از بابک زنجانی تا اثر فتنه ۸۸ بر اقتصاد کشور از زبان وزیر احمدی‌نژاد

وزیر سابق اقتصاد گفت: آشوب‌های سال ۱۳۸۸ یک ظاهر سیاسی د اشت اما به‌شد ت روی عملکرد اقتصاد ی کشور اثر منفی گذاشت.

کد خبر: ۵۷۰۹۶۰

شنبه - ۰۴ دی ۱۳۹۵ / December 24, 2016

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، روزنامه تعادل نوشت:ورود او به کابینه د ولت نهم بنا به گفته خود ش حد ود د و سال بعد از تشکیل د ولت احمد ی‌نژاد بود . گزارشی که د فتر مطالعات بازرگانی وزارت بازرگانی د رباره تورم تهیه کرد ه بود توجه رییس د ولت را به خود جلب کرد ه بود و از این رو خواستار نشستی با تهیه‌کنند گان این گزارش شد . همین نشست نخستین د ید ار احمد ی‌نژاد را با شمس‌الد ین حسینی که مد یریت این د فتر را بر عهد ه د اشت، رقم زد . بیان او و تحلیلش از اوضاع اقتصاد ی توجه رییس د ولت را به خود جلب کرد و بد ین‌ترتیب مسیر او برای ورود به کابینه فراهم شد به‌طوری که سال 1387 به عنوان وزیر امور اقتصاد ی و د ارایی به مجلس معرفی شد . ورود شمس‌الد ین حسینی به کابینه او را عملا وارد عرصه‌یی کرد که اگر از پیش می‌د انست چه اتفاقاتی د ر د وران وزارتش روی می‌د هد شاید با ترد ید آن را قبول می‌کرد . اجرای مالیات بر ارزش افزود ه، اتفاقات سال 1388، هد فمند کرد ن یارانه‌ها و تحریم‌های اقتصاد ی علیه ایران بار سنگینی را عملا روی شانه‌های کشتی‌گیری که رد ای وزارت را بر د وش خود اند اخته بود گذاشته بود . او اخیرا د ر خصوص این د وران گفت‌وگویی را با مهد ی مهرپور انجام د اد ه که د ر کتابی به نام «محرمانه‌های اقتصاد ایران» به چاپ رسید ه است. د ر این گفت‌وگو او پرد ه از اتفاقاتی بر می‌د ارد که شاید شمه‌یی از آن را می‌د انستیم اما ماجراهای پشت پرد ه روایت د یگری د ارد .

مالیات بر ارزش افزود ه
نخستین اتفاق او د ر کسوت وزارت اجرای قانون مالیات بر ارزش افزود ه بود . به گفته او برخی از اصناف و تشکل‌های سیاسی خاص بازار تلاش بسیاری کرد ند تا از قد رت سیاسی – اقتصاد ی خود برای جلوگیری یا به تعویق افتاد ن اجرای قانون استفاد ه کنند ... . به یاد د ارم د ر آستانه سفر پاییزه بانک جهانی بود م که اجرای این قانون شروع شد . آقای علی لاریجانی با بند ه و آقای احمد ی‌نژاد تماس گرفت و گفت یک شخصی از بازار به مجلس آمد ه و می‌گوید : «بازار متشنج است.» ماجرا از این قرار بود که آقای علی لاریجانی به آقای احمد ی‌نژاد پیشنهاد می‌د هد که یک لایحه د و فوریتی به مجلس بیاورد تا اجرای قانون عقب بیافتد . آقای احمد ی‌نژاد هم نهایتا یک نامه به بند ه نوشت که فعلا اجرای این قانون د ر بخش اصناف تعلیق شود . لایحه را تهیه و تنظیم کرد یم اما وقتی نزد رییس‌جمهور رفتیم گفت: « نیازی به لایحه نیست کار را آرام و به تد ریج جلو ببرید . من از این حرف رییس‌جمهور خیلی خوشحال شد م. اینکه او د نبال اجرای قانون است نه توقف آن. برای من بسیار امید وار‌کنند ه بود . چون به نظرم اگر لایحه به تعلیق برد ه می‌شد قانون برای همیشه متوقف می‌شد . (ص 48-49) اما این تمام ماجرا نبود . اصناف طلا د ر تهران و اصفهان شروع به اعتراض کرد ند و مغازه‌های خود را تعطیل کرد ند . وزیر د ولت احمد ی‌نژاد می‌گوید :

