مشكات هدايت؛

پاداش عفت‏

حضرت على (ع) مى‏فرمايد: كسى كه در راه خدا شهيد و به خون خود آغشته مى‏شود، از كسى كه قادر بر گناه است ولى به خاطر خدا از آن چشم مى‏پوشد، بالاتر نيست، بنا بر اين هر روز انسان مى‏تواند ثواب شهيد را داشته باشد.

کد خبر: ۵۷۶۳۵

يکشنبه - ۱۱ بهمن ۱۳۸۸ / January 31, 2010

قَالَ الامام عَلِىٌّ عليه السلام: «مَا المُجَاهِدُ الشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَعْظَمَ أَجْراً مِمَّن قَدَرَ فَعَفَّ لَكَادَ العَفِيفُ أَنْ يَكُونَ مَلَكاً مِنَ الْمَلَائِكَةِ». «نهج البلاغه»

امام على عليه السلام فرمودند: مجاهدى كه در راه خدا شهيد مى‏شود، اجرش بيش از كسى نيست كه قادر بر گناه است، ولى مرتكب گناه نمى‏شود؛ نزديك است كه شخص عفيف، ملكى از ملائكه باشد.

شرح حديث:

مقام شهدا در اسلام بسيار بالاست و مقامى بالاتر از آن نيست، قرآن تعبيرى دارد كه در مورد هيچ كس در قرآن چنين تعبيرى نيامده است: (اى پيامبر) هرگز گمان مبر كسانى كه در راه خدا كشته شده‏اند مردگانند! بلكه آنان زنده‏اند و نزد پروردگارشان روزى داده مى‏شوند». «آل عمران/169»

مخاطب در اين آيه پيامبر است و تعبيراتى در آن است كه در مورد هيچ كس نيامده است، در احاديث هم به شهدا خيلى اهميت داده شده؛ مرحوم كلينى روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل مى‏كند: بالاتر از هر خوبى، خوبى است تا جايى كه شخصى در راه خدا كشته شود، پس اگر در راه خدا كشته شد بالاتر از آن خوبى نيست». «اصول کافي، ج2»

تعبيرى هم مولا على عليه السلام در ذيل نامه مالك اشتر دارد و مى‏فرمايد: از رحمت واسعه الهى و قدرت عظيمش مى‏خواهم كه پايان كار من و تو را به سعادت و شهادت ختم كند». «نهج البلاغه»

آيات و روايات متعدد ديگرى هم در اين زمينه وجود دارد كه نشان دهنده مقام والاى شهداست.

از سوى ديگر در اسلام معناى شهادت گسترش داده شده است، معناى شاخص آن، اين است كه در راه خدا در معركه جنگ كشته شود كه احكام خاصى دارد، به طورى كه اگر در بيرون معركه باشد، بعضى از آن احكام را ندارد ولو شهيد است.

ولى معناى ديگرى هم دارد كه مطابق آن مفهوم وسيعى پيدا مى‏كند؛ يعنى هر كسى كه در راه انجام وظيفه الهى بميرد، شهيد است، به عنوان مثال: كسى كه در دفاع از اموالش كشته شود، شهيد است» «وسائل الشيعه، ج11»

هر كسى از شما در راه دفاع از ناموس خود كشته شود، در حالى كه حق پروردگار، رسول خدا و اهل بيت عليهم السلام را بشناسد، شهيد از دنيا رفته است» «همان»

كسى كه بر دوستى آل ‏پيامبر صلى الله عليه و آله از دنيا برود، شهيد است» «بحارالانوار، ج23»

چون در راه وظيفه يعنى حبّ توأم با عمل مرده است، پس معناى شهادت وسيع و گسترده شده، بنا بر اين شهادت مفهوم جامعى دارد.

مطابق اين بيان، حضرت على عليه السلام مى‏فرمايد كسى كه در راه خدا شهيد و به خون خود آغشته مى‏شود، از كسى كه قادر بر گناه است ولى به خاطر خدا از آن چشم مى‏پوشد، بالاتر نيست، بنا بر اين هر روز انسان مى‏تواند ثواب شهيد را داشته باشد.

«عفيف» در اين جا فقط به معناى چشم‏پوشى از لذّت جنسى نيست، بلكه معناى آن وسيع است و چشم‏پوشى از هر گناهى را عفّت مى‏گويند، به عنوان مثال؛ تمام وسايل گناه براى حضرت يوسف عليه السلام فراهم بود، ولى چشم‏پوشى كرد و دو جمله گفت:

(يوسف) گفت: پرودگارا زندان نزد من محبوبتر است از آنچه اين‏ها مرا بسوى آن مى‏خوانند و اگر مكر و نيرنگ آنها را از من بازنگردانى به سوى آنان متمايل خواهم شد و از جاهلان خواهم بود». «يوسف/33»

و يا آسيه همسر فرعون، تمام امكانات در اختيارش بود و مى‏توانست مشرك باشد و در كنار فرعون زندگى كند، ولى چشم پوشى كرد، در آن هنگام كه گفت: پروردگارا، خانه‏اى براى من نزد خودت در بهشت بساز و مرا از فرعون و كار او نجات ده»، چنين انسان‌هايى داراى مقام شهيد هستند. «تحريم/11»

دليل اين كه اين افراد داراى مقام شهيد هستند روشن است، چون ما مى‏گوييم «جهاد اكبر»، جهاد با نفس است و كسى كه در ميدان جهاد اكبر باشد مانند كسى است كه در ميدان «جهاد اصغر» بوده، بلكه بالاتر از آن است.

راه خدا و رسيدن به قرب الى اللّه و مقام صالحان و مقام شهود، روشن ولى پيمودن آن مشكل است، بايد خود را به خدا بسپاريم، به خصوص ما در زمانى زندگى مى‏كنيم كه وسايل گناه زياد است و دسترسى به آن آسان شده، پس بايد سعى كنيم كه خود، خانواده و جامعه را حفظ كنيم.