بلومبرگ فاش کرد

پشت پرده حمایت آمریکا از عربستان چیست؟/ ماجرای یک توافق تاریخی

نشریه بلومبرگ راز وابستگی درازمدت آمریکا به عربستان سعودی را که به مدت چهار دهه محرمانه مانده بود فاش کرد.

کد خبر: ۵۱۵۰۷۳

سه‌شنبه - ۱۱ خرداد ۱۳۹۵ / May 31, 2016

به گزارش گروه فضای مجازی خبرگزاری دانشجو، پایگاه اینترنتی نشریه بلومبرگ روز سه شنبه در گزارشی به قلم اندریا وانگ، Andrea Wong  نوشت: رکود اقتصادی شدید آمریکا در سال 1974 ریچارد نیکسون، رییس جمهور وقت را مجبور کرد تا ویلیام سایمون، وزیر اسبق خزانه داری را طی مأموریتی کاملاً محرمانه به عربستان سعودی بفرستد تا طی توافقی از این کشور درخواست کمک مالی بکند.

در این گزارش آمده است: شکست جزو گزینه ها قرار نداشت.

ماه ژوئیه سال 1974 بود؛ نسیم صبحگاهی ملایمی می‌وزید؛ ویلیام سایمون، وزیر تازه منصوب شده خزانه داری آمریکا و قائم مقامش، جرالد پارسکی، در پایگاه هوایی اندروز سوار پرواز 8 صبح شدند. داخل هواپیما فضا ملتهب بود. در آن سال، بهای نفت سر به فلک کشیده بود. تحریم نفت از سوی کشورهای عرب عضو اوپک - که به دلیل کمک نظامی آمریکا به اسرائیل در جنگ یوم کیپور (جنگ اعراب و اسرائیل) صورت گرفت - بهای نفت را به چهار برابر افزایش داد. تورم افزایش یافته بود و ذخایر نفت بازار ته کشیده و اقتصاد آمریکا دچار رکود گشته بود. سفر رسمی دو هفته ای سایمون به عنوان سفری دیپلماتیک و اقتصادی به اروپا و منطقه غرب آسیا (خاورمیانه) مطرح شد که پر بود از دیدارها و جلسات و مذاکرات. اما مأموریت واقعی که کاملاً‌محرمانه بود و فقط حلقه داخلی ریچارد نیکسون، رئیس جمهور وقت آمریکا، از آن مطلع بودند، قرار بود در اقامتی چهار روزه در شهر ساحلی جده در عربستان سعودی انجام شود. هدف این مأموریت، خنثی کردن نفت خام به عنوان یک ابزار اقتصادی و یافتن راهی برای متقاعد کردن دشمن سعودی برای تأمین کسری بودجه در حال افزایش آمریکا با استفاده از دلارهای جدید نفتی بود. به گفته پارسکی، نیکسون به طور شفاف اعلام کرد که نباید دست خالی از آنجا برگردید. شکست این مأموریت نه تنها اقتصاد آمریکا را به خطر می انداخت، بلکه فضایی در اختیار اتحاد جماهیر شوروی برای نفوذ به دنیای عرب قرار می‌داد. پارسکی 73 ساله که در مذاکرات سعودی ها شرکت داشت می‌گوید: مسئله این نبود که آیا این مأموریت با موفقیت انجام می‌شود یا شکست می‌خورد. در نگاه اول، سایمون که طی دوره‌ای به عنوان تزار انرژی نیکسون عمل کرده بود، برای این دیپلماسی ظریف و پیچیده مناسب به نظر نمی رسید. قبل از اینکه نیکسون او را به سمت وزارت خزانه داری منصوب کند، این بومی سیگاری نیوجرسی، خزانه‌دار شرکت «برادران سَمن» بود. این تاجر اوراق قرضه وال استریت - که زمانی خود را به چنگیز خان مقایسه کرده بود - برای انجام کارهای بوروکراتیک ساخته شده بود و اعتماد بنفس بالایی داشت که در واشنگتن معمول نبود. درست یک هفته قبل از آنکه پایش به عربستان سعودی برسد، سایمون به طور علنی از شاه ایران، متحد نزدیک منطقه ای آمریکا، انتقاد کرد و او را دیوانه خواند.