«تعطیلی اصناف طلا و جواهر مربوط به د و استان تهران و اصفهان بود ... البته سازماند هی‌هایی د ر کار بود ... خاطرم هست رییس اقتصاد و د ارایی یکی از استان‌های نزد یک پایتخت با من تماس گرفت و گفت اینجا همه همراه هستند ولی نام یکی از بازاریان مشهور را برد و گفت د ر بازار نقل می‌شود که او از تهران تماس می‌گیرد و اصناف را تشویق به تعطیلی می‌کند . یاد م می‌آید که این آقا د ر سال 88 د ر جلسه‌یی که د ر تهران د ر د فترم تشکیل شد ه بود و با برخی معتمد ین اصناف د رباره مالیات بحث می‌کرد یم با لحن شبیه به تهد ید سخن می‌گفت و هشد ار می‌د اد که اگر ضرایب افزایش مالیات یا همین اصناف سازمان مالیاتی کوتاه نیاید چه بسا بازار تعطیل شود . این فرد یک چهره سیاسی اقتصاد ی سنتی است که با تغییر د ولت زبان به انتقاد ات تند سیاسی بر ضد د کتر احمد ی‌نژاد گشود . » (ص 50) اجرای مالیات بر ارزش افزود ه و تبعات آن کار را برای اجرای هد فمند ی یارانه‌ها آماد ه کرد ه بود ، « اجرای مالیات بر ارزش افزود ه توانست ما را از جنبه‌های امنیتی اجتماعی کار هد فمند ی را جد ی‌تر اجرا کنیم و غافلگیر نشویم. » (ص 50)

آشوب‌های سال 1388
ماجرای 88 و آثار آن بر اقتصاد کشور از مسائلی است که شمس الد ین حسینی به آن می‌پرد ازد و به نقل خاطره‌یی می‌پرد ازد و می‌گوید : « بند ه خاطرم هست قبل از انتخابات د ر زمان معاون اولی آقای د اوود ی به همراه وی و برخی از اعضای تیم اقتصاد ی د ولت سفری به چین د اشتیم. من از جلسات برگزار شد ه اینطور احساس می‌کرد م که برآورد طرف چینی این است که آقای احمد ی‌نژاد د ر انتخابات آتی پیروز خواهد شد . به هرحال چینی‌ها به د لیل سطح بالای مباد لات اقتصاد ی با ایران با فضای سیاسی و اجتماعی کشورمان آشنا هستند .

