معرفي كتابهاي فكر و اندشيه دفتر نشر معارف(2)

نگاهي كوتاه به كتاب« عرفان عملي در اسلام» دكتر سيد يحيي يثربي

عرفان اسلامي، بي شك از غني ترين و اصيل ترين مكاتب عرفاني موجود دنياست كه عرضه آن به زباني امروز و ارائه پاسخ پرسش هاي بنيادين از دل آن، لازمه برقراري ارتباط توسط مخاطب با اين گوهر ناب است. در اين وانفساي ترجمه و تاليف انبوهي كتاب عرفاني غير اسلامي و وجود مدعيان دروغين معنويت، جاي خالي آثار برگرفته از اين ميراث عظيم بسيار به چشم مي آيد.

کد خبر: ۵۰۹۴۱

يکشنبه - ۱۵ آذر ۱۳۸۸ / December 06, 2009

گروه فرهنگي؛ يكي از اين آثار ارزشمند، كتاب« عرفان عملي در اسلام»، دكتر سيد يحيي يثربي، عضو هيئت علمي دانشگاه علامه طباطبايي است كه چاپ اول آن در سال 1383 توسط دفتر نشر معارف، در 184 صفحه، عرضه شده است و در سال 1384 به چاپ سوم رسيده است. يثربي از صاحبنظران فلسفه اسلامي و عرفان نظري است كه تاكنون كتابهاي قابل توجهي دراين زمينه از وي منتشر شده است كه« عرفان نظري»، «عرفان و شريعت»،«پژوهش در نسبت دين و عرفان»و «فلسفه عرفان» از جمله آنهاست.

اين كتاب در نه فصل به برخي از مهمترين مسائل و موضوعات عرفان عملي در اسلام پرداخته است. مولف، ابتدا در مقدمه به تعريف عرفان نظري و عملي و بررسي سير تاريخي به وجود آمدن، رشد و كمال عرفان در جهان اسلام مي پردازد و همچنين با مقايسه آن با عرفان هاي ديگر، علل برتري عرفان اسلامي را برشمرد.
***
فصل اول كتاب با عنوان « عرفان عملي»، ضمن تذكر امكان خطا و كج روي در اين مسير و «عين دين نبودن عرفان» به برسي هفت تفاوت عمده شريعت و طريقت پرداخته است.

دكتر يثربي در فصل دوم با عنوان« مشكلات عرفان عملي (طريقت)»، ضمن تقسيم مشكلات عالم عرفان به دو بخش دشواري هاي عام و خاص، به تفصيل به بيان آنها پرداخته و با ذكر اين نكته كه«سلوك، عمل معنوي پيچيده اي است»،در انتهاي فصل با گشودن بخشي با نام «هشدارهاي سلوك»، چهار تذكر مهم را به سالكان اين وادي گوشزد نموده است.

فصل سوم باعنوان«رياضت» از مهمترين فصول كتاب است، كه نويسنده در آن علاوه بر تعريف رياضت، به بيان شرايط و آداب رياضت از جمله لزوم با برنامه بودن آن مي پردازد. بخش ديگر از اين فصل با نام «رهنمودهاي سلوك»، به ارائه توصيه ها و سفارش هاي بزرگان در راه و رسم سلوك اختصاص يافته است. از جمله گزيده اي كوتاه از كتاب گران قدر« المراقبات» ميرزا جواد ملكي تبريزي. آخرين بخش اين فصل اشاره اي به 9 عامل افت زا و مانع سلوك و راه هاي پرهيز و رفع آنها دارد.

در فصل چهارم با عنوان «مقامات منازل و احوال»،مولف با تقسيم اين درجات به چهل منزلت،تعريف و نشانه هاي منازل و مقامات را مطرح مي كند.

در فصل پنجم باعنوان«نگاهي به يافته ها»،« با اشاره به اينكه، سالك با پيشرفت در منازل و مراتب وجود از لحاظ اوصاف و آثار وجودي خود يعني ، دانايي، تواناي و رفتار نيز سير تكاملي خواهد داشت» و اين اوصاف و آثار يافته هاي هر منزلتي مي باشند، به بيان يافته هاي هشت منزل ازمنازل سلوك پرداخته شده است.

فصل ششم با عنوان« بحثي در كشف و شهود اشاره مي شود. سپس معيارهاي تشخيص مكاشفه حقيقي از القائات شيطاني و نفساني عنوان شده و پنج ضابطه براياين كار ارائه مي شود.

فصل هفتم باعنوان« هدف سلوك( عرفان عملي)»، اين هدف را به فعليت رساندن كمالات بالقوه انساني تا رسيدن به مقام انسان كامل مي داند و به  همين مناسبت در پنج بخش به مباحث مختصري درباره هستي شان عارفان، انسان كامل و مقام ولايت و خلافت مي پردازد.

در فصل هشتم باعنوان«اخلاق و آداب پيشوايان و پيروان»، نويسنده با ذكر اينكه « آداب و اخلاق الهي معصومان،بهترين سرمشق سالكان است»، به بيان شمه اي از ويژگي هاي اخلاقي چهارده معصوم (ع) مي پردازد.

فصل آخر كتاب باعنوان« جلوه هاي عرفان در ادب فارسي»، كه در واقع مروري در كل كتاب نيز مي باشد، در دو بخش سفارش ها و هشدارهاي اخلاقي و آداب سلوك، بيان ابياتي از حافظ و توضيحي كوتاه، پيرامون آنها مي باشد.

از ويژگي هاي مثبت اين كتاب علاوه بر زبان ساده، مختصر بودن آن و استفاده گسترده و مناسب از آيات و روايات و اشعار عرفاني اخلاقي، خصوصا اشعار حافظ، در آن مي باشد. در حقيقت خواننده اين كتاب علاوه بر بهره  بردن از محتواي آن، گويي شرح و تفسيري عرفاني از ديوان حافظ را نيز مطالعه كرده است، همچنين در آخر هر فصل، نام چند كتاب براي مطالعه بيشتر در موضوع همان فصل آورده شده است.

دفتر نشر معارف در زمينه عرفان اسلامي كتابهاي« نامه هاي عرفاني»، « مراحل عرفان»، (نوشته دكتر محمد جواد رودگر)، « عرفان و عشق( از مجموعه پرسش ها و پاسخ هاي دانشجويي)، «سيري در سلوك عارفان»(نوشته دكترمحمد جواد رودگر)،«عرفان و عشق(از مجموعه پرسش ها و پاسخ هاي دانشجويي)«سيري در سلوك عارفان» (نوشته دكتر سيد حسين ابراهيميان) و «در آمدي بر عرفان عملي در اسلام» (نوشته دكتر سيد حسين سيد موسوي) راهم منتشر كرده است.

براي تهيه اين كتاب مي توانيد از طريق سايت پاتوق كتاب(WWW.ketabroom.ir) يا فروشگاه هاي دفتر نشر معارف(تهران 021-88911212) و ( قم 7744616  0251)  و (دفتر مركزي 7735451 0251) اقدام نمائيد./انتهاي پيام/