گزارش/

لویی‌جرگه یا احزاب؛ اصلاح‌طلبان برای رفع اختلافاتشان چه می‌کنند؟/ یک انتخابات دردسرساز!

انتخابات همه چیز را خراب کرد. بعد از پیروزی نیم‌بندی که در تهران دشت کردند، اختلافات بالا گرفت. حالا خیلی‌ها مدعی‌اند؛ از احزاب شورشی گرفته تا نمایندگان تازه‌وارد تهرانی.

کد خبر: ۵۴۶۸۷۹

يکشنبه - ۱۱ مهر ۱۳۹۵ / October 02, 2016

گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو –محمد آزادی، «ایران با ده‌ها سال پیشینه فعالیت حزبی در عرصه سیاسی، افغانستان نیست که نیاز به "لویی جرگه" داشته باشد.» این بخشی از بیانیه‌ای است که هفته‌ی گذشته برخی احزاب اصلاح‌طلب منتشر کردند. احزابی که نسبت به استمرار فعالیت‌های‌ «شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاحات» حتی بعد از انتخابات مجلس منتقدند. آنها می‌گویند استمرار تحرکات متحده، تنها ذیل مجموعه‌ی احزاب تعریف شدنی است؛ نه در قالب تصمیمات یک فرد یا محفل خاص. پیشتر اما شورای عالی سیاست‌گذاری به ریاست محمدرضا عارف از استمرار فعالیت‌هایش تا انتخابات 96 خبر داده. حالا تشکیلاتی که روزگاری چشم و چراغ اصلاحات بود، درگیر اختلافات و گرفتاری‌های درونی است. حرف حساب احزاب شورشی اما چیست؟ چه کسانی به دنبال ریش‌سفیدتراشی برای اصلاح‌طلبانند؟ ریشه‌ی این همه اختلاف کجا است؟

حرف حساب احزاب شورشی چیست؟

مجمع نیروهای خط امام (ره) به رهبری هادی خامنه‌ای، حزب اعتماد ملی به رهبری مهدی کروبی، حزب مردم‌سالاری به رهبری مصطفی کواکبیان نماینده‌ی مردم تهران، حزب اراده ملت ایران به رهبری احمد حکیمی پور نماینده شورای شهر، مجمع دانش‌آموختگان ایران اسلامی، انجمن اسلامی مهندسان ایران و حزب وحدت و همکاری ملی، همه‌ی احزابی هستند که نامه‌ی کذایی را امضا کردند. احزابی که حالا در برابر تشکیلات شورای عالی و البته رئیس دولت اصلاحات شوریده‌اند. احزابی که معتقدند نباید برای تصاحب قدرت، از اصول و آرمان‌های اصلاح‌طلبی فاصله گرفت. برای همین در آن نامه نوشته بودند: «هرگونه همراهی، همکاری و ائتلاف با جریانات و شخصیت‌هایی که در فضای سیاسی در اردوگاه اصلاح‌طلبان جای نمی‌گیرند و یا تعریف نمی‌شوند باید با تاکید بر حفظ هویت مستقل اصلاح‌طلبی و تاکید بر آرمان‌های اصلاح‌طلبانه صورت پذیرد. جای تأسف است که عده‌ای از دوستان، حیات و ممات اصلاح‌طلبان را در اشغال مناصب دولتی می‌بینند... تَنزل از آرمان‌های اصلاحات با هدف سهیم شدن در مناصب دولتی، عین سهم‌خواهی است.»

آنها معتقدند شورای عالی تنها کارکرد انتخاباتی داشته و حالا بعد از انتخابات مجلس، دوباره باید به دامن احزاب بازگشت. احمد حکیمی‌پور دبیر کل حزب اراده ملت و از امضاکنندگان نامه‌ی کذایی معتقد است برخلاف تصور خیلی‌ها شورای عالی یک ساز و کار دائمی نیست، و تنها برای انتخابات اسفند ماه طراحی شده بود. وی گفته: «برنامه‌های اصلاح‌طلبان برای انتخابات آتی در قالب شورای هماهنگی جریان اصلاحات که دارای یک منطق حقوقی است، باید ادامه پیدا کند.»

وکیلی عضو فراکسیون امید و مدیر مسؤل روزنامه‌ی ابتکار اما معتقد است نباید به شورای عالی نگرش موقتی و انتخاباتی داشت. وی در گفت‌وگو با خبرنگار ما گفته: «برخی دوستان برداشتشان از فلسفه وجودی شورای عالی سیاست گذاری اصلاحات، شب انتخاباتی است. آنان انتظار دارند با پایان یافتن انتخابات ۹۴، فیتیله‌ی شورای عالی هم پایین کشیده شود. این سازهای ناکوک مشکوکند.»

وکیلی با بیان اینکه همین نوع برداشت از سوی برخی افراد درباره فلسفه‌ی وجودی شورای عالی، منجر به کارکرد "فصلی" احزاب نیز شده است، تصریح کرد: «بعضی‌ها انتظار دارند همانگونه که احزاب شب انتخاباتی شده و تازه شب انتخابات از خواب زمستانی بیدار می شوند، شورای عالی سیاست‌گذاری نیز همین رویه را دنبال کند. این در حالی است که شورای‌عالی اصلاحات، "شورای عالی انتخابات" نیست؛ بلکه شورای‌عالی هماهنگی جریان اصلاحات است.»