محرمانه‌های اقتصاد ایران

د ر نشست مطبوعاتی که برای د کتر د اوود ی د ر آنجا برگزار شد بند ه نیز حضور د اشتم. یکی از سوالات خبرنگاران چینی حاضر د ر آن نشست این بود که اگر انتخابات د ر ایران برگزار شود وشما مناسباتتان با امریکا بهتر شود وضعیت مناسباتتان با چین چگونه خواهد شد ؟ یعنی اهالی رسانه به نمایند گی از فعالان اقتصاد ی چین نگران آیند ه اقتصاد ی خود شان بود ند . اما با اتفاقاتی که بعد از انتخابات رخ د اد وقتی چند ماه بعد از روی کار آمد ن د ولت د هم مجد د ا سفری به چین د اشتم تغییر رفتار طرف چینی کاملا محسوس بود . اگر بخواهم صریح بگویم: طرف خارجی با د ید ن اتفاقات د اخل کشور مشروعیت د ولت را د چار چالش می‌د ید ... 1» (ص 61) او د ر پاسخ به این سوال که گزارش مستند ی از خسارت‌های وارد ه بر اقتصاد ایران را د ارید می‌گوید : «. به هرحال اغتشاشات سال 88 روی رشد اقتصاد ی، تورم و سرمایه‌گذاری خارجی تاثیر بسزایی د اشت. من یک مثال روشن د ر خصوص رشد اقتصاد ی می‌زنم. 25 د رصد پایه تولید ملی ایران مربوط به نفت است. وقتی خرید نفت از کشور تحریم می‌شود صاد رات نفت شما به کمتر از نصف می‌رسد . تولید بخش نفت د ر سال 91 حد ود 40 د رصد کاهش یافت یعنی حد ود 10 واحد د رصد رشد کل را کم می‌کند . خوب این کاهش 10 واحد د رصد ی رشد که به د لیل تحریم‌های اقتصاد ی است می‌تواند یک رشد 3 تا 4 د رصد ی مثبت را به رشد 6 تا 7 د رصد ی منفی تبد یل کند . » (ص 62—63) همچنین او د ر خصوص تامین منابع عمومی د ولت از فعالیت اقتصاد ی مرد م می‌گوید : « آشوب‌های سال 1388 یک ظاهر سیاسی د اشت اما به‌شد ت روی عملکرد اقتصاد ی کشور اثر منفی گذاشت. خاطرم هست سال 88 برای گرفتن مالیات چه مشکلاتی د اشتیم حتی جریاتات و افراد ی به بهانه شلوغی‌های آن سال تعطیلی بازار را طراحی و به ما هشد ار می‌د اد ند . (ص 30)

اجرای قانون هد فمند ی یارانه‌ها
شمس الد ین حسینی قبل از وزارت توجه احمد ی‌نژاد را د ر خصوص هد فمند ی یارانه‌ها جلب کرد ه بود . خود ش معتقد است که بیش از 10 سال روی این موضوع کار کرد ه بود . لذا احمد ی‌نژاد اجرای این قانون را بر عهد ه او سپرد . اینکه این کار چگونه پیش برود و مابه التفاوت یارانه‌ها چطور به مرد م پرد اخت شود ، ‌د غد غه او و رییس د ولت بود . «د ر خصوص مقد ار نقد ی یارانه‌ها، نه من و نه هیچ کس د یگر د ر د ولت ابتد ا اعتقاد ی به پرد اخت یکسان یارانه‌ها به همه مرد م ند اشتیم اما د ر کنار آن هیچ چیز بد یل و جایگزینی هم تصویب نشد ه بود .» (ص 134) اما جد ا از ستاد تحول اقتصاد ی که وزیر امور اقتصاد ی مسوولیت آن را بر عهد ه د اشت، یک نهاد د یگر هم بطور موازی و با د ستور د ولت د اشت کار می‌کرد و آن مرکز آمار ایران بود که وظیفه جمع‌آوری د اد ه‌ها و خوشه‌بند ی‌ها را د ر د ست د اشت. ریاست این مرکز بر عهد ه د کتر مد د بود . یک شب پاییزی د کتر مد د به تلویزیون می‌رود و موضوع خوشه‌بند ی خانوارها را مطرح می‌کند . به قول برخی از کارشناسان آن زمان ماجرا را افشا می‌کند . بد نبال این اعلام، موجی از نارضایتی د ر میان مرد م راه می‌افتد بطوری که روز بعد وزیر وقت اقتصاد – شمس الد ین حسینی – و سخنگوی طرح تحول اقتصاد ی – فرزین – صحبت‌های مد د را تکذیب می‌کنند . چند روز بعد هم مد د برکنار می‌شود . د ر این باره شمس الد ین حسینی می‌گوید : » د ر مورد خوشه‌بند ی به هیچ‌وجه قضاوت قطعی ند اشتیم. حتی زمانی که می‌خواستیم این کار را شروع کنیم وقتی با برخی از افراد د لسوز مشورت کرد یم نظراتشان کاملا بر عکس بود . نگاه د ولت به این طرح، مانند سایر طرح‌های آماری بود که د ر کشور اجرا می‌شد . هیچگاه ما اجرای هد فمند ی را به این طرح آماری گره نزد یم. « (ص 141) او د ر خصوص برکناری مد د هم می‌گوید : برکنار نشد ، بازنشسته شد . » (ص 142)

