از عملکرد نمایندگانتان در مجلس چه می‌دانید؟

بررسی شاخص‌های کلی شفافیت مربوط به صحن، کمیسیون‌ها و نمایندگان مجلس نشان می‌دهد تنها تعداد کمی از این داده‌ها در اختیار مردم قرار می‌گیرد و بیشتر این داده‌ها نیز استاندارد نمی باشند.

کد خبر: ۴۸۳۹۳۲

چهارشنبه - ۱۴ بهمن ۱۳۹۴ / February 03, 2016

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، سازمان شفافیت بین الملل  (Transparency International)  یک نهاد غیر دولتی است که از سال 1993 مبارزه با فساد و تلاش برای افزایش آگاهای درباره ان را برعهده دارد و سالانه گزارشی از وضعیت فساد از 168 کشور و شاخص های ناظر به آن را ارئه میدهد. طبق گزارش سالانه این سازمان در سال 2015 ، ایران از بین 168 کشور در رتبه 130 با درصد رتبه 17 از 100 قرار دارد.

صفحه ایران در سایت سازمان شفافیت بین الملل

امیر محمد فاطمی در یاداشتی به نکته مهمی درباره گزارش سالانه سازمان شفافیت بین الملل اشاره میکند و مینویسد که: «حتی اگر گزارش نتایج بررسی دائمی و جهانی سازمان شفافیت اقتصادی در خصوص جدول فسادپذیری کشورها را نادیده گرفته و مبتلاء به اغراض سیاسی یا اشتباهات مطالعاتی بدانیم نمی‌توانیم از توضیحات و اظهارات رسمی و مکرر برخی از مقامات رسمی، نمایندگان مجلس و اقتصادانان کشورمان مبنی بر ابتلاء اقتصاد ایران به فساد ساختاری بی توجه عبور کنیم.»

احمد توکلی (نماینده مردم تهران در مجلس و وزیر اسبق کار) در مصاحبه ای مطبوعاتی از اصطلاح فساد سیستماتیک برای تبیین مفهوم میزان فساد در ساختارهای نهادهای کشور استفده میکند و بیان میکند که : « ما به مرحله فساد سیستماتیک رسیده‌ایم، فساد سیستماتیک به مرحله‌ای از فساد اطلاق می‌شود که نهادهای مسئول مبارزه با فساد خودشان به درجاتی از فساد مبتلا هستند. مثل قوه قضائیه، نیروی انتظامی، مجلس، بازرسی کل کشور، به عبارتی پاکِ پاک نیستند. در نتیجه می‌توان با ارتباط دادن بین شخصیت‌های غیر‌سیاسی به برخی از اهداف رسید و حتی مدیران سطح بالا مثل مدیران بانک‌ها می‌توانند به آنها کمک کنند، ممکن است پرونده‌ای ابعاد وسیع پیدا کند ولی به افراد سیاستمدار وصل نشده باشد.»

در محافل آکادمیک از رابطه معکوس میان شفافیت (Transparency) و فساد (Corruption) سخن به میان است و بر این معتقدند که زمانی فساد افزایش می یابد که میزان شفافیت به حداقل ممکن خود برسد.

شفافیت (Transparency) کلیدواژه ای است که از ارائه عمومی اطلاعات به مردم سخن میگوید و البته در این بین از اطلاعات محرمانه و خصوصی فاکتور میگیرد . شفافیت حوزه های مختلفی را بر میگیرد و از نهاد حکومتی مثل دولت و مجلس تا شرکت های دارویی و تولید غذا را شامل میشود. برای نمونه شفایت قراردادها و هزینه های بیمارستان ها (Health sector) بخصوص بیمارستان های خصوصی سبب کاهش فساد و برای مردم نیز باعث کاهش هزینه های درمانی میشود و یا شفافیت انتصابات دولتی و علل آن سبب کاهش فساد و افزایش مشارکت مردم میشود.

