روز شمار محرم/ بيست و يکم محرم؛

شعارهاى عاشورا

بقا و جاودانگى عاشورا در سايه تعليمات و آرمان‌هاست كه در كلام آن امام حسين(ع) ‏جلوه‏گر است و نهضت‌هاى ضد ستم و ضد استبداد، همواره از اين پيام‌ها و درونمايه‏ها الهام‏ گرفته‏اند.

کد خبر: ۵۴۹۵۴

پنجشنبه - ۱۷ دی ۱۳۸۸ / January 07, 2010

برخى از كلمات سيد الشهدا (ع) چه در فاصله مدينه تا كربلا و چه در روز عاشورا، داراى پيام‌هاى مؤثر و ديدگاه‌هاى الهام‏بخش براى جهاد و كرامت است، اين سخنان يا در ضمن خطبه‏ها آمده است، يا رجزها و اشعار آن حضرت و حالت‏شعارى به خود گرفته‏ است؛ مى‏توان هدف حسينى و انديشه‏ها و روحيه‏هاى عاشورايى را از آنها دريافت و آن‏ فرازهاى فروزان را شعارهاى نهضت عاشورا دانست كه برخى از اين شعارها چنين است:

1-«على الاسلام السلام،اذ بليت الامة براع مثل يزيد» (1) (اين را در پاسخ مروان در مدينه فرمود كه از آن حضرت مى‏خواست تا با يزيد بيعت كند).

2-«و الله لو لم يكن ملجا و لا ماوى لما بايعت‏يزيد بن معاوية‏» (2) (در پاسخ برادرش‏ محمد حنفيه فرمود).

3-«انى لا ارى الموت الا سعادة و الحياة مع الظالمين الا برما» (3) (خطاب به يارانش در كربلا).

4-«الناس عبيد الدنيا و الدين لعق على السنتهم يحوطونه مادرت معايشهم فاذا محصوابالبلاء قل الديانون‏» (4) (در مسير رفتن به كربلا در منزلگاه ذى حسم).

5-«الا ترون ان الحق لا يعمل به و ان الباطل لا يتناهى عنه؟فليرغب المؤمن في لقاء ربه‏محقا.. .» (5) (در كربلا خطاب به اصحاب خويش فرمود).

6-«خط الموت على ولد آدم مخط القلادة على جيد الفتاة‏» (6) (از سخنرانى امام‏حسين‏(ع) در مكه پيش از خروج به سوى كوفه، در ميان جمعى از خانواده، ياران ‏و شيعيان خويش).

7-«من راى سلطانا جائرا مستحلا لحرام الله،ناكثا عهده مخالفا لسنة رسول الله يعمل‏فى عباد الله بالاثم و العدوان فلم يغير عليه بفعل و لا قول كان حقا على الله ان يدخله‏مدخله‏» (7) (در منزلگاه بيضه، در مسير كوفه، خطاب به سپاه حر).

8-«ما الامام،الا العامل بالكتاب و الآخذ بالقسط و الدائن بالحق و الحابس نفسه على ذات‏الله‏» (8) (امام اين صفات امام راستين را در پاسخ به دعوتنامه‏هاى كوفيان نوشت و توسط مسلم بن عقيل به كوفه فرستاد).

9-«سامضى و ما بالموت عار على الفتى اذا ما نوى حقا و جاهد مسلما» (9) (شعر ازديگرى است، اما امام حسين‏(ع‏) آن را در پاسخ به تهديدهاى حر در مسير كوفه خواند).

10-«رضى الله رضانا اهل البيت،نصبر على بلائه و يوفينا اجر الصابرين‏» (در خطبه‏اى‏ كه هنگام خروج از مكه ايراد كرد، خطاب به اصحاب و ياران فرمود).(10)

(در آستانه‏خروج از مكه به سوى كوفه فرمود و راه خونين و آميخته به شهادت را ترسيم فرمود.(11)

12-«انما خرجت لطلب الاصلاح فى امة جدى‏» (12)، (در وصيت نامه سيد الشهدا (ع) به ‏برادرش محمد حنفيه آمده است كه قبل از خروج به سوى مدينه نوشت).

13-«لا اعطيكم بيدى اعطاء الذليل و لا اقر اقرار العبيد[لا افر فرار العبيد]» (13)، (در سخنرانى صبح عاشورا، خطاب به نيروهاى دشمن فرمود كه خواستار تسليم شدن آن حضرت بودند).

14-«هيهات منا الذلة، يابى الله ذلك لنا و رسوله و المؤمنون...» (14) (در خطاب به سپاه‏ دشمن فرمود، پس از آنكه خود را سر دوراهى ذلت و شهادت محير ديد).