وزیر د ولت احمد ی‌نژاد از مشکلات اجرای هد فمند ی می‌گوید . خاطرات او از این بابت جالب است. او می‌گوید : «. حتی د ر مقطعی پس از تصویب قانون هد فمند ی، آقای احمد ی‌نژاد گفت نمی‌توانم این قانون را اجرا کنم. برخی وی را به تمرد از قانون متهم کرد ند . اما ماجرا از این قرار بود که زمان اجرای قانون عد ه‌یی د ر مجلس گفتند د ولت باید مالیات و عوارض مربوط به اجرای قانون مالیات بر ارزش افزود ه را به عنوان منابع عمومی با نرخ‌های جد ید محاسبه کرد ه و به عنوان د رآمد عمومی به خزانه واریز کند و این د رآمد ها جزو منابع هد فمند ی نباشد .

ایراد ی که د کتر احمد ی‌نژاد به د رستی به این مساله د اشت این بود که وقتی قیمت بنزین از 100 تومان به 400 تومان رسید ه است قبلا 30 د رصد مالیات بر ارزش افزود ه گرفته می‌شد برای هر لیتر 30 تومان بود د ر حالی که بعد از اجرای قانون هد فمند ی این رقم به 120 تومان رسید ه است. از آنجا که عمد ه د رآمد هد فمند ی از بنزین و گازوییل تامین می‌شد و این حامل‌ها مالیات بر ارزش افزود ه بالایی د ارند شما اگر مالیات بر ارزش افزود ه آنها را به ماخذ عد د جد ید محاسبه کنید پس د ر همان گام اول بخش قابل توجهی از منابع هد فمند ی را از د سترس هد فمند کرد ن یارانه‌ها د ر بازتوزیع کنار گذاشته‌اید . ضمن اینکه برخی از مجلسی‌ها می‌گفتند و حتی اصرار د اشتند از بازتوزیع 50 د رصد باقیماند ه منابع حاصل از افزایش قیمت حامل‌های انرژی د ر میان مرد م نیز خود د اری کنید . یعنی از طرفی به د لیل مالیات بر ارزش افزود ه د ر تامین منابع محد ود یت ایجاد می‌شد و از طرف د یگر د ولت می‌توانست کمتر از 50 د رصد این منابع را د ر میان مرد م بازتوزیع کند ... به هرحال اختلاف نظرها میان د ولت و مجلس بطور جد ی وجود د اشت. گویا رهبری جلسه‌یی می‌گذارند و می‌فرمایند : «به د ولت د ر اجرا کمک شود .». گویا آقای لاریجانی به رهبری اطمینان می‌د هند که مساله را حل خواهیم کرد ... آقای لاریجانی به کمیسیون ویژه مجلس ماموریت می‌د هند که طبق آن یک متن تفسیری تهیه شود . طبق این متن سهم منابع عمومی یا بود جه عمومی از محل مالیات بر ارزش افزود ه سوخت، به ماخذ قیمت‌های قبل از هد فمند ی است و مازاد آن جز منابع هد فمند ی است. البته این به صورت قانون ابلاغ نشد اما به هرحال به عنوان رای تفسیری مجلس تایید و رییس مجلس نیز د ر این باره به رییس‌جمهور نامه‌یی رسمی زد که آقای احمد ی‌نژاد هم آن را به بند ه ابلاغ کرد ... د ر سال اول اجرا طبق تفاهمی که صورت گرفته بود مشکلی پیش نیامد اما از سال بعد مجلس آنچه قبلا تفسیر کرد ه بود د ر بند های قانون بود جه تغییر د اد و به همان تغییر اولیه خود ش برگشت که یکی از د لایل کسری منابع هد فمند ی د ر سال 92 نیز همین بود که سازمان هد فمند ی د ر همین سال با حد ود 3-2 هزار میلیارد تومان کاهش د رآمد مواجه شد . » (145-144) او د رباره زمان اجرای هد فمند ی می‌گوید که بنا د اشتند د ر آبان ماه این کار را اجرا کنند اما با نخستین شوک ارزی تحریمی که امارات د رست کرد مواجه شد ند بنابراین برای برطرف کرد ن این شوک هد فمند ی را یک ماه به عقب اند اختند . (ص 147)

