توسط محققان علوم پزشکی مشهد؛

نانوحامل‌ با قابلیت انتقال دارو به بافت سرطانی در مشهد ساخته شد

پژوهشگران مرکز تحقیقات نانوفناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با همکاری شرکت مهندسی و تحقیقاتی توفیق دارو، موفق به ساخت نمونه‌های آزمایشگاهی نانوحامل‌های گونه‌ای داروی ضدسرطان شدند.

کد خبر: ۵۹۲۰۸۳

دوشنبه - ۲۳ اسفند ۱۳۹۵ / March 13, 2017

اخبار دانشگاهی را از «کانال اخبار دانشگاهی SNN.ir» دنبال کنید

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، پژوهشگران مرکز تحقیقات نانوفناوری دانشگاه علوم پزشکی مشهد با همکاری شرکت مهندسی و تحقیقاتی توفیق دارو، موفق به ساخت نمونه‌های آزمایشگاهی نانوحامل‌های گونه‌ای داروی ضدسرطان شدند. این نانوحامل هوشمند می‌تواند با انتقال مناسب دارو به بافت سرطانی و جلوگیری از انتشار آن در بافت‌های سالم، از ایجاد عوارض ناخواسته در بدن بکاهد.

بورتزومیب دارویی است که با نام تجاری VELCADEجهت درمان انواع سرطان‌ها از جمله مالتیپل میلوما کاربرد دارد. این دارو در بیمار تحت درمان به دلیل مکانیسم عمل و دوز مصرفی آن، منجر به ایجاد عوارض جانبی متعدد می‌گردد که برای بیمار آزار دهنده است. از جمله‌ این عوارض، افت فشارخون، مشکلات قلبی، ریوی و کبدی و نوروپاتی محیطی است. با توجه به پیشرفت‌های ایجاد شده در علم پزشکی، دارو رسانی از طریق سسیستم‌های نانوحامل می‌تواند راهکار مناسبی برای فائق آمدن بر این محدودیت‌ها و مشکلات باشد.

میترا کرانی، دانشجوی دکترای طرح روش اتخاذ شده در این پژوهش جهت بهبود درمان سرطان را اینگونه توضیح داد: محصور کردن دارو در داخل سامانه‌های ذره‌ای چون لیپوزوم‌ها، میسل‌های پلیمری و یا میکرو کپسول‌ها و هدفمند نمودن انتقال این دارو به بافت سرطانی با استفاده از اين سیستم‌ها، از روش‌های نوین درمانی در سال‌های اخیر است. در این طرح، لیپوزوم‌ها به عنوان نانوحامل‌هایی با خصوصیاتی نظیر سمیت پایین و زیست سازگاری مناسب جهت جلوگیری از توزیع نابجای داروی بورتزومیب در ارگان‌های دیگر و ایجاد آثار ناخواسته انتخاب شده‌اند.

وی در ادامه نحوه‌ انتقال دارو توسط این نانوحامل، گفت: نانوحامل طراحی شده مناسب براي داروهاي سمی است و بصورت غير فعال می تواند بافت تومور را با مکانيسم «افزايش نفوذ‌پذيري و نگهداري» (EPR Enhanced Permeation and Retention,) مورد هدف قرار دهد. در واقع پس از تزریق وریدی به دلیل بیشتر بودن نفوذ پذیری مویرگ های بافت تومور در مقایسه با بافت نرمال این نانوحامل بیشتر در بافت تومور تجمع پیدا میکند و از طرف دیگر به دلیل اینکه سیستم لنفاوی مؤثری در تومورهای جامد حضور ندارد تخلیه ذرات از بافت تومور انجام نمی پذیرد. این عوامل در مجموع باعث تجمع بیشتر اين نانوذرات در تومور در مقایسه با بافتهای نرمال می‌شود.

به گفته‌ کرانی، فرمولاسيون‌های ليپوزومی تهیه شده در این تحقیق به گونه‌ای است که زمان حضورشان در جريان خون افزایش یافته و بنابراین زمان کافی براي تجمع در نواحي تومور را دارند. از طرف دیگر ماتریکس لیپیدی تشکیل دهنده نانولیپوزومها به گونه ای است که اجازه خروج دارو از لیپوزوم را مادامی که در خون سیرکوله می شود را نمی دهد. در واقع پس از تجمع لیپوزوم در محوطه تومور دارو به تدریج در مجاورت سلولهای سرطانی به دلایل شرایط فیزیولوژیکی آزاد شده باعث تاثیر بهتر دارو با عوارض جانبی کمتر می گردد. این ویژگی در نانولیپوزوم‌های بورتزومیب طراحی شده وجود دارد.

وی بیان کرد: بنابراین با استفاده از این سیستم دارورسانی طراحی شده در پی اثر بخشی بالای دارو، دوز مصرفی و عوارض جانبی در بیمار نیز کاهش می‌یابد.

گفتنی است این طرح در قالب پایان نامه‌ی دکترای میترا کرانی از دانشگاه علوم پزشکی مشهد و با راهنمایی محمودرضا جعفری و به سفارش شرکت مهندسی و تحقیقاتی توفیق دارو در حال انجام است.  این طرح به عنوان پایان‌نامه‌ی مورد نیاز صنعت به تأیید ستاد توسعه فناوری نانو نیز رسیده است.