آيين رحمت؛

آيا قانون قصاص مظهر خشونت دينى است؟

برخورد با اراذل و اوباش جامعه، كه هيچ راه ديگرى براى جلوگيرى از شر آنها جز قصاص باقى نمانده، خشونت نمى‏باشد؛ بلكه مصداق روشن رحمت است، تا ديگران بتوانند با آرامش به زندگى خويش ادامه دهند.

کد خبر: ۵۸۷۸۳

دوشنبه - ۱۹ بهمن ۱۳۸۸ / February 08, 2010

چرا اسلام قانون قصاص را تصويب كرد؟ آيا قصاص نوعى خشونت نيست؟ آيا گرفتن جان يك انسان، هر چند گناهكار باشد، خشونت محسوب نمى‏شود؟

در پاسخ به اين سوال توجه به نكات دقيقى لازم است كه توجه به آن، شبهه را حل و اشكال را برطرف مى‏كند:

نكته اول- خداوند پس از بيان قانون قصاص در آيه 178 سوره بقره، مى‏فرمايد: «اگر قصاص نكنيد، و جانى را مورد عفو و بخشش قرار دهيد، بهتر است.»

يعنى قصاص واجب نيست، بلكه مستحب هم نمى‏باشد؛ اما براى جلوگيرى از جنايت جنايتكاران و تكرار موارد مشابه، اين حق به اولياي مقتول داده شده و آنها مجاز به اين كار هستند؛ ولى قصاص نه واجب است و نه مستحب. (دقت فرماييد)

نكته دوم- در آيه 179 همان سوره، فلسفه قصاص را ادامه زندگى و حيات و حمايت از زندگى زندگان بيان فرموده است، نه كينه و عداوت و انتقامجويى.

اگر بر قاتل شرورى كه جان و مال و ناموس مردم در نظر او هيچ ارزش و احترامى ندارد، ترحم شود، و رحمت اسلامى او را فرا گيرد، و او با سوء استفاده از اين رحمت و رأفت، روز به روز به جنايات گسترده‏ترى دست بزند، آيا اين كار ترحم بر پلنگ تيز دندان و خيانت در حق گوسفندان نمى‏باشد! برخورد با اراذل و اوباش جامعه، كه هيچ راه ديگرى براى جلوگيرى از شر آنها جز قصاص باقى نمانده، خشونت نمى‏باشد. بلكه مصداق روشن رحمت است، تا ديگران بتوانند با آرامش به زندگى خويش ادامه دهند.

جالب است كه صداى اعتراض مدعيان رأفت و رحمت، و مناديان حقوق بشر، به هنگام اجراى قصاص اين انسان هاى جنايتكار سراسر جهان را پر مى‏كند؛ اما زمانى كه دوستان جنايتكار آنها در فلسطين، افغانستان، بوسنى‏هرزگوين، چچن، جنوب لبنان، عراق و ديگر نقاط دنيا هولناكترين جنايات را مرتكب مى‏شوند، هيچ صداى اعتراضى از آنها بلند نمى‏شود. گويا همه آنها كر و كور و خواب هستند!

اگر انگشت دست بيمارى فاسد گردد، طبيب حاذق و دلسوز تمام سعى خويش را براى درمان و بهبودى آن به كار گيرد، موفق بر اين كار نگردد و چاره‏اى جز قطع آن براى حفظ ساير انگشتان و جلوگيرى از سرايت بيمارى به قسمت هاى ديگر بدن نداشته باشد و آن را قطع كند، آيا چنين طبيبى خشونت طلب است! آيا مقتضاى رحمت و عطوفت اين است كه اين عضو فاسد به حيات خود ادامه دهد و بتدريج ساير اعضاى بدن را نيز فاسد كند، و حتى پيام‏آور مرگ براى تمام اعضاى كشور تن باشد! آيا هيچ عقل و منطقى اين نوع تفكّر را مى‏پسندد!

نتيجه اين كه، قصاص نوعى درمان است و براى جلوگيرى از سرايت فساد به ساير اعضاى جامعه، و حفظ امنيت و ايمنى ديگر اعضا، ضرورى و لازم است و با اين تحليل، قانون قصاص نه تنها خشونت محسوب نمى‏شود، بلكه با توجه به مصلحت كل جامعه، شعبه‏اى از رحمت و رأفت الهى محسوب مى‏گردد. (دقت كنيد)

تصور نمى‏شود هيچ انسان عاقلى- هر چند تابع دين مقدس اسلام نباشد- معتقد باشد كه افراد شرور و قاتل و كسانى كه با قتل و غارت، امنيّت جامعه را به خطر مى‏اندازند، به هيچ كس رحم نمى‏كنند و پايبند به هيچ اصلى از اصول دينى و انسانى نيستند، در جامعه آزادانه رفت و آمد كنند و مرتكب هر جنايتى شوند؛ بلكه تمام عقلاى دنيا قصاص را به عنوان آخرين درمان اين اعضاء فاسد اجتماعى مى‏پذيرند، و از آن استقبال مى‏كنند.