فساد 3 هزار میلیارد تومانی
موضوع فساد 3 هزار میلیارد تومانی که د ر د ولت د هم رخ د اد ، یک شوک بزرگ به د ولت و اقتصاد و فضای سیاسی کشور بود . شمس الد ین که به واسطه این فساد د ر مجلس مورد استیضاح قرار گرفت از زاویه د یگری به این روید اد نگاه می‌کند . او اولا 3 هزار میلیارد تومان را گرد ش پولی این پروند ه می‌د اند و معتقد است میزان فساد 1200 میلیارد تومان بود (ص 180) . به گفته او احمد ی‌نژاد « از همان روز اول معتقد بود که این مساله یک پروند ه سیاسی است، »

(ص 184) و « اساسا نحوه طرح و برخورد برخی با این پروند ه و افراد ی که د رگیر آن شد ند نشان می‌د هد که آنها بیش از هر چیزی به د نبال تخریب سیستم بانکی و توان مد یریتی کشور بود ند (ص184). احمد ی‌نژاد د ر خصوص سیاسی بود ن این پروند ه تا آنجا پیش رفت که استیضاح حسینی را استیضاح د ولت

د انست» (ص 184) .

وزیر وقت د ولت احمد ی‌نژاد از فشارهایی که بر د ولت وارد می‌شد تا لااقل یک نفر از کابینه برکنار شود یا استعفا د هد سخن می‌گوید و اینکه این ماجرا را به مشایی نسبت می‌د اد ند را د ر همین راستا می‌د انست، « یاد‌م هست د ر جلسه کمیسیون اصل 90 یکی از نمایند گان مجلس به من گفت: « آقای حسینی تا نگویی پشت سر این ماجرا چه کسی هست نجات پید ا نمی‌کنی »... حتی د ر این ماجرا یکی از بستگان آقای مشایی به نام ریاحی د ستگیر و تصویر و صحبت‌هایش د ر تلویزیون پخش شد .»

(ص 188)

او این ماجرا نیز خاطره‌یی نقل می‌کند ، مد ت‌ها قبل از آنکه پروند ه گروه آریا مطرح شود که رییس یکی از کمیسیون‌های مجلس به اصرار از او وقت روز می‌خواهد و نهایتا او به همراه یک جوان لاغراند امی به د فتر حسینی می‌روند . رییس کمیسیون می‌گوید : «آقای حسینی این آقا یکی از اعضای خانواد ه خسروی‌ها هستند که گروه ملی فولاد را خرید ه و آنجا را سروسامان د اد ه‌اند .» رییس کمیسیون از وزیر د ولت احمد ی‌نژاد می‌خواهد تا یکی از مشکلاتش را که به بانک سپه گره خورد ه باز کند و حسینی هم با مد یرعامل بانک سپه تماس می‌گیرد تا موضوع آنها را پیگیری کند . (ص191)

خاوری – مد یرعامل وقت بانک ملی که فرار کرد - هم یکی د یگر از مسائلی است که حسینی به آن می‌پرد ازد . حسینی معتقد است که خاوری خبره د ر مسائل بانکی و بین‌الملل بود و د و تابعیتی بود ن او مانع از مد یرعامل شد ن او نمی‌شد (ص194) او با اشاره به سابقه آشنایی با خاوری (همان صفحه) می‌گوید که زمانی که وزیر شد و مسائل تحریم‌های بانکی شد ت گرفت از خاوری برای حضور د ر بانک ملی د عوت کرد (ص195) . با این‌حال شمس الد ین حسینی مهم‌ترین جرم حرفه‌یی او را «عد م بازگشت به کشور» می‌د اند . (ص196)

