نگاهي به حافظه و فراموشي در روايات؛

کمي هم نخوان و بيانديش!

حافظه و فراموشي هر کدام نعمتي هستند که خداوند در وجود آدمي قرار داده است و در زمانهاي مختلف براي مصلحتي خاص بکار انسان مي‌آيند؛ براي تقويت حافظه در روايات دستورالعمل‌هايي آمده که در اينجا ذکر مي‌شود.

کد خبر: ۵۰۵۴۰

سه‌شنبه - ۱۰ آذر ۱۳۸۸ / December 01, 2009

نعمت حافظه و فراموشى‏

بنگر كه چگونه تنها يكى از ويژگيهاى فراوان باطنى اين گونه مهم است كه اگر وجود نداشته باشد نارسايى در كار انسان پديد مى‏آيد؟ با اينكه نعمت حافظه تنها يكى از آن همه نعمت است‏، بدان كه نعمت فراموشى بسيار بزرگتر از نعمت حافظه و يادآورى است. اگر نعمت‏ فراموشى نبود، هيچ كس مصيبت و سختى خود را فراموش نمى‏كرد.

حسرتش پايان نمى‏يافت. كينه‏اش تمام نمى‏گشت. با ياد داشتن و عدم فراموشى‏ آفات دنيا، هيچ گاه از آن بهره نمى‏جست. اميدى به فراموشى و غفلت سلطان و حاكمى كه دشمن اوست‏ و رهايى از حسد رشكبران نداشت.

آيا نمى‏بينى كه چگونه دو نيروى حافظه و فراموشى كه ضدّ يك ديگرند، هر كدام براى مصلحتى خاص در نهاد آدمى نهفته شده است؟!

دعا براي تقويت حافظه

براى تقويت قوه حافظه و حفظ نمودن هر آنچه انسان مى‏شنود، مناسب است دعاى که روايت شده از رسول خدا(ص) كه فرمود: «يا عليّ، اذا اردت ان تحفظ كلّما تسمع فقل في دبر كلّ صلاة: سبحان من لا يعتدى على اهل مملكته! سبحان من لا يؤاخذ اهل الارض بانواع العذاب! سبحان الرّؤوف الرّحيم! اللّهمّ اجعل لى في قلبى نورا و بصرا و فهما و علما انّك على كلّ شي‏ء قدير».

«اى على! هر گاه خواسته باشى آنچه را مى‏شنوى حفظ كنى، بعد از هر نماز بگو: سبحان من ... پاك و منزه است خدايى كه بر اهل مملكتش ستم روا نمى‏دارد. پاك و منزه است خدايى كه ساكنين زمين را با عذابهاى گوناگون، گرفتار نمى‏كند. پاك و منزه است خداى مهربان و رحيم، خدايا! در قلبم براى من نور و ديد و فهم و علم قرار بده كه تو بر هر چيزى قادرى».

نماز براى تيز هوشى و قدرت حافظه

از امام صادق(ع) روايت است: حمد و آية الكرسى، و انا انزلناه، و يس، و الواقعه، حشر، تبارك، و توحيد، و معوّذتين را با زعفران بنويسيد بعد با آب زمزم يا باران، يا آب تميز بشوئيد، بعد دو مثقال كندر و ده مثقال شكر و ده مثقال عسل در آن بريزيد و آن را شب در زير آسمان گذاريد و روى ظرف آن سرپوش آهنى بنهيد، بعد در آخر شب دو ركعت نماز بخوانيد در هر ركعت پنجاه بار حمد و قل هو الله، و پس از نماز آن را بنوشيد كه براى حافظه بسيار مفيد و مجرّب است ان شاء الله تعالى.

منابع
- ترجمه توحيد مفضل.
- آيين بندگى و نيايش.
- مكارم الأخلاق.