هزینه‌ی ساخت شهر آفتاب چقدر است؟

این روزها همه در شهرداری تهران از پول حرف می‌زنند؛ اما نه مثل گذشته از افزایش درآمدها بلکه از نبود درآمد. مشکل اصلی کاهش شدید ساخت‌وسازها در شهر و به تبع آن کاهش محسوس درآمدهای شهرداری است به طوری که شهرداری برای پرداخت دیون خود به پیمانکاران و حتی حقوق کارمندان خود با مشکل مواجه است.

کد خبر: ۵۰۹۵۴۴

چهارشنبه - ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۵ / May 11, 2016

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، شهرداری تهران برای حل مشکل بی‌پولی به یک روش قدیمی و ساده روی آورده که اغلب اعضای شورای تهران و کارشناسان شهری با آن مخالفند؛ فروش املاک ارزشمند شهر. به گفته یکی از اعضای شورای شهر تهران شهرداری قرار است «شهر آفتاب» را به قیمت ٤‌هزار میلیارد تومان به بانک شهر واگذار کند تا کسری بودجه‌اش را فعلا و در سال‌های پایانی شهرداری محمدباقر قالیباف برطرف کند.

به ادعای این عضو شورای شهر، اگر شهرداری وام‌های بانک شهر را بازپرداخت نکند، با توجه به نرخ سود ٢٤‌درصد این وام‌ها باید به‌زودی سالانه تا ٢‌هزار میلیارد تومان به بانک شهر سود بدهد. از طرفی گفته می‌شود شهرداری می‌خواهد حداقل ١٠‌درصد فروشگاه‌های زنجیره‌ای شهروند را هم به بانک شهر واگذار کند تا این بانک پرداخت حقوق کارکنان شهرداری در ٥‌ سال آینده را عهده‌دار شود.

فروش املاک ارزشمند شهر اشتباه است
اعضای شورای شهر تهران تلویحا این اخبار را تایید می‌کنند. اقبال شاکری، رئیس کمیته عمران شورای شهر تهران گفته دو طرح به شورای شهر تهران آمده که یکی از آنها درباره فازهای آینده شهر آفتاب و دیگری درباره سرنوشت شهروند است اما شاکری تاکید می‌کند که فعلا از جزییات این طرح‌ها آگاه نیست؛ اما این عضو شورای شهر تهران در ادامه تاکید می‌کند که به‌هرحال شورای شهر تهران «با فروش املاک ارزشمند شهر ازجمله شهروند و شهر آفتاب مخالف است» و این پروژه‌ها باید حداکثر به صورت (B.O.T) یعنی به صورت مشارکت در ساخت و بهره‌برداری و بازگرداندن اصل پرو‍ژه به شهرداری واگذار شوند.

شاکری با انتقاد از اینکه ضلع شرقی شهر آفتاب هم با نام ساخت به صورت «مشارکت مدنی» عملا فروخته شده است، می‌گوید در این قسمت شهر آفتاب زمین از شهرداری است و ساخت از بخش خصوصی و بعد از پایان پروژه هرکدام سهم خود را برمی‌دارند که این کار در عمل فروش زمین ارزشمندی است که در آینده چندین برابر قیمت خواهد داشت.

یکی دیگر از دلایل مخالفت شاکری با فروش شهر آفتاب بالا رفتن قیمت آن در آینده است که می‌تواند ارزش زیادی برای شهر ایجاد کند. به گفته او فروش شهر آفتاب «خیلی زود» است و باید قیمت توسعه آن را در نظر گرفت. به عقیده او این پروژه یکی از دارایی‌های مهم شهر است و فروش آن در این زمان «به ضرر شهر» است.

ناتوانی شهرداری از بازپرداخت دیونش به بانک شهر
اسماعیل دوستی، نایب‌رئیس کمیسیون عمران شورای شهر درست در مقابل دیدگاه‌های شاکری ایستاده است. او اوایل اردیبهشت امسال گفته بود یکی از دغدغه‌های شورا در‌ سال جدید، بدهی‌های شهرداری به بانک‌شهر است. دوستی همچنین گفته بود وضع درآمدهای شهرداری حاکی از آن است که توان بازپرداخت تسهیلات کلان دریافتی از بانک شهر را ندارد و این امر باید از طریق مناسبی محقق شود.

به اعتقاد دوستی دو راه برای پرداخت بدهی‌های شهرداری وجود دارد؛ اول اینکه برای بازپرداخت بدهی‌های بخش مترو می‌توان بهره‌برداری از خطوط ٦ و ٧ مترو را به صورت B.O.T به بانک شهر واگذار کرد تا این بانک با روشی کارشناسی‌شده بهره‌برداری را در دستور کار خود قرار دهد. این عضو شورای شهر روش دیگر بازپرداخت را «تخصیص سهامی از نمایشگاه بین‌المللی شهر آفتاب را به بانک شهر» می‌داند.