ماجرای بابک زنجانی
بابک زنجانی که د ر د وره تحریم‌ها توانسته بود نفت ایران را بفروشد و ارز حاصل از آن را به کشور برنگرد اند هم موضوع چالش برانگیزی است که وزیر وقت د ولت احمد ی‌نژاد سعی می‌کند به آن پاسخ د هد . ماجرا از آنجا شروع می‌شود که نامه‌یی د ر سال 1391 با امضای رستم قاسمی – وزیر وقت نفت -، غضنفری – وزیر وقت صنعت، معد ن و تجارت -، شمس الد ین حسینی – وزیر وقت امور اقتصاد ی – و محمود بهمنی – رییس کل سابق بانک مرکزی – صاد ر می‌شود که بانک مرکزی د ستور می‌د هد که « بنا به د رخواست شرکت نیکو، ارز مورد نیاز د ر هالک بانک ترکیه را مستقیما به حساب بانک FIIB واریز کند . » بانک FIIB د ر واقع متعلق به بابک زنجانی است اما حسینی د رباره این نامه و پیامد های آن چه می‌گوید . او می‌گوید « تقریبا اواسط سال 1393 بود که یک روز آقای عضنفری با من تماس گرفت و گفت نمایند ه د اد ستانی که روی پروند ه بابک زنجانی کار می‌کند از من د عوت کرد که به د فترش بروم. د ر د فتر کارش به من گفت: ما د ر حال تکمیل پروند ه زنجانی هستیم د ر مستند ات و مد ارکی که بررسی کرد یم مصوبه‌یی د ید یم که به امضای شما، رستم قاسمی، حسینی و بهمنی رسید ه. شما چنین مصوبه‌یی را تایید می‌کنید . آقای غضنفری گفت وقتی من متن مصوبه را د ید م چیزی به یاد م نیامد اما به نمایند ه د اد ستانی گفتم اگر اصل نامه وجود د ارد ما امضا کرد ه‌ایم ولی چون د رخواست و طرف این د رخواست وزارت نفت و بانک مرکزی هستند علی القاعد ه باید از آنها سوال کنید » (ص 208) . وزیر وقت امور اقتصاد ی د ولت احمد ی‌نژاد به تشکیل کارگروه ستاد تد ابیر ویژه د ر د وره تحریم‌ها د ر سال 1391 و اختیاراتی که این کارگروه که متشکل از وزرای اقتصاد ، جهاد کشاورزی، صنعت، نفت، معاون برنامه‌ریزی رییس‌جمهوری و رییس کل بانک مرکزی د اشت اشاره می‌کند . او د ر خصوص این مصوبه می‌گوید که این یک نامه بود و هیچ ربطی هم به فروش نفت توسط کسی ند اشت و د ر آن موقع 60 د رصد از سهام بانک مورد نظر متعلق به بانک ملت ایران بود نه بابک زنجانی. و د رضمن این مصوبه 3 امضای د یگر ند ارد و تا زمانی که رییس‌جمهوری امضا نکرد ه باشد قد رت اجرایی ند ارد‌. (ص 209-210)

شوک ارزی سال 90
ماجرای تحریم‌ها و آثار آن بر اقتصاد ایران از محورهای د یگر خاطرات حسینی است. او به قطعنامه 1929 سازمان ملل و سپس تحریم‌های فراتر از آن توسط اتحاد یه اروپا و امریکا اشاره می‌کند و به زمانی می‌رسد که تحریم بانک مرکزی مطرح شد ه بود . او می‌گوید د ر آن زمان معاون ارزی بانک مرکزی د ر حلسات ستاد مقابله با تحریم‌ها گفت: « طبق مقررات بین‌المللی تحریم بانک مرکزی امکان پذیر نیست. » (ص 227) اما او با نقل خاطره‌یی از اوایل انقلاب می‌گوید که من همان موقع معتقد بود م که امریکایی‌ها بانک مرکزی را تحریم خواهند کرد . (همان صفحه) . حسینی یکی از مشکلات ارزی اقتصاد ایران را پیوند خورد ن با امارات می‌د اند و می‌گوید «نخستین حمله جد ی به بازار ارز ایران د ر سال 89 اتفاق افتاد .» (ص 228) . او د ر همین رابطه به یکی از اتفاقات آن سال اشاره می‌کند و می‌گوید «د ر سال 1390 د ر حالی که هنوز اتفاقی نیفتاد ه بود یک بازرگان بزرگ و سرشناس د ر رسانه‌ها اعلام کرد که چند روز د یگر د ر ایران قحطی خواهد آمد . شما بروید د ر مقطعی که این حرف زد ه شد از فروشگاه‌های بزرگ ایران سوال کنید که چقد ر روغن، برنج و. توزیع شد و مرد م از ترس قحطی چه میزان به ذخیره کالاهای اساسی روی آورد ند . (ص 229) .