در ادامه گزارش بلومبرگ آمده است: اما سایمون، بهتر از هر کس دیگر، بدهی دولت آمریکا را درک می‌کرد و می‌دانست چگونه این دیدگاه را که آمریکا امن ترین جا برای ذخیره کردن دلارهای نفتی است به خورد سعودی ها بدهد. با علم به همه اینها، دولت آمریکا برنامه ای بی سابقه ریخت که تا چهار دهه بعد بر هر جنبه از روابط آمریکا و عربستان سعودی تأثیر می‌گذاشت (سایمون در سال 2000 در سن 72 سالگی درگذشت.) چهارچوب مبنایی این برنامه بسیار ساده است. آمریکا نفت عربستان سعودی را می خرد و در عوض به این پادشاهی تجهیزات و کمک نظامی می‌دهد. در عوض، سعودی ها میلیاردها دلار از عواید نفتی خود را وارد خزانه دولت آمریکا می‌کرد. پارسکی می گوید برای توافق بر سر همه جزئیات، جلسات مجزای متعددی برگزار شد. بر اساس سند دیپلماتیک که بلومبرگ از پایگاه داده‌ای آرشیو ملی به دست آورد، در پایان ماه های مذاکرات، یک موضوع کوچک ولی حیاتی باقی ماند: پادشاه سعودی، فیصل بن عبدالعزیز آل سعود از آمریکا درخواست کرد خریدهای خزانه‌داری آمریکا کاملاً محرمانه باقی بماند. به جز چند مقام وزارت خزانه داری و فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) این موضوع به مدت بیش از چهار دهه محرمانه ماند و اکنون فاش شد.

این گزارش افزود: وایتنی اسمیت، سخنگوی وزارت خزانه داری آمریکا طی ماه جاری در پاسخ به درخواست بلومبرگ نیوز و با استناد به «قانون آزادی اطلاعات»، وزارت خزانه داری میزان دارائی های عربستان سعودی در آمریکا را برای نخستین بار اعلام کرد؛ این تصمیم در راستای شفافیت و قانون افشای اطلاعات صورت گرفت. ذخیره ارزی 117 میلیارد دلاری عربستان سعودی در آمریکا، این پادشاهی را به یکی از بزرگ ترین بستانکارهای خارجی در آمریکا تبدیل می کند. یکی از مقامات سابق خزانه داری که در حوزه ذخایر بانک مرکزی تخصص دارد و نخواست نامش فاش شود گفت مبلغ اعلام شده بسیار کمتر از سرمایه گذاری های واقعی عربستان سعودی در بدهی دولت آمریکاست و ممکن است دو برابر یا بیشتر باشد. اینکه دقیقاً چه میزان از بدهی های آمریکا به عربستان سعودی تعلق دارد مسئله ای است که اکنون بیش از هر زمان دیگری حائزاهمیت است.  در حالی که سقوط بهای نفت نگرانی ها در مورد تصمیم عربستان سعودی برای تسویه کردن طلب های خود افزایش یافته، نگرانی دردسرسازتری نیز وجود دارد: اینکه سعودی ها ازاین جایگاه برتر خود در بزرگ ترین بازار مهم بدهی در دنیا به عنوان ابزاری سیاسی استفاده کنند، درست همانطور که در دهه 1970 در مورد نفت این کار را کردند. به گزارش نیویورک تایمز، در ماه آوریل، عربستان سعودی هشدار داد اگر کنگره لایحه ای را تصویب کند که به دادگاه های آمریکا اجازه دهد عربستان سعودی را به خاطر حملات تروریستی یازده سپتامبر پاسخگو کنند، این پادشاهی حدود 750 میلیارد دلار از اوراق قرضه خزانه داری و سایر دارائی های خود در آمریکا را می‌فروشد. این تهدید در حالی مطرح می‌شود که نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا و قانونگذاران هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه به دولت فشار آورده اند که بخش 28 صفحه ای گزارش سال 2004 دولت آمریکا در خصوص حملات یازده سپتامبر را افشا کند. گفته می شود این 28 صفحه شامل جزئیات رابطه احتمالی سعودی ها با این حملات باشد. این لایحه که در روز هفدهم ماه مه در سنا تصویب شد اکنون در مجلس نمایندگان سنا قرار دارد.

بلومبرگ همچنین نوشت: عربستان سعودی که از دیرباز، خدمات حوزه سلامتش رایگان بوده و سوخت یارانه ای عرضه می کرده و پرداخت به شهروندانش را با پول نفت تأمین می کرد، اکنون با بحران مالی شدیدی روبروست. فقط طی سال گذشته، مقامات مالی این کشور 111 میلیارد دلار از ذخایر این کشور را برای جبران بزرگ ترین کسری بودجه در ربع قرن اخیر بیرون کشیده و صرف جنگ های پرهزینه ضد داعش و راه انداختن جنگ های نیابتی ضد ایران کرده اند. پایبندی به سیاست چهاردهه ای «وابستگی متقابل» آمریکا و عربستان سعودی که به خاطر توافق بدهی سایمون بوجود آمد و در نهایت باعث پیوند این دو کشور بدون اشتراکات ارزشی به مدت طولانی شد، اکنون در حال سست شدن است. آمریکا گام های محتاطانه ای برای نزدیکی با ایران برداشته است که مهم ترین این گام ها توافق هسته ای مهم باراک اوباما در سال گذشته بود. افزایش تولید نفت شیل در آمریکا نیز وابستگی این کشور به نفت سعودی را کاهش داده است.