آیا سال ۹۶ هم بعد از انتخابات خیابان‎ها آرام خواهد بود؟

آیا آنچنان که در سال‎های ۹۲ و ۹۴ در روزهای بعد از انتخابات خیابان‎های آرامی داشتیم و سطل‎های زباله از تعرض در امان بودند، آیا چنین امیدی را می‎توان برای سال ۹۶ هم داشت؟

کد خبر: ۴۹۵۰۳۲

چهارشنبه - ۱۹ اسفند ۱۳۹۴ / March 09, 2016

به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری دانشجو، پیش از انتخابات اخیر سیاسیون همسو با دولت به درستی به این تحلیل رسیده بودند که اگر در تصاحب کرسی‎های مجلس دهم ناکام باشند، تداوم دولت روحانی در دور بعد بشدت به مخاطره افتاده و بسته به اما و اگرهای بسیار می‎شود. دلیل آن هم کاملاً روشن است؛ اگر جریان همسو با دولت در نخستین انتخاباتی که در دوران مسؤولیت آن دولت برگزار می‎شود موفق به کسب اکثریت آرا نشود، این امر حاکی از کاهش اقبال مردمی و در واقع افول گفتمانی آن جریان است که در گذشته‎ای نه‌چندان دور توانسته بود برنده تقابل گفتمان‎ها و برنامه‎ها در نزدیک‎ترین انتخابات پیش از آن، یعنی انتخابات ریاست‌جمهوری باشد.

نگاهی تاریخی به رفتار انتخاباتی ملت در سال‎های گذشته نیز نشان می‎دهد معمولا مردم پس از سپردن زمام امور اجرایی کشور به یک جریان سیاسی، در گام بعد اختیار قانونگذاری و نظارت را نیز به همان جریان سپرده‎اند تا همسویی گفتمانی دولت و مجلس منجر به هم‎افزایی سیستمی آنها و پیشبرد برنامه‎ها و وعده‎های انتخاباتی آن جریان شود. به عبارت دیگر تا پیش از این عملکرد دولت‎ها در سال‎های ابتدایی دوران مسؤولیت‌شان به گونه‎ای بود که توانسته بودند رضایتی نسبی را در میان جامعه رقم زده و مردم را برای اعتماد مجدد به گفتمان خود و انتخاب مجلسی همسو با دولت متقاعد سازند. اما نگاهی به ترکیب سیاسی مجلس دهم به روشنی گواه آن است که برخلاف سنت مرسوم، جریان همسو با دولت نه‎تنها در به دست آوردن اکثریت قاطع، حتی در کسب اکثریت نسبی و شکننده آرا هم ناکام بوده و برای نخستین‌بار در اولین انتخابات عمر یک دولت، مجلسی با کمترین همگرایی گفتمانی با آن بر سر کار می‎آید، بویژه اگر بخواهیم برای اصرار شخص رئیس‌جمهور در لحاظ کردن «اعتدال» به‎مثابه گفتمانی متمایز از گفتمان «اصلاحات» محلی از اعراب قائل شویم که دیگر بی‌هیچ حرف و حدیثی گفتمان دولت را باید بازنده قطعی انتخابات به حساب آورد!

واقع آن است که نه مردم و نه سیاسیون این حرف رئیس‌جمهور را جدی نگرفته و میان گفتمان «اعتدال» و «اصلاحات» تمایزی اساسی قائل نیستند.

با همه این احوال باز هم مجموعه جریان‎های همسو با دولت در کسب اکثریت آرا در انتخابات اخیر ناکام بوده و موفق به کسب اعتماد مجدد مردم نشدند.

واقعیت پیروزی جریان منتقد دولت آن اندازه مسلم است که اگر فرض کنیم انتخابات 7 اسفند انتخابات ریاست جمهوری می‎بود و دقیقا همین افراد و با همین گرایش‎ها و تعلقات سیاسی در آن شرکت می‎کردند، با عنایت به میزان موفقیت گروه‎های سیاسی در تصاحب کرسی‎های مجلس، منتخب ملت به طور قطع و یقین فردی منتقد دولت ‎می‎بود و نه همسو و هوادار دولت و این می‎تواند زنگ خطری جدی برای دولت روحانی به حساب‌ آید. البته این جریان برای فرار از این واقعیت تلخ به تنگ کردن دایره کشور و محدود کردن آن به تهران و «اصالت بخشیدن» به رأی تهران روی آورده‎ و با بزرگنمایی نامعقول آرای تهران درصدد است کل کشور را به نحوی ناموجه وادار به تمکین در برابر خواست مردم تهران، آن هم البته نه همه تهرانی‎ها صرفاً آنهایی که همسو و هم‎جهت با این حضرات هستند، کند. لذا بعید نیست ملت زین پس در کنار لزوم درک پیام «24 خرداد» ملزم به دریافت پیام «7 اسفند تهران» نیز بشود(!)