بانک شهر در فاز اول ساخت نمایشگاه بین‌المللی شهر آفتاب از شهرداری حدود ‌هزار میلیارد تومان سرمایه‌گذاری کرده است؛ اما دوستی می‌گوید بهتر است مشارکت با بانک شهر ادامه داشته باشد؛ چرا که این موضوع می‌تواند توجه شرکای خارجی را برای ساخت هتل‌ها و سالن‌های جانبی شهر آفتاب جلب کند.  دوستی یکی دیگر از دستاوردهای مهم تخصیص سهام نمایشگاه شهر آفتاب به بانک شهر را علاوه بر بازپرداخت دیون شهرداری، ترغیب سایر بانک‌ها و بخش خصوصی به مشارکت در ساخت فاز دوم و سوم این پروژه می‌داند. البته این عضو شورا مشخص کردن قیمت کارشناسی منصفانه را یکی از شروط واگذاری سهام به بانک شهر دانسته بود که حالا مشخص شده این قیمت نزدیک به ٤‌هزار میلیارد تومان است. او همچنین از فروش سهام شهروند هم حمایت کرده است.

درآمدهای ناپایدار شهرداری بلای جان شهر
فروش املاک ارزشمند شهر یکی از ساده‌ترین راه‌ها برای جبران کسری بودجه شهرداری است که سال‌ها است در این سازمان رواج دارد. علاوه بر آن شهرداری اغلب از روش‌هایی مانند فروش مازاد تراکم و عوارض تغییر کاربری‌ها درآمد کسب کرده که این موضوع باعث شده در زمان رکود ساخت‌وساز شهرداری به‌شدت دچار مشکل شود.

از شورای اول تا امروز سیاست شورای شهر پیشروی به سوی کسب درآمد پایدار از طرف شهرداری بوده اما هیچ‌کدام از این شوراها نتوانستند مقابل عطش بی‌امان شهرداری برای افزایش درآمدها را  بگیرند. محمدباقر قالیباف‌ سال ١٣٨٤ که مسئولیت شهرداری تهران را برعهده گرفت، بودجه شهرداری کمتر از ٩٠٠ میلیارد تومان بود؛ اما بودجه امسال شهرداری تهران ١٧‌هزار و ٨٠٠ میلیارد تومان است که بیشتر آن بر پایه درآمدهای ناپایدار و فروش تراکم و تغییر کاربری است.

برای روشن‌شدن شیوه کسب درآمدهای شهرداری تهران می‌توان به گزارش تفریغ بودجه‌ سال ٩٣ شهرداری رجوع کرد که آمارهای جذابی از وضع مالی و شیوه کسب درآمدهای شهرداری تهران دارد. براساس این گزارش که به شورای شهر تهران اعلام شده درآمدهای ناشی از عوارض عمومی شهرداری ۷‌هزار و ۹۵۹‌میلیارد تومان است که از این مقدار ۴‌هزار و ۵۷۵‌میلیارد تومان درآمدهای ناشی از عوارض بر ساختمان‌ها و اراضی است.

در بخش درآمدهای ناشی از عوارض بر ساختمان، شهرداری از عوارض مازاد بر تراکم ‌هزار و ۲۴۷‌میلیارد تومان درآمد نقدی و در مجموع و با احتساب درآمدهای غیرنقدی ۳‌هزار و ۵۵۳‌میلیارد تومان درآمد داشته است. با این حساب نزدیک به یک چهارم کل درآمدهای شهرداری در ‌سال ۹۳ را فروش مازاد تراکم به خود اختصاص داده است. به این‌ باید اضافه کرد ۳‌هزار و ۷۰۲‌میلیارد تومانی که تغییر کاربری‌ها برای شهرداری تهران در‌ سال ٩٣ درآمد داشته است.

حالا شهردار تهران یک‌سال مانده به پایان سومین دوره مدیریتش بر شهر با مشکل بزرگی مواجه شده است و به نظر می‌رسد باز هم به دنبال ساده‌ترین راه برای کسب درآمد می‌گردد. باید دید این‌بار هم شورای شهر تهران به فروش املاک ارزشمند شهر رأی می‌دهد یا اجازه نمی‌دهد سرمایه بزرگی مانند شهر آفتاب به سادگی و برای تامین نیازهای روزمره شهر از دست برود.