روز شمار محرم/ دوازدهم محرم؛

در سوگ امير آزادي

در روز دوازدهم محرم، اسراي اهل بيت(ع) را به مجلس ابن زياد بردند و رأس حسين(ع) را در کوفه گرداندند و عبدالله بن عفيف به شهادت رسيد.

کد خبر: ۵۴۰۲۸

چهارشنبه - ۰۹ دی ۱۳۸۸ / December 30, 2009

مجلس ابن زياد و گفت‌وگوى شديد زينب(س) با او

عبيد اللَّه بن زياد در قصر خود نشست و به همه مردم اجازه عمومى داد تا در مجلس او حاضر شوند، آنگاه سر بريده امام حسين(ع) را آوردند، و در پيش روى او نهادند، سپس اهل بيت امام حسين(ع) از بانوان و كودكان را وارد آن مجلس كردند، حضرت زينب(س) به طور ناشناس وارد مجلس شد و در گوشه‏اى نشست، ابن زياد پرسيد: اين زن كيست؟ گفته شد: زينب(س) دختر علي(ع) است.

ابن زياد رو به او كرد و گفت: حمد و سپاس خداوندى را كه شما را رسوا كرد، و دروغ شما در گفتارتان را آشكار نمود. حضرت زينب(س) جواب داد: همانا شخص فاسق رسوا مى‏شود و بدكار دروغ مى‏گويد، و او ديگرى است نه ما.

ابن زياد گفت: كار خدا را نسبت به برادر و اهل بيتت چگونه ديدى؟ حضرت زينب(س) فرمود: من جز خير و زيبايى چيزى نديدم، اينان افرادى بودند كه خداوند مقام شهادت را سرنوشتشان ساخت، از اين رو داوطلبانه به خوابگاه‏هاى خود شتافتند، به زودى خداوند بين آنان و تو را جمع كند، تا تو را به محاكمه بكشد، اكنون بنگر در آن دادگاه و محاكمه چه كسى پيروز و چه كسى درمانده است؟ مادرت به عزايت بنشيند اى پسر مرجانه!

ابن زياد از سخنان زينب(س) خشمگين شد به گونه‏اى كه گويى بر كشتن زينب(س) تصميم گرفت، عمرو بن حريث كه در مجلس حاضر بود به ابن زياد گفت: اين زنى بيش نيست، زن را نبايد به گفتارش مجازات كرد، ابن زياد به زينب(س) گفت: خداوند دل مرا با كشتن حسين گردنكش تو و افراد قانون شكن فاميلت، شفا بخشيد.

زينب(س) فرمود: به جانم سوگند بزرگ فاميل مرا كشتى، و شاخه‏هاى مرا بريدى و ريشه مرا كندى، اگر شفاى دلت در اين است، باشد، ابن زياد گفت: اين زن با قافيه و آهنگ سخن مى‏گويد، سوگند به جانم، پدرت نيز شاعر قافيه پرداز بود.

زينب(س) فرمود: اى پسر زياد، زن را به قافيه پردازى چه كار؟ و من تعجّب مى‏كنم از كسى كه با قتل امامانش، دلش را شفا مى‏بخشد، و مى‏داند كه فرداى قيامت آنها از او انتقام مى‏گيرند.

گفت‌وگوى شديد امام سجّاد(ع) با ابن زياد

سپس ابن زياد متوجه امام سجاد(ع) شده و گفت: اين كيست؟ يكى از حاضران گفت: على پسر حسين عليه السّلام است، ابن زياد گفت: مگر خداوند على پسر حسين را نكشت؟

امام سجاد(ع) فرمود: من برادرى به نام على اكبر داشتم كه مردم او را كشتند؟ ابن زياد گفت: بلكه خدا او را كشت، امام سجاد(ع) فرمود: خداوند ارواح را به هنگام مرگ، قبض مى‏كند.

