مشكات هدايت

چهار سفارش مهم‏ از امام صادق(ع)

در اين روايت امام صادق(ع) به مواليان خود چهار سفارش فرموده‏اند؛ تعبير به موالى در روايت به اين جهت است كه همه شيعه نيستند و اگر موالى اين دستورات چهارگانه را انجام دهند شيعه مى‏شوند، اوّلين توصيه، فردى و بقيّه توصيه‏هاى اجتماعى است.

کد خبر: ۵۸۰۳۸

سه‌شنبه - ۱۳ بهمن ۱۳۸۸ / February 02, 2010

قَالَ الإمامُ الصَّادِقُ عليه السلام: «أبْلِغَ مَوَالِينَا السَّلَامَ وَ أوْصِهِمْ بِتَقْوَى اللَّهِ العَظِيمِ وَ أنْ يَعُودَ غَنِيُّهُمْ عَلَى فَقِيرِهِمْ وَقَوِيُّهُمْ عَلَى ضَعِيفِهِمْ وَ أنْ يَشْهَدَ حَيُّهُمْ جَنَازَةَ مَيّتِهِمْ وَ أنْ يَتَلَاقُوا فِى بُيُوتِهِمْ فَإنَّ فِى لِقَاءِ بَعْضِهِمْ بَعْضاً حَيَاةُ أمْرِنَا» «وسائل الشيعه، ج8».

امام صادق عليه السلام (به يكى از شيعيانش) مى‏فرمايد: سلام مرا به دوستانم برسان و آنها را به تقواى الهى سفارش و وصيّت كن و اين كه اغنيا به فكر فقيران باشند و قوى‏ها به ضعيفان كمك كنند و زنده‏ها به تشييع جنازه مرده‏ها بروند و احترام يكديگر را حتّى از بعد از مرگ رعايت كنند و اينكه همديگر را در خانه‏هايشان ملاقات كنند كه در ملاقات بعضى با بعضي ديگر زنده كردن مكتب اهل بيت عليهم السلام است.

شرح حديث

در اين روايت امام عليه السلام به مواليان خود سلام رسانده و چهار سفارش فرموده‏اند؛ تعبير به موالى در روايت به اين جهت است كه همه شيعه نيستند و اگر موالى اين دستورات چهارگانه را انجام دهند، شيعه مى‏شوند؛ اوّلين توصيه، فردى و بقيّه توصيه‏هاى اجتماعى است.

1- تقوا

نام شيعه بر خود گذاشتن و شركت در مجالس دعا، توسّل و عزادارى كه همه مطلوب است، براى شيعه واقعى بودن كافى نيست، بلكه شرط اوّل تقواست كه او را از گناه باز دارد و هوا و هوس را مهار كرده و حلال و حرام را از هم جدا كند.

مقام عصمت مانع ارتكاب گناه است، به طورى كه معصوم حتّى فكر گناه هم نمى‏كند و همان گونه كه انسان از نوشيدن آب گنديده جوي‌ها اكراه دارد و دورى مى‏كند، معصوم هم از ارتكاب گناه دورى مى‏كند.

عدالت مقام پايين‏تر از عصمت است، يعنى اگر گناهى هم مرتكب شود، توبه مى‏كند.

2- كمك به فقرا و ضعيفان‏

اگر امكاناتى دارند، بايد اشتغال زايى كنند و دردسرهاى آن را هم بپذيرند؛ چرا كه بركت در اينجاست، ولى امروزه اغلب مردم راحت‏ طلب شده‏اند و به كارهاى واسطه گرى كه درآمد بيشتر و دردسر كمتر دارد و اشتغال زايى ندارد، روى آورده‏اند.

معنى اين كه به فكر فقير باشند؛ اين نيست كه فقط به فقرا كمك مالى كنند، بلكه اگر اشتغال زايى كرده و كار توليد كنند، اين هم نوعى كمك به فقير است.

بعضى قوّت فكرى، بعضى نفوذ اجتماعى و بعضى قوّت جسمانى دارند كه امام (ع) مى‏فرمايند: در هر زمينه كه قوى هستيد به فكر ضعيف‏ها باشيد.

3- حضور در تشييع جنازه‏

بعد از مرگ هم بايد احترام ميّت مسلمان رعايت شود، اين همه دقّت در مورد جنازه‏اى كه زير خاك قرار مى‏گيرد براى چيست؟ در هر يك از مسائل تجهيز ميّت، درس‌هايى نهفته است، تا اين اندازه احترام به مرده مسلمان، نشانه احترامى است كه زنده مسلمان دارد.

4- تذكّر كلمات اهل بيت عليهم السلام‏

بايد كار فرهنگى كرد، يعنى كلمات پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمّه عليهم السلام را بازگو كرد و نبايد جوان‌ها را فراموش كرد، آن هم در زمانى كه شبه افكنى بسيار زياد است؛ اين درس بزرگى است كه امام صادق عليه السلام در 3 بخش بيان فرمود: طهارت درون، كمك‌هاى اجتماعى، احياى فرهنگى.