آيين رحمت

بررسى فلسفه حدود و تعزيرات‏

پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله فرمودند: اجراى هر نوع حد يا تعزيرى (به هر مقدار كه باشد) از بارش چهل شبانه روز باران بهتر است.

کد خبر: ۵۷۹۵۵

دوشنبه - ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ / February 01, 2010

رواياتى در مورد فلسفه اجراى حدود و تعزيرات وجود دارد كه مطالعه آنها به ما بينش تازه‏اى در باره اين مجازت هاى اسلامى مى‏دهد. به دو نمونه آن توجه كنيد:

1- پيامبر گرامى اسلام صلى الله عليه و آله فرمودند: «اقامَةُ حَدٍّ خَيْرٌ مِنْ مَطَرِ ارْبَعينَ صَباحاً» «وسائل الشيعه، ج18»؛ اجراى هر نوع حد يا تعزيرى (به هر مقدار كه باشد) از بارش چهل شبانه روز باران بهتر است.

همانگونه كه ملاحظه مى‏فرماييد حدود و تعزيرات در اين روايت نبوى به باران تشبيه شده و اجراى كمترين مقدار آن از چهل روز باران بهتر شمرده شده است؛ مفهوم اين روايت اين است كه همانطور كه باران، رحمت پروردگار است و خداوند آن را بر اهل زمين نازل و منتشر مى‏نمايد، حدود الهى نيز نوعى رحمت الهى است.

حقيقتاً اجراى مجازات هاى اسلامى همچون باران جامعه را شستشو مى‏دهد و اجتماع را از آلودگي ها پاك مى‏كند.

به عنوان نمونه، اگر شخصى باعث سلب امنيت عمومى از جامعه شود و بر جان و مال و ناموس مردم هجوم برد، به گونه‏اى كه رعب و وحشت قسمتى از جامعه را فراگيرد، محارب خواهد بود و اجراى حد محارب بر اين شخص ضامن ثبات امنيت در جامعه است و همچون باران، رعب و وحشت و ناامنى حاصل از جنايات او را از فضاى جامعه مى‏شويد.

آيا حدود اسلامى كه تشبيه به باران رحمت الهى شده، خشونت ناميده مى‏شود!

ما معتقديم كه چنين افراد و گروه هايى كه مستحق مجازات‏هاى اسلامى هستند، اگر مشمول اين مجازات ها نشوند خداوند آنها را رها نخواهد كرد، و همان عوارض و ناملايماتى كه سوغات كارهاى فاسد آنها بوده، دامنگير خود آنها خواهد شد.

2- امام هفتم شيعان، حضرت موسى بن جعفر عليه السلام، در تفسير آيه شريفه «يُحْىِ الْارْضَ بَعْدِ مَوْتِها» «حديد/17» مى‏فرمايد: «لَيْسَ يُحْيِيْهَا بِالْقِطَرِ، وَ لكِنْ يَبْعَثُ اللَّهُ رِجالًا فَيُحْيُونَ‏ الْعَدْلَ فَتُحْيِى الْارْضَ لِإحْياءِ الْعَدْلَ، وَ لَإقامَةُ الْحَدِّ فيهِ انْفَعُ فِى الْارضِ مِنَ الْقِطَرِ ارْبَعينَ صَباحاً» «وسائل الشيعه، ج18»؛

منظور (فقط) اين نيست كه زمين‏هاى خشك را با باران هاى پر بركت زنده مى‏كند، بلكه منظور اين است كه خداوند مردانى (بزرگ و مخلص و بلند همت را) مبعوث مى‏كند، كه آنها عدالت را در جهان زنده مى‏كنند و زمين بر اثر زنده شدن عدالت احياء مى‏گردد و بدون شك اقامه و اجراى حدود و تعزيرات بر روى زمين، پر منفعت‏تر است از اين كه چهل شبانه روز بر آن باران ببارد.

توجه مى‏كنيد در اين روايات، كه فلسفه اجراى حدود را بيان مى‏كند، سخنى از انتقام و خشونت و مانند آن نيست؛ بلكه سخن از محبت و رحمت و اقامه عدل و سيراب كردن جامعه اسلامى و مانند آن است.