ابن زياد گفت: آيا تو جرأت پاسخگويى به گفتار مرا دارى؟! سپس به مأموران جلّادش رو كرد و گفت: اين را ببريد و گردنش را بزنيد، در اين هنگام حضرت زينب(س) خود را سپر امام سجاد(ع) قرار داد و خطاب به ابن زياد، فرياد زد: اى پسر زياد! آن همه از خون ما ريختى براى تو بس است، اگر قصد كشتن او را دارى مرا نيز با او بكش، ابن زياد در اين هنگام از كشتن امام سجاد(ع) صرف نظر كرد و گفت: «رهايش كنيد، به گمانم همان بيمارى و رنجورى او را بكشد، در اين هنگام امام سجاد(ع) به زينب(س) رو كرد و فرمود: عمه جان آرام باش تا من با او سخن بگويم.

سپس به ابن زياد رو كرد و فرمود: اى پسر زياد! آيا مرا از مرگ مى‏ترسانى، مگر نمى‏دانى كه كشته شدن براى ما يك كار عادى است، و شهادت مايه سربلندى ما مى‏باشد.

آنگاه ابن زياد دستور داد، امام سجاد(ع) و همراهانش را به خانه‏اى كه در كنار مسجد اعظم كوفه بود، بردند و در آنجا زندانى كردند، زينب(س) براى اينكه مبادا بانوانى به ملاقات آنها بيايند و همين ملاقات موجب يك نوع شماتت و تحقير خاندان عصمت گردد، فرمود: هيچ زن عرب نژاد حق ملاقات با ما را ندارد، جز كنيزان كه آنها نيز مانند ما اسيرى ديده‏اند.

گرداندن سر امام حسين(ع) در كوچه‏هاى كوفه
‏
سپس عبيداللَّه بن زياد فرمان داد تا سر مقدس حسين(ع) را در كوچه‏هاى كوفه بگردانند، مأموران اين فرمان را اجرا كردند.

شهادت قهرمانانه عبد اللَّه بن عفيف‏

سپس عبيداللَّه بن زياد در مسجد اعظم كوفه در ميان اجتماع مردم بالاى منبر رفت، پس از حمد و ثناى الهى در ضمن گفتارش چنين گفت: حمد و سپاس خداوندى را كه حق و صاحبان حق را آشكار كرد، يزيد و شيعيانش را پيروز و چيره كرد، و دروغگو و پسر دروغگو را كشت، او همين كه سخن را به اينجا رسانيد، عبداللَّه بن عفيف ازدى كه از پارسايان و شيعيان نيك حضرت على(ع) بود، و چشم چپش در جنگ جمل كه در ركاب على(ع) با دشمن مى‏جنگيد بر اثر اصابت تير و چشم راستش را در جنگ صفّين نابينا شده بود، و همواره در مسجد اعظم كوفه هر روز تا شب در نماز و عبادت به سر مى‏برد، پس از شنيدن سخن گستاخانه ابن زياد، برخاست و چنين فرياد زد:

اى پسر مرجانه! همانا دروغگو و پسر دروغگو تو و پدرت و كسى است كه تو و پدرت را بر گرده مردم سوار كرد، اى دشمن خدا آيا فرزندان پيامبران را مى‏كشى و آنگاه اين گونه بر فراز منبرهاى مسلمانان سخن مى‏گويى؟! عبيد اللَّه بن زياد خشمگين شد و گفت: اين سخنگو كيست؟! عبد اللَّه گفت: سخنگو من هستم اى دشمن خدا! آيا فرزندان پاك پيامبر(ص) را كه خداوند هر گونه ناپاكى را از آنها زدوده مى‏كشى، و گمان مى‏كنى كه مسلمان هستى؟ واى بر اين مصيبت! كجايند فرزندان مهاجران و انصار تا از تو رئيس ياغى تو كه ملعون پسر ملعون از زبان رسول خداوند جهان است انتقام بكشند، ابن زياد بيشتر خشمگين شد، به طورى كه رگ‌هاى گردنش پر از خون گرديد و گفت: او را دستگير كرده و نزد من بياوريد.

جلّادان از هر سو به طرف عبد اللَّه شتافتند تا او را دستگير كنند، در اين ميان اشراف طايفه ازد (كه او از آن طايفه بود) از پسر عموهايش برخاستند و او را از دست مأموران نجات دادند و از در مسجد خارج كرده و به خانه‏اش رساندند.

