمریکایی باقی مانده رخ دادهف به او گفتند که ایران نمی‌گذاردف یگانه همسر رضائیان و مادرش سوار هواپیما شوند.

کری در تماس با وزیر خارجه ایران گفت: این بخشی از توافق ماست، ظریف هم در نتیجه مشکل را حل کرد.

منبع: نسیم