رصد پدیده نادر قرن در پردیس مهریز دانشگاه یزد

عضو کمیته نظارت و ارزیابی انجمن نجوم ایران از رصد گذر عطارد از مقابل خورشید در عصر امروز در پردیس مهریز دانشگاه یزد خبر داد.

کد خبر: ۵۰۹۰۰۵

دوشنبه - ۲۰ ارديبهشت ۱۳۹۵ / May 09, 2016

اخبار دانشگاهی را از «کانال اخبار دانشگاهی SNN.ir» دنبال کنید

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، عضو کمیته نظارت و ارزیابی انجمن نجوم ایران از رصد گذر عطارد از مقابل خورشید در عصر امروز در پردیس مهریز دانشگاه یزد خبر داد.

اسدالله قمری نژاد با بیان اینکه گذر معمولا برای سیارات زهره و عطارد رخ می‌دهد، ادامه داد: در زمان‌هایی این سیارات در گره مداری خود با زمین قرار می‌گیرند و در این حالت این سیارات از مقابل دیسک خورشید عبور می‌کنند.

عضو کمیته نظارت و ارزیابی انجمن نجوم ایران تعداد گذرهای سیاره عطارد را نسبت به سیاره زهره بیشتر دانست و یادآور شد: در هر قرن ۱۳ تا ۱۴ بار شاهد گذر سیاره عطارد از مقابل خورشید هستیم.

قمری نژاد با تاکید بر این که در روز ۲۰ اردیبهشت ماه شاهد گذر عطارد از مقابل خورشید هستیم، خاطر نشان کرد: این پدیده نجومی خاطره گذر زهره از مقابل خورشید را دوباره زنده خواهد کرد و هیجان بسیاری را برای رصد یک گذر دیگر ایجاد می‌کند.

به گفته وی، رصد دوباره گذر زهره از مقابل خورشید نیازمند بیش از ۱۰۰ سال زمان است.

دبیر اجرایی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران با اشاره به جزئیات پدیده نجومی گذر عطارد از مقابل خورشید، اظهار کرد: شروع این گذر (تماس اول) در ساعت ۱۵ و ۴۱ دقیقه روز دوشنبه ۲۰ اردیبهشت ماه و تماس دوم در ساعت ۱۵و ۴۴ دقیقه و ۲۵ ثانیه روی خواهد بود.

قمری نژاد با تاکید بر این که در تماس دوم قرص عطارد به طور کاکل وارد دیسک خورشید خواهد شد، اضافه کرد: تماس‌های دوم و سوم این گذر از ایران قابل مشاهده نخواهد بود؛ چرا که در آن زمان خورشید در ایران غروب خواهد کرد.

بهترین شرایط رصد گذر عطارد

به گفته وی، بهترین شرایط رصد تماس‌های دوم و سوم این پدیده از غرب اروپا خواهد بود و شهرهای غربی ایران نیز زمان بیشتری از گذر عطارد را می‌توانند رصد کنند.
قمری نژاد، با اشاره به شرایط رصدی گذر عطارد یادآور شد: بهترین شرایط رصدی این گذر زمانی است که این سیاره در نقطه اوج مداری خود نسبت به خورشید باشد؛ چراکه در این زمان عطارد کمترین فاصله را نسبت به زمین پیدا می‌کند و از نظر ظاهری قطر سیاره عطارد در آسمان حدود ۱۲ ثانیه قوسی است.
عضو کمیته نظارت و ارزیابی انجمن نجوم ایران ادامه داد: در هنگام گذر عطار از مقابل خورشید، این سیاره به صورت لکه دایره‌ای کوچک بر روی دیسک خورشید قابل رصد است.

توصیه برای رصد عطارد

قمری نژاد، با بیان این که رصد عطارد برای رصدگران آماتور و حرفه‌ای از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است، خاطرنشان کرد: از این رو همه رصدگران سعی در رصد این پدیده با امکانات و ابزارهای مختلف رصدی هستند ولی همه آنها باید به نکات ایمنی توجه داشته باشند.

وی با تاکید بر این که رصد این گذر با چشم غیر مسلح و حتی با فیلتر ممکن نیست، افزود: رصد این پدیده نجومی تنها با تلسکوپ‌ و دوربین‌های دو چشمی با توان مناسب که به فیلتر خورشیدی مجهز هستند، میسر خواهد بود.

دبیر اجرایی شاخه آماتوری انجمن نجوم ایران در عین حال خاطر نشان کرد: افرادی که تلسکوپ دارند ولی فیلتر خورشیدی در اختیار ندارند می‌توانند با مشاهده تصویر خروجی از تلسکوپ بر روی کاغذ سفید و با تنظیم فاصله چشمی تلسکوپ از کاغذ و فوکوس کردن آن، گذر و لکه‌های احتمالی آن را بر سطح خورشید رصد کنند.
قمری نژاد با تاکید بر پرهیز از نگاه مستقیم به خورشید در هنگام رصد، یادآور شد: نگاه مستقیم به خورشید می‌تواند آسیب‌های جدی به چشم وارد کند و در مواردی منجر به نابینایی کامل شده است.

رصد گذر عطارد با همکاری مؤسسه اختر فیزیک فرانسه

قمری نژاد با اشاره به همکاری دانشگاه یزد با محققان موسسه اخترفیزیک فرانسه گفت: کارگاه دو روزه‌ای برای رصد گذر عطارد در روزهای یکشنبه ۱۹ و دوشنبه ۲۰ اردیبهشت ماه امسال در مهریز برگزار می‌شود.

به گفته وی، این کارگاه با حضور دانشمندان فرانسوی از مؤسسه‌ اخترفیزیک پاریس، رصدخانه‌ پاریس، دانشگاه نیس و جمعی از دانشمندان ایرانی از دانشگاه‌های تبریز، یزد و سیستان و بلوچستان، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و انجمن نجوم ایران برگزار خواهد شد.

گذرهای سیاره‌ای از مقابل خورشید از پدیده‌های کمیاب آسمان هستند که از دید ناظر زمینی تنها برای دو سیاره تیر (عطارد) و ناهید (زهره) رخ می‌دهند. گذرها پدیده‌هایی مثل خورشیدگرفتگی هستند، با این تفاوت که در خورشیدگرفتگی کامل، ماه تمام قرص خورشید را می‌پوشاند و دیگر نوری از خورشید به زمین نمی‌رسد، اما تیر و ناهید آن قدر از زمین دور هستند که هنگام گذر مثل لکه گرد سیاهی بر قرص درخشان خورشید دیده می‌شوند.

موقع گذر، زمین، سیاره و خورشید بر یک خط قرار دارند. گذر تیر در هر قرن تا ۱۳ بار روی می‌دهد، اما گذر ناهید در بهترین شرایط هر قرن فقط ۲ بار تکرار می‌شود.
منجمان چینی اولین کسانی بودند که توانستند پدیده گذر را رصد کنند و اولین گزارش رصد گذر زهره توسط ابن سینا از گذر ۲۴ مه ۱۰۳۲ میلادی در کتاب شفا قابل ارائه شد