ابن زياد به جلّادانش چنين فرمان داد: برويد و اين كور طايفه ازد را كه خداوند قلبش را نيز همچون چشمش كور كرده دستگير كرده و نزد من بياوريد، جلّادان به سوى خانه عبد اللَّه حركت كردند، اين خبر به طايفه ازد رسيدند، آنها با عده‏اى از قبايل يمن اجتماع كردند تا از دستگيرى بزرگشان عبد اللَّه جلوگيرى كنند.

وقتى كه ابن زياد از ماجرا با خبر شد، قبيله‏هاى مضر را احضار كرد، و محمّد بن اشعث را همراه آنها براى جنگ با قوم ازد فرستاد، طرفداران ابن زياد با طايفه ازد جنگ سختى كردند، به طورى كه جماعتى از عرب در اين ميان كشته شدند، سرانجام طرفداران ابن زياد خود را به خانه عبد اللَّه بن عفيف رساندند، در خانه او را شكستند و به خانه او هجوم بردند.

عبد اللَّه، دخترش را صدا زد، و گفت: دشمنان از راهى كه بيم داشتى آمدند، با تو كارى ندارند، شمشير مرا بياور، دختر عبد اللَّه شمشير پدر را آورد و به پدر داد، عبد اللَّه شمشير مى‏كشيد و از خود دفاع مى‏كرد و مي‌گفت: من فرزند عفيف، صاحب فضل و پاك سرشت هستم، پدرم عفيف است كه مادر او «امّ عامر» مى‏باشد، چه بسيار زره‏پوشان و سر برهنگان چابك و قهرمان از شما را بر زمين افكنده‏ام.

دختر عبد اللَّه مى‏گفت: اى پدر! كاش مرد بودم و در پيش روى تو با اين قوم گنهكار و قاتل عترت پاك پيامبر(ص) مى‏جنگيدم، دشمنان از هر سو عبد اللَّه را محاصره كردند، عبد اللَّه شجاعانه از خود دفاع مى‏كرد، به طورى كه هيچ كس نمى‏توانست بر او چيره شود، دشمن از هر سو كه به طرف عبد اللَّه مى‏آمد، دختر عبد اللَّه مى‏گفت: پدر، از فلان جهت آمدند، به اين ترتيب درگيرى ادامه يافت تا اينكه دشمنان زياد شدند و عبد اللَّه را محاصره كردند.

دخترش فرياد مى‏زد: آه ذليل شدم، بر پدرم چيره شدند، او ياورى ندارد تا او را كمك كند، عبد اللَّه شمشيرش را به دور خود گردش مى‏داد، و چنين رجز مى‏خواند: سوگند به جانم اگر چشمانم بينا بودند، شما در ورود و خروجتان در بن بست سخت قرار مى‏گرفتيد.

جنگ همچنان ادامه يافت تا اينكه عبد اللَّه را دستگير كرده و سپس او را نزد ابن زياد بردند، وقتى كه ابن زياد او را ديد گفت: حمد و سپاس خداوندى را كه تو را رسوا ساخت، عبد اللَّه گفت: اى دشمن خدا، براى چه خداوند مرا رسوا كرد؟ ‏سوگند به خدا اگر ديدگانم بينا بودند، عرصه را در ورود و خروج‏ بر شما تنگ مى‏كردم.

ابن زياد گفت: سوگند به خدا آب تلخ مرگ را جرعه جرعه به تو بنوشانم، عبد اللَّه گفت: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ، من از درگاه خدا پروردگارم قبل از ولادت تو، همواره مى‏خواستم كه مقام شهادت را به دست ملعونترين و مبغوضترين خلقش به من برساند، وقتى كه چشمانم نابينا شدند، از وصول به مقام شهادت نااميد شدم، اكنون حمد مى‏كنم خدا را كه اين مقام را روزى من گردانيد و دعايم را مستجاب كرد، ابن زياد به جلّادانش گفت: گردن اين شخص را بزنيد، گردن عبد اللَّه را زدند، و پيكر بى‏سرش را در مكان سبخه (شوره‏زار) به دار آويختند.(1)

1- غم نامه کربلا.