گزارش// به بهانه هفته پژوهش؛

پژوهش در پيچ و تاب اعتبارات

ميزان توليدات علمي ايران طي سال‌هاي 87 و 88 در مقايسه با سال‌هاي گذشته نشان مي دهد كه ايران از رشد قابل ملاحظه‌اي در زمينه توليدات علمي و پژوهش برخوردار است.

کد خبر: ۵۲۲۳۴

سه‌شنبه - ۲۴ آذر ۱۳۸۸ / December 15, 2009

به گزارش خبرنگار علمي «شبكه خبر دانشجو»، طبق آخرين آمارهاي اعلام شده توسط وزارت علوم دانشگاه‌هاي بزرگ كشور سهم عمده‌اي در افزايش توليدات علمي در كشور دارند به طوري كه دانشگاه تهران با يك هزار و 892، مجموع واحدهاي دانشگاه آزاد اسلامي ايران با يك هزار و 718، دانشگاه صنعتي شريف با يك هزار و 291، دانشگاه علوم پزشكي تهران با يك هزار و 281 و دانشگاه صنعتي اميركبير با 980 مقاله به ترتيب در جايگاه‌هاي اول تا پنجم قرار دارند.

البته تنها توليد و درج مقالات علمي براي رسيدن به جايگاه توسعه علم و فناوري كافي نيست بلكه به گفته‌ بسياري از متخصصان تبديل ايده‌ها و پژوهش‌ها به فناوري و فروش محصولات فناورانه در داخل و خارج كشور از ديگر معيارهاي توسعه علم و فناوري در كشور‌ها به شمار مي رود كه طي سال‌هاي گذشته در كشور به اين موضوع كمتر اهميت داده شده است.

امروزه بسياري از كشورهاي دنيا با تبديل ايده‌هاي پژوهشي قادرند بازارهاي جهاني را از آن خود كرده و سودهاي بسياري را از اين طريق كسب كنند.

دكتر سعيد سهراب پور، رئيس دانشگاه صنعتي شريف نيز با تاكيد بر تبديل ايده‌هاي پژوهشي به فناوري در كشور مي گويد: فعاليت ايران در اين زمينه برتر از كشورهاي ديگر بوده كه براي رقابت با كشورهاي پيشرفته بايد به بحث تبديل ايده‌هاي پژوهشي توجه بيشتري شود.

وي با بيان اينكه بازيابي براي محصولات پژوهشي روند تبديل ايده‌هاي پژوهشي به فناوري مورد نياز مردم را تسهيل مي كند، مي افزايد: در حال حاضر بسياري از ايده‌هاي فناورانه پژوهشگران كشور به دليل نبود بازاريابي صحيح جايگاه مناسبي به خود اختصاص نداده است.

رئيس دانشگاه صنعتي شريف تصريح مي كند: در حال حاضر كشور تركيه در زمينه تبديل ايده‌هاي پژوهشي به فناوري و بازاريابي مناسب محصولات فناورانه وضعيت بسيار مناسبي نسبت به ايران و كشورهاي منطقه دارد.

لازم به ذکر است، بيش ترين سهم توليدات علمي كشور متعلق به دانشگاه تهران و بيش ترين آمار توليدات علمي از ميان رشته‌هاي دانشگاهي به رشته مهندسي برق اختصاص دارد.

فرهنگ استفاده از پژوهش در كشور كم رنگ است

دكتر سيروس بختيار نژاد، مدير كل امور پژوهشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مهم ترين مشكل پژوهش در كشور را نبود فرهنگ استفاده صحيح عنوان مي كند و مي گويد: هنوز پژوهش و تحقيق براي مسئولان و طبقات مختلف جامعه درست تبيين نشده و از پژوهش‌ها به صورت كاربردي استفاده نمي شود.

وي مي افزايد: درجه توجه مسئولان كشور به پژوهش از سطح پاييني برخوردار است؛ زيرا اعتبارات پژوهشي به راحتي تامين نمي شود.

مدير كل امور پژوهشي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري عقب ماندگي ايران در مسائل پژوهشي را نبود تصميمات لازم براي تخصيص اعتبارات كافي مي داند.