انتخاباتی یا دائم؛ بالأخره کارکرد شورای عالی سیاست‌گذرای اصلاحات چگونه است؟ اصلاً سر و کله‌ی این شورا از کجا پیدا شد؟

سر و کله شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاحات از کجا پیدا شد؟

دم انتخابات؛ روشن است! مهرماه سال گذشته خبر تشکیل این شورا رسانه‌ای شد. شورایی که قرار بود علاوه بر احزاب اصلاح‌طلب نمایندگان هاشمی رفسنجانی و هواداران دولت روحانی را، دور هم جمع کند. برای همین هم در این شورا علاوه بر نمایندگان و رؤسای احزب، برخی چهره‌ها و شخصیت‌ها نیز حضور داشتند. از همان ابتدا ریاست این شورا آنچنان که گفته می‌شد با نظر مساعد رئیس دولت اصلاحات، به شخص محمدرضا عارف سپرده شد. اصلاً شورای‌عالی آمده بود تا تلاش‌های انتخاباتی اصلاح‌طلبان را یک‌کاسه کند.

احزاب اصلاح‌طلب پیشتر اما در قالب همان "شورای هماهنگی جبهه‌ی اصلاحات" فعالیت می‌کردند. شورایی که بعد از دوم خرداد هفتاد و شش شکل گرفته و متشکل از سران بیشتر از بیست حزب اصلاح‌طلب است.

انتخابات اما همه چیز را خراب کرد. بعد از مشخص شدن نتایج و پیروزی نیم‌بندی که اصلاح‌طلبان در تهران دشت کردند، اختلافات بالا گرفت. حالا خیلی‌ها مدعی‌اند؛ از احزاب شورشی معتقدند استمرار فعالیت‌های "لویی‌جرگه"طور شورای‌عالی بلاموضوع است و باید به دامن احزاب بازگشت. تا نمایندگان تازه‌وارد تهرانی که دنبال حق و حسابشان از شورای‌عالی هستند. و البته نمایندگان شورای شهر که معتقدند برای هدایت انتخابات 96 جای آنها را هم باید در شورای‌عالی باز کرد. حالا همه به‌دنبال سهمشان هستند؛ این خاصیت قدرت است!

محمدرضا عارف اما به‌هرحال معتقد است فعالیت‌های شورای‌عالی علیرغم همه‌ی انتقادات باید ادامه داشته باشد. وی گفته: «شأن نزول شورای سیاست‌گذاری این بود که از یک طرف از ظرفیت احزاب استفاده کند و از طرف دیگر از ظرفیت اشخاص برجسته؛ ان‌شاءا... ما این مسیر را ادامه می‌دهیم.» دست آخر چه خواهد شد؟ اصلاح‌طلبان می‌توانند دوباره برای انتخابات 96 هم متحد عمل کنند؟

دست‌آخر این اختلافات به کجا خواهد کشید؟

استمرار اختلافات و سهم‌خواهی‌ها عملکرد متحده‌ی اصلاحات و طرفداران هاشمی را برای انتخابات آتی در هاله‌ای از ابهام فرو برده؛ به نظر نمی‌رسد منتقدین و احزاب شورشی دیگر تمایلی برای عمل مشترک به‌نام «شورای‌عالی» و به کام دولتی‌ها داشته باشند. با این همه بیشتر سران احزاب اصلاح‌طلب معتقدند استمرار نتایج نسبتاً موفق قبلی تنها در گروی "بستن" با دولت است. آنها به خوبی از بدنه‌ی مردمی و سبد آرای اصلاحات باخبرند. برای همین هم بقای در قدرت را مرهون کاریزمای روحانی به عنوان رئیس‌جمهور مستقر در قدرت می‌دانند.

هیأت بررسی اختلافات؛ این راه‌حلی است که حضرتی از اعضای فراکسیون امید ارائه کرده است؛ وی گفته:‌ «برخی‌ها قائلند که شورای هماهنگی اصلاح‌طلبان یا شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان و یا خود اعضاء باید این مسیر را هدایت کنند که این موضوع  مورد بحث، بررسی و رسیدگی توسط هیئتی قرار گرفته است تا تمام نقطه نظرات را استماع کنند و به یک وفاق حداکثری برسیم.»

سهیلا جلودارزاده اما معتقد است اوضاع پیش آمده نه یک "اختلاف"؛ بلکه تنها تلاش در جهت بهبود اوضاع است. وی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجو گفت: «باتوجه به دوران سخت و شرایط نامناسبی که اصلاح‌طلبان پشت سر گذاشتند و همچنین باتوجه به وزن احزاب، میزان تأثیرگذاری‌شان و وجود شرایط جدید ضرورت تجدیدنظر و  اصلاح ساختاری درباره تشکل‌های اصلاح‌طلب وجود دارد. شورای هماهنگی جبهه اصلاحات سال‌ها فعالیت کرده و همواره در انتخابات مختلف مؤثر بوده است و همین مسئله باعث شده که شورای سیاست‌گذاری برای انتخابات ایجاد شود.»

عضو فراکسیون امید با بیان اینکه این مسائل را جابجایی‌های قبل از رسیدن به کمال می‌دانم، اضافه کرد: «تحرکاتی که در حال انجام است برای بهتر شدن ساختار تشکل‌های اصلاحات لازم است. باید این بحث‌ها انجام شود. داریم  دموکراسی را تجربه می‌کنیم. وجود این بحث‌ها برای کنترل و مدیریت حرکت‌های اجتماعی احزاب اصلاح‌طلب لازم است.