15-«فهل هو الا الموت؟فمرحبا به‏» (15)، (در پاسخ عمر سعد كه نامه‏اى به آن حضرت‏ فرستاد و خواستار تسليم شدن بود).

16-«صبرا بنى الكرام،فما الموت الا قنطرة تعبربكم عن البؤس و الضراء الى الجنان‏الواسعة و النعيم الدائمة‏» (16) (خطاب به ياران فداكار خويش در صبح عاشورا، پس از آنكه تعدادى از اصحابش شهيد شدند).

(كه روز عاشورا هنگام ‏پيكار با سپاه دشمن به عنوان رجز حماسى مى‏خواند و شهادت را بر ننگ تسليم، ترجيح مى‏داد).(17)

18-«موت فى عز خير من حياة في ذل‏» (18) (كه مرگ سرخ، به از زندگى ننگين است).

19-«ان لم يكن لكم دين و كنتم لا تخافون المعاد فكونوا احرارا فى دنياكم‏» (19) (در آخرين‏ لحظات پيش از شهادت، وقتى شنيد سپاه كوفه به طرف خيمه‏هاى حرم او حمله‏ كرده‏اند، خطاب به پيروان ابو سفيان چنان فرمود).

20-«هل من ناصر ينصر ذريته الاطهار؟» (20) «هل من ذاب يذب عن حرم رسول الله؟»

(21) (وقتى سيد الشهدا«ع‏»اين نصرت خواهى و استغاثه را بر زبان آورد كه همه ياران وبستگانش شهيد شده بودند).

از مجموعه اين جملات نورانى و حماسى كه شعارهاى حسين‏(ع) در نهضتش ‏به شمار مى‏آيد، تاكيد آن امام بر مفاهيم و ارزش‌هاى زير به دست مى‏آيد؛ نابودى اسلام در شرايط سلطه يزيدى، حرمت بيعت با كسى چون يزيد، شرافت مرگ سرخ بر زندگى‏ ذلت بار، اندك بودن انسان‌هاى راستين در صحنه امتحان، لزوم شهادت طلبى در عصر حاكميت باطل، زينت بودن شهادت براى انسان، تكليف مبارزه با سلطه جور و طغيان، اوصاف پيشواى حق، تسليم و رضا در برابر خواسته خداوند، همراهى شهادت طلبان در مبارزات حق‌جويانه، حرمت ذلت پذيرى براى آزادگان و فرزانگان مؤمن، پل بودن مرگ‏براى عبور به بهشت برين، آزادگى و جوانمردى، يارى خواهى از همه و هميشه در راه ‏احقاق حق و...

بقا و جاودانگى عاشورا در سايه همين تعليمات و آرمان‌هاست كه در كلام آن حضرت‏ جلوه‏گر است و نهضت‌هاى ضد ستم و ضد استبداد، همواره از اين پيام‌ها و درونمايه‏ها الهام‏ گرفته‏اند.

درس آزادى به دنيا داد، رفتار حسين بذر همت در جهان افشاند، افكار حسين «گر ندارى دين به عالم، لااقل آزاده باش‏» اين كلام نغز مى‏باشد ز گفتار حسين «مرگ با عزت زعيش در مذلت بهتر است‏» نغمه‏اى مى‏باشد از لعل دربار حسين (22)

1- موسوعة كلمات الامام الحسين، ص 284.

2- بحار الانوار، ج 44، ص 329، اعيان الشيعه، ج 1، ص 588.

3- بحار الانوار، ج 44، ص 381.

4- تحف العقول(چاپ جامعه مدرسين)، ص 245،بحار الانوار، ج 75، ص 117.

5- مناقب، ابن شهر آشوب، ج 4، ص 68.

6- لهوف، ص 53، بحار الانوار، ج 44، ص 366.

7- وقعة الطف، ص 172، موسوعة كلمات الامام الحسين، ص 361.

8- بحار الانوار، ج 44، ص 334.

9- همان، ص 378.

10- همان، ص 366، اعيان الشيعه، ج 1، ص 539.

11- همان.

12- مناقب، ابن شهر آشوب، ج 4، ص 89.

13- مقتل الحسين، مقرم، ص 280.

14- نفس المهموم، ص 131، مقتل خوارزمى، ج 2، ص 7.

15- موسوعة كلمات الامام الحسين، ص 382.

16- نفس المهموم، ص 135، معانى الاخبار، ص 288.

17- مناقب، ابن شهر آشوب، ج 1، ص 68.

18- بحار الانوار، ج 44، ص 192.

19- همان، ج 45، ص 51.

20- ذريعة النجاة، ص 129.

21- بحار الانوار، ج 45، ص 46.

22- حسين پيشواى انسان‌ها، ص 70 (شعر از فضل الله صلواتى).

23- فرهنگ عاشورا.