ماستمالی هوشمند! خطای سامانه ATC راه‌آهن

با گذشت ۲۰ روز از فاجعه برخورد ۲ قطار مسافری در سمنان، دولتی‌ها سعی دارند نقش پررنگ سیستم کنترل هوشمند ریلی را نادیده بگیرند و اذهان عمومی را از شرکت ارائه‌دهنده این خدمات منحرف کنند.

کد خبر: ۵۶۸۰۸۹

سه‌شنبه - ۲۳ آذر ۱۳۹۵ / December 13, 2016

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، وطن امروز درباره حادثه قطار نوشته است: با گذشت 20 روز از فاجعه برخورد 2 قطار مسافری در سمنان، دولتی‌ها سعی دارند نقش پررنگ سیستم کنترل هوشمند ریلی را نادیده بگیرند و اذهان عمومی را از شرکت ارائه‌دهنده این خدمات منحرف کنند. به گزارش «وطن‌امروز»، شرکت مهندسی مهاران که مجری طرح کنترل هوشمند راه‌آهن است، بدون برگزاری مناقصه موفق شد این طرح کلان در حوزه فناوری ریلی را بر عهده بگیرد. مسؤولان این شرکت مهندسی وابستگی سیاسی به جریان اصلاح‌طلب دارند و استفاده آنها از رانت سیاسی برای برعهده گرفتن اجرای این طرح اصلا تعجبی ندارد.

در تمام گزارش‌های رسمی دولت درباره علل وقوع این حادثه، خطای انسانی علت اصلی حادثه معرفی شده و به طرز مشکوکی از موضوع خطاهای مکرر و کلافه‌کننده کنترل هوشمند راه‌آهن که باعث می‌شده لکوموتیورانان آن را از حالت هوشمند خارج کرده و به کنترل دستی بپردازند چشمپوشی شده است.

اینگونه حمایت معنوی از شرکت مهاران این شائبه را ایجاد می‌کند که مسؤولان دولتی در تهیه گزارش‌های خود غیر از ملاحظات فنی ملاحظات سیاسی را هم مدنظر قرار داده و قصد انحراف افکار عمومی از حقیقت را دارند. جالب اینکه شرکت مهاران در نخستین و تنها‌ترین اطلاعیه خود در مقام یک مدعی ظاهر شده و گزارش رسمی راه‌آهن مبنی بر وجود 4000 خطای سیستم کنترل هوشمند را 200 خطا معرفی کرده که تمام آن هشدار بوده است! شرکت مهاران خود به منتقدان تاخته و تلویحا گفته نه‌تنها پول هنگفتی نگرفته بلکه برای اجرای این طرح با مشکلات فراوان لطف هم کرده است!

این شرکت همچنین اعلام کرده تنها شرکت ایران و خاورمیانه است که در زمینه کنترل هوشمند ریلی مشغول به کار است و به همین علت وزارت راه چاره‌ای جز همکاری با این شرکت نداشته است. اگر این ادعای مهاران را قبول کنیم باید بگوییم حتی با وجود کاستی‌ها و خطاهای فراوان شرکت مهاران، وزارت راه‌وشهرسازی اصلا نمی‌توانسته با این شرکت برخورد کند، چون شرکت جایگزینی وجود نداشته است. از طرفی عملکرد کنترل هوشمند راه‌آهن نشان می‌دهد درصد خطا و اشکالات سیستمی این شرکت بسیار زیاد و کلافه‌کننده بوده است.

مسؤولان برای انحراف افکار عمومی از این موضوع ادعا می‌کنند تمام خطاها فقط هشدار بوده و کنترل الکترونیکی راه‌آهن بدرستی اشکالات راه‌آهن را تشخیص می‌داده و قطارها را نگه می‌داشته است، در حالی که این ادعا کذب محض است، چرا که به گواهی گزارش‌های رسمی سرما و گرما موجب می‌شده این سیستم خطاهای بسیاری بدهد تا جایی که سوزنبانان به لکوموتیورانان دستور می‌دادند این سیستم را از حالت کنترل هوشمند خارج کنند و قطار را به صورت دستی به مقصد برسانند. در حادثه هفت‌خوان نیز همین خطاهای کلافه‌کننده موجب شد سوزنبان باتجربه‌ای که گویا این خطاها به دفعات برایش رخ داده بود، به لکوموتیوران قطار دوم کتبا دستور دهد که کنترل هوشمند را از کار بیندازد.