او ماجرای شوک ارزی را که پیوند مستقیم با فروش نفت د ارد چنین می‌گوید : « د ر ماه‌های اولیه سال 1391 بود که فروش نفت ما حتی د ر روزهایی به 700 هزار بشکه د ر روز رسید ه بود . (ص 232) . تا آنجا که د ر فاصله تنظیم تا تصویب بود جه سال 1391 شرایط زیاد ی تغییر کرد . تقریبا د رآمد های نفتی نصف شد . امروز بعد از گذشت چند سال برای نخستین بار است که به صراحت می‌گویم د ر سال 1391 د ر یک چارچوب کلی یک بود جه سایه تنظیم و اجرا کرد یم که موفق نیز بود ... اتفاقی که د ر سال 1391 رخ د اد این بود که وقتی گزارش‌های نفتی را د ریافت می‌کرد یم آمار د رآمد های نفتی و ارزی به تبع آن منابع ریالی مان بسیار تکان‌د هند ه بود و می‌د انستیم با این وضعیت طبعا نمی‌توانیم مانند گذشته و پیش بینی بود جه مصوب سال 1391 اقتصاد کشور را مد یریت کنیم. »

(ص 237-238) تا آنکه قطعنامه 1929 خرد اد 1389 صاد ر شد .

نخستین شوک ارزی نیز حوالی مرد اد تا شهریور ماه 1389 روی د اد . وقتی وارد سال 1390 شد یم د ر شش ماه اول سال اوضاع مناسب بود اما از اواخر پاییز این فاصله و اختلاف‌ها د ر بازار ارز بیشتر می‌شد . با تحریم بانک مرکزی و تحریم خرید نفت از ایران، ‌بازار ارز شوک‌های جد ید ی را تجربه کرد . فشار اصلی یعنی تحریم بانک مرکزی د ر زمستان سال 1390 خود ش را نشان د اد و فشار تحریم نفتی د ر بهار سال 1391 اوج گرفت. لذا ما د ر سال 1391 به مرحله‌یی رسید یم که بانک مرکزی د ر توان خود برای ایفای نقش مد اخله‌یی د ر بازار ارز و حالا یک بازار متصور یعنی بورس یا گواهی ارزی د چار ترد ید می‌شود .» (ص 243) اما اید ه‌یی از سوی بانک مرکزی د ر د ولت مطرح می‌شود که آن شکل‌گیری بازار مباد له‌یی ارز است. د ولت این اید ه را قبول می‌کند ولی باز هم قیمت ارز د ر بازار بالا می‌رود و د ر مقطعی – اواخر سال 1391 - به حد ود 4000 تومان هم می‌رسد . شمس الد ین حسینی د ر این باره می‌گوید : « البته نرخ 4 هزار تومان د ر یک مقطع بسیار کوتاه بود و اصلاح شد . نرخ ارز بر اساس گزارشی که بانک مرکزی منتشر کرد د ر زمستان سال 1390، 1800 تومان، ‌د ر بهار 91 از 1800 تومان پایین‌تر آمد . اما د ر تابستان همان سال به 2100 تومان، ‌پاییز 3600 تومان و زمستان سال 1391 به 3500 تومان رسید . با راه‌اند ازی مرکز مباد له ارزی بازار ارز به ثبات نسبی رسید و حتی روند کاهشی هم شد .» (ص 263)