بررسی ساختارها و نهاد های حکومتی کشور نشان میدهد که مجلس شورای اسلامی یکی از غیرشفاف ترین نهاد های جمهوری اسلامی است که این امر در مقایسه با پارلمان های سایر کشور ها نیز صادق است.

شاخص های کلی شفافیت مربوط به صحن ، کمیسون و نمایندگان مجلس

بررسی شاخص های کلی شفافیت مربوط به صحن ، کمیسیون ها و نمایندگان مجلس نشان میدهد تنها تعداد کمی از این داده ها در اختیار مردم قرار میگیرد و بیشتر این داده ها نیز استاندارد نمیباشند. برای نمونه میتوان به ارائه گزارش عملکرد کمیسیون های مجلس اشاره کرد که تنها به بیان داده های غیر استاندارد و اطلاعات کلی میپردازند که مخاطب و عموم مردم نمیتوانند نسبت به عملکرد کمیسیون ها به یک تحلیل جامعی برسند .

گزارش عملکرد کمیسیون صنایع و معادن مجلس در سال 93 در خبرگزاری مجلس شورای اسلامی

که تنها اطلاعات کلی بیان شده است.

ارائه گزارشات عملکرد کمیسون ها مجلس بصورت کلی گویی در حالی صورت میگیرد که در پارلمان اروپا (EuropeParliament) فیلم جلسات  کلیه کمیسیون‌ها و آرشیو جلسات با ترجمه صوتی به حدود 20 زبان پخش میشود که در حین پخش فیلم، اطلاعات فرد سخنران و نیز موضوع درحال صحبت وی به کاربران نمایش داده می‌شود.

آرشیو و پخش مذاکرات کلیه کمیسیون های پارلمان اروپا به 20 زبان دنیا

در مثالی دیگر در انگلستان میزان هزینه ها و منابع مالی انتخاباتی احزاب و جریانات سیاسی شفاف سازی میشود و مردم با مراجعه به این وب سایت میتوانند نسبت به میزان تبلیغات و محل تامین هزینه های مالی هریک از نامزدهای انتخابات و احزاب سیاسی اطلاع یابند و این در صورتی است که در ایران علی رقم تاکیدات مکرر مقام معظم رهبری مبنی بر عدم نزدیکی نمایندگان مجلس به کانون های قدرت و ثروت کماکان این هزینه ها و منابع آن غیر شفاف میباشد.

شفاف سازی هزینه های انتخاباتی در انگلستان

علی‌رغم ضرورت یاد شده ، قانونی کردن[ارائه طرح در مجلس] ارائه این حجم از اطلاعات مجلس کار بسیار دشواری است. با وجود تمایل برخی نمایندگان متعهد، تا جایی که اطلاع داریم «طرح الزام مجلس شورای اسلامی به افشای اطلاعات لازم به عموم مردم» به صحن عمومی نرسیده، از گره کمیسیون مربوطه نیز گذر نخواهد کرد. پس چه باید کرد؟

در این بین باید از ایده ای مبتنی بر "شفافیت داوطلبانه" استفاده کرد و نامزدهای نمایندگی مجلس را به ارائه داوطلبانه وعده های انتخاباتی ، شفاف سازی هزینه های تبلیغات و محل تامین این ها و ارائه داوطلبانه فعالیت های شاخص نمایندگی مانند حضور و غیاب در مجلس و یا اعلام عمومی رای به طرح ها و لوایح و یا اعلام عمومی توصیه نامه ها کرد.

جالب است گفته شود که در ایالت متحده آمریکا قانونی برای الزام نمایندگان کنگره برای شفاف سازی آرای خود وجود نداشت که از سال 2009 میلادی تعدادی از نمایندگان کنگره بصورت داوطلبانه در فضای مجازی آرای خود به طرح ها و لوایح را اعلام عمومی کردند که پس از مدتی این به یک رویه عادی در بین نمایندگان کنگره تبدیل شد بطوری که اگر نماینده ای در حال حاضر آرای خود را شفاف سازی نکند مورد مواخذه مردم و رسانه ها قرار خواهد گرفت.