یکی از مسافران قطار تهران- شاهرود که چند ساعت قبل از این حادثه از همان مسیر برخورد عبور کرده به «وطن‌امروز» گفت: قطاری که در آن بودیم بارها می‌ایستاد و وقتی از مسؤول قطار علت آن را جویا شدیم اعلام کرد وقتی سیستم کنترل هوشمند قطار یخ می‌زند باید آن را گرم کنیم تا خطای اشتباه ندهد. ما مسفران شاهد بودیم که کارکنان قطار در سرمای سمنان برای گرم کردن سیستم به بیرون قطار می‌روند تا سیستم هوشمند را گرم کنند که به قطار اجازه عبور دهد. این سیستم هم مسافران را کلافه کرده بود و هم مسؤولان قطار را.

در چنین شرایطی دولت به عنوان حامی صددرصدی این شرکت و سیستم هوشمند، اصلا زیر بار خطاهای آن نمی‌رود و به گونه‌ای حمایت می‌کند که انگار خود منافعی در آن دارد.  سعید محمدزاده، مدیرعامل جدید راه‌آهن در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه سیستم کنترل اتوماتیک قطار موسوم به ATC  چه تعداد اعلام خطای واقعی و غیرواقعی داشته است، اظهار کرد:‌ براساس اطلاعاتی که دریافت کرده‌ایم از زمان روشن شدن سیستم ATC (اسفند 93) تا امروز ضریب سلامت این سیستم 8/99 درصد بوده که مستندات آن در داخل سیستم و همچنین مستندات دفتری ادارات در مناطق مختلف موجود است. وی تصریح کرد: براساس آمار این سیستم در 8 ماه ابتدایی امسال از مجموع یک میلیون و 150 هزار بار عملیات انجام شده،‌ 4000 بار هشدار داده که نشان از سلامت آن است!

حمید بنایی، عضو کمیسیون عمران مجلس درباره علت وقوع این حادثه به «وطن‌امروز» گفت: این کمیسیون حساسیت بالایی نسبت به موضوع دارد و تمام زوایای علت وقوع چنین رخدادی را با کار کارشناسی گزارش کرده و به این نتیجه رسیده که هم نقص فنی و هم خطای انسانی در بروز چنین حادثه‌ای محرز است. وی افزود: موضوعی نیست که بتوان به آسانی از کنار آن گذشت، با این وجود از وزیر راه‌وشهرسازی دعوت کرده‌ایم به کمیسیون عمران مجلس بیاید و درباره سهل‌انگاری‌ها نسبت به تجهیزات راه‌آهن و مدیریت آن پاسخگو شود. وی البته منکر هرگونه نقص فنی شده و خطاها و ایرادات را که بارها از سوی سیستم دیده شده، هشدار تلقی کرده که نقص فنی نیست.

بنایی در پاسخ به این سوال که گزارش کمیسیون عمران از علل وقوع این حادثه چه موقع در مجلس قرائت می‌شود، گفت: در هر صورت همه بررسی‌ها صورت گرفته و قرار است گزارش کمیسیون هفته آینده در صحن علنی مجلس قرائت می‌شود. وی افزود: این موضوع را نیز در مجلس مطرح کردیم که  چرا شرکتی که استاندارد تجهیزات آن مورد تردید است باید مجری طرح‌های عظیمی چون کنترل هوشمند شود و به آن طرح‌ها حدود 140 میلیارد تومان اختصاص داده شود.  پشنگ، عضو کمیسیون عمران مجلس نیز به «وطن‌امروز» گفت: کمیسیون عمران جلسه‌ای درباره این حادثه برپا کرد و قطعا همه زوایای این فاجعه مو به مو مورد بررسی قرار گرفت.  ناوگان حمل و نقل ریلی ما به روز نیست و اعتراف می‌کنیم که منابع نیز برای آن کم است.

وی افزود: استعفای مدیرعامل راه‌آهن اقدام خوبی بود اما قطعا کفایت نمی‌کند و باید با مقصران اصلی این مساله برخورد شود.