اما واقع آن است که دوپاره کردن و کیفی کردن رأی ملت و رأی برخی را «رأی‎تر» دیدن، نمی‎تواند بر عدم توفیق دولت در جلب نظر ملت سرپوش نهاده و گواه پیروزی و مقبولیت دولت باشد و تنها نتیجه آن گرفتار آمدن دولت در توهمی خودساخته و دور کردن آن از واقعیات عرصه سیاسی کشور خواهد بود. ضمن آنکه چنین نگاهی نه با مبانی انقلاب و نظام اسلامی سنخیتی دارد و نه به لحاظ قانونی هیچ محلی از اعراب می‎توان برای آن قائل شد.

این هشدار اما برای دولت زمانی جدی‎تر می‎شود که علاوه بر لحاظ پیروزی بشدت شکننده و رأی ناپلئونی روحانی در سال 92، توجه داشته باشیم که نتیجه معنادار انتخابات اخیر در شرایطی حاصل شد که اوج دوران بزک کردن برجام بود و به لحاظ نوپا بودن توافق هنوز تا حدی این امکان وجود داشت که در میدان خالی از منتقد و در فضای تک‎صدایی مطلق دولت، بر اندک دستاوردهای برجام مانور داده و برجام به‎مثابه «فتح‎الفتوح»ی به ملت ارائه شود، حال چه رسد به آنکه با گذشت زمان پرده از حقیقت این توافق کذایی فرو افتد و معلوم شود آن وعده‎های گزاف و اغواگرانه که بنا بود از بهبود وضعیت «آب خوردن» تا انواع و اقسام گشایش‎های رفاهی و مادی را ‎شامل شود، در باغ سبزی- آن‎ هم با کارکردی صرفا انتخاباتی- بیش نبوده  و امامزاده‎ برجام حاجتی روا نمی‎کند! [گو اینکه همین حالا که از انتخابات فاصله چندانی نگرفته‎ایم نیز مدافعان دوآتشه برجام که زمانی به منظور کسب تایید آن برای امری خلاف واقع حتی «سوگند جلاله» هم یاد کردند، امروز لب به اعتراف گشوده و از بدعهدی طرف‎های مقابل و محقق نشدن وعده‎های ادعایی سخن می‎گویند. دیر نباشد که علاوه بر این موضوع، درستی سایر نکات مورد تأکید منتقدان نیز که در سایه غوغا و هیاهوی دولت حتی امکان چندانی برای انعکاس نیافت هم آشکار و واقعیت برجام عریان و بی‎پیرایه بر همگان جلوه‎گر شود].

درواقع اگر دولت و گروه‎های هوادار آن به‎رغم تلاش سیستماتیک و همه‎جانبه‎ای که برای رقم زدن مجلسی همسو و دولت‎ساخته به کار بستند تا آنجا که رئیس‌جمهور و برخی وزرا و مشاوران صریحاً از تمایل‌شان برای تشکیل مجلسی «اعتدالی» پرده برداشتند و در ماجرای توافق با توهین، اتهام و بداخلاقی همه صداهای منتقد توافق را فرونشاندند و انواع هماهنگی‎ها را نیز با طرف‎های مذاکره برای رعایت حال برجام به عمل آوردند بدان «امید» که میوه توافق را در 7 اسفند بچینند، نتوانستند از این «تدبیر» طرفی بربندند، به طریق اولی سال آینده که دیگر این خطابه‎های تبلیغاتی کارساز نیست و ملت از دولتی که همه تخم‎مرغ‎هایش را در سبد دیپلماسی گذاشت و به دست خود توقعات نامعقول از توافق را دامن زد و جز توافق گزینه قابل ذکری برای ارائه به مردم ندارد، جز تحقق انبوه وعده‎هایی که 3 سال عمر خود و هزینه‎هایی بس گزاف را مصروف آن کرد، مطالبه دیگری ندارد، توفیقشان در جلب نظر مردم محل تردید و سوال خواهد بود! با این حساب یک دو دوتا چهارتای ساده البته همراه با نگاهی واقع‎بینانه به فضای کلی کشور و کل فضای کشور- فارغ از نمونه‎ها و چشم‎اندازهای گزینشی که کارکردی جز اغوا و خودفریبی ندارند- می‎تواند تخمین خوبی درباره سرنوشت انتخابات 96 به دست بدهد. ضمن آنکه روشن است در انتخابات 96 فقط مردم تهران نیستند که پای صندوق‎های رأی می‎آیند!

حال سوال این است که آیا آنچنان که در سال‎های 92 و 94 در روزهای بعد از انتخابات خیابان‎های آرامی داشتیم و سطل‎های زباله از تعرض در امان بودند، آیا چنین امیدی را می‎توان برای سال 96 هم داشت؟

منبع: وطن امروز