برگرفته شده از مشکات هدايت؛

نشانه‏هاى شخصيت‏!

امام صادق(ع) فرمودند: سه چيز نشانه شخصيت انسان است؛ حسن خلق، فرو بردن خشم و چشم پوشى كردن.

کد خبر: ۵۷۰۷۳

دوشنبه - ۰۵ بهمن ۱۳۸۸ / January 25, 2010

قال الامام الصَّادِقِ عليه السلام: «ثَلَاثَةٌ تَدُلُّ عَلَى كَرَمِ الْمَرْءِ: حُسْنُ الْخُلْقِ وَ كَظْمُ الغَيْظِ وَ غَضُّ البَصَرِ». «بحارالانوار، ج75»

امام صادق(ع) فرمودند: سه چيز نشانه شخصيت انسان است: حسن خلق، فرو بردن خشم و چشم پوشى كردن.

شرح حديث

«كرم» در فارسى به معناى جود، سخاوت و بخشش است و در عربى هم گاهى به اين معنا استعمال مى‏شود. در آيات و روايات به معناى شخصيّت و ارزش استعمال شده است، به عنوان مثال در آيه «إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أتْقَاكُمْ؛ گرامى‏ترين شما نزد خداوند باتقواترين شماست» «حجرات/13» به معناى گرامى‏تر و بزرگوارتر است و «مكارم اخلاق» هم‏ به معناى ارزش‏هاى اخلاقى است.

مطابق اين حديث شخصيت انسان از سه چيز شناخته مى‏شود:

1- حسن خلق‏

برخورد خوب، حسن معاشرت و رعايت ادب همگى حسن خلق است كه در آيات و روايات تأكيد زيادى بر آن شده است، حتى يكى از معجزات پيامبر صلى الله عليه و آله حسن خلق است.

افراد با ظرفيت اگر كم و زيادى هم در زندگى آنها پيش آيد، به روى خودشان نمى‏آورند و خود را كنترل مى‏كنند، در مقابل افراد بى‏شخصيت با اندك ناملايمات بى‏تاب شده و با همه برخورد مى‏كنند.

براى اهل علم، حسن خلق بسيار ضرورت دارد و براى جذب مردم در مسائل معنوى سرمايه مهمى است كه تمام هم نمى‏شود. پنجاه درصد تبليغ، حسن خلق و بقيه آن مطالب علمى است.

2- فرو بردن خشم‏

«كظم» در لغت به معناى بستن دهان مشك است. از آن جا كه خشم در درون انسان مانند آتشى است كه از درون زبانه مى‏كشد و شخص جلوى آن را مى‏گيرد، از آن تعبير به كظم شده است، كه اين نشانه شخصيّت است. البته خشم‏هاى مقدّس هم داريم كه در جاى خود لازم است.

3- چشم پوشى كردن‏

«غمض» به معناى بستن و چشم بر هم گذاشتن است ولى «غض» به معناى نقصان، يعنى پايين نگريستن است.

چشم را بايد از چه فرو بندد؟ چشم پوشى معناى وسيعى دارد:

چشم پوشى از نامحرم، چشم پوشى از عيوب مردم، چشم پوشى از خطاهاى كوچك مردم، چشم پوشى از زرق و برق دنيا و ...

بايد سعى كنيم اين نشانه‏ها را در خود زنده كنيم.