بر اين اساس، رشته مهندسي برق والكترونيك با توليد دو هزار و 122 مقاله درجايگاه نخست توليدات علمي ايران، قرار گرفته و بعد از آن رشته‌هاي شيمي، علم مواد، ارتباطات و مخابرات و مهندسي مكانيك به ترتيب با توليد 882، 880، 812 و 661 مقاله به ترتيب در رتبه‌هاي دوم تا پنجم قرار دارند.

كمبود امكانات پژوهشي عامل خروج نخبگان است

به گفته‌ سهراب پور، رئيس دانشگاه صنعتي شريف بسياري از نخبگان به دليل كمبود فضاهاي پژوهشي و تحقيقاتي كشور را ترك مي كنند.

وي اضافه مي كند: دانشگاه‌هاي كشور تنها براي دانشجويان امكانات و فضاي پژوهشي و تحقيقاتي دارند و فارغ التحصيلان بعد از خروج از دانشگاه نمي توانند از اين امكانات استفاده كنند.

سهراب پور با بيان اينكه بسياري از نخبگاني كه به كشورهاي ديگر مي روند به دليل نبود امكانات و فضاي پژوهشي و تحقيقاتي است، مي گويد: براي جذب نخبگان و پژوهشگران بايد از طريق بودجه‌هاي صنعتي پژوهشكده‌هايي در كنار دانشگاه‌ها ايجاد شوند.

رئيس دانشگاه صنعتي شريف تصريح مي كند: راه اندازي اين چنين پژوهشكده‌هايي موجب جذب افزايش انگيزه در ميان پژوهشگران و محققان جوان كشور مي شود و مسير فعاليت را براي اين افراد هموار مي كند.

بر اساس اين گزارش، از كل آمار مربوط به توليد علم در ايران در سال 2009 تعداد 12 هزار و 346 مورد مربوط به مقالات پژوهشي، سه هزار و 371 مورد مربوط به مقالات كنفرانس‌ها، يك هزار و 440 مورد مربوط به چكيده نشست‌ها و همايش‌ها، 239 مورد مربوط به بررسي و نقد و 251 مورد مربوط به نامه‌هاي ارسالي به سردبيران است.

رشد 4 برابري اعتبارات پژوهشي براي شتاب علمي كافي نيست

دكتر قرباني، رئيس دانشگاه صنعتي اصفهان با بيان اينكه اختصاص دو درصدي بودجه‌هاي پژوهشي از درآمد ناخالص ملي بسياري از مشكلات پژوهشي و تحقيقاتي كشور را حل مي كند، مي افزايد: تاكنون تنها يك درصد از اين اعتبارات به دانشگاه‌ها و مراكز پژوهشي اختصاص داده شده است.

وي با اشاره به بيانات مقام معظم رهبري در خصوص توسعه علم و فناوري كشور مي افزايد: بودجه‌هاي پژوهشي و تحقيقاتي دانشگاه‌ها نسبت به چهار سال گذشته رشد 4 برابري داشته اما هنوز اين مقدار براي شتاب علمي مد نظر رهبري كافي نيست.

رئيس دانشگاه صنعتي اصفهان مي گويد: هدف بسياري از دانشگاه‌ها طي چند سال اخير تنها چاپ مقاله بوده و كسي به تعداد ارجاعات به مقاله‌ها توجه خاصي نمي كند.

در پايان لازم به ذکر است، روند رشد و توسعه پژوهش كشور طي چند سال گذشته از رشد صعودي خوبي برخوردار بوده اما براي رسيدن به جايگاه اول در منطقه و كشورهاي اسلامي بايد مسئولان براي رفع مشكلات پژوهشي چون ميزان اعتبارات، توجه نكردن به تبديل ايده‌هاي پژوهشي به فناوري، نبود امكانات و تجهيزات آزمايشگاهي در دانشگاه‌ها و اختصاص بودجه‌هاي پژوهشي در كشور توجه ويژه‌اي انجام دهند./انتهاي پيام/