حيات فرهنگى در عصر امام مهدى(ع)

در عصر درخشان امام مهدى(ع) حيات فرهنگى به گونه ‏اى شکوفا و مى‏شود و دانش و فرهنگ و معنويت بويژه علوم دينى و احکام و معارف انسان ‏ساز اسلام در سراسر گيتى گسترش مى‏يابد و چرخ‏ هاى فرهنگ با سرعت وصف ‏ناپذيرى به حرکت مى‏افتد.

کد خبر: ۶۰۷۱۵

جمعه - ۰۷ اسفند ۱۳۸۸ / February 26, 2010

بى‏ترديد عصر امام مهدى(ع) عصر حاکميت نور دانش و بينش و از درخشان‏ترين و زيباترين اعصار روى کره زمين از آغاز آفرينش جهان و انسان خواهد بود. آنچه در اين نوشتار تقديم خوانندگان عزيز مى‏شود برخى از ابعاد زندگى و شکوفايى و درخشندگى آن عصر است که با تلخيص از نظر گرامى‏تان مى‏گذرد.

در عصر درخشان امام مهدى(ع) حيات فرهنگى به گونه ‏اى شکوفا و بارور مى‏گردد و دانش و فرهنگ و معنويت بويژه علوم دينى و احکام و مقررات و معارف انسان ‏ساز اسلام در سراسر گيتى بسط و گسترش مى‏يابد و چرخ‏ هاى فرهنگ و آگاهى و شناخت با سرعت وصف ‏ناپذيرى به حرکت مى‏افتد.

کتاب هاى مربوط به شرح حال راويان احاديث که به کتاب هاى رجالى مشهورند و نيز شرح حال و بيوگرافى آنان و تقسيم‏بندى روايات به صحيح و ضعيف که بيشتر به حدس و گمان تکيه دارد و در عصر غيبت و به خاطر نرسيدن دست مردم به امام معصوم مورد استفاده قرار مى‏گيرد به پايان مى‏رسد؛ زيرا در عصر ظهور مردم به مقررات و احکام قطعى دست مى‏يابند و از اينها بى‏نياز مى‏گردند. همچنين بيشتر تفاسير از اعتبار ساقط مى‏شود و تنها تفاسير برخاسته از روايات رسيده از پيامبر و اهل بيت باقى مى‏ماند.

همين‏گونه قرائت هاى مختلف از قرآن شريف که دليلى براى آن نازل نشده است برداشته مى‏شود؛ چرا که مردم قرآن و قرائت صحيح آن را به گونه‏اى که بر قلب مصفاى محمد(ص) فرود آمده است از امام مهدى(ع) مى‏آموزند و تفسير و پيام و مفهوم آن را آن‏گونه که خدا اراده فرموده است مى‏شناسند و بر معارف بلند و راز و رمز و شگفتي هاى آن که همچنان ناشناخته و پوشيده است، آگاهى مى‏يابند.

حضرت امام باقر(ع) فرموده ‏اند: توتون الحکمه فى زمانه حتى ان المراه لتقضى فى بيتها، بکتاب اللَّه و سنّه رسوله1

يعنى به مردم عصر حکومت درخشان او، دانش و بينش ارزانى مى‏گردد که زن در کانون خانه خويش براساس کتاب خدا و سنت پيامبرش عادلانه و آگاهانه داورى مى‏کند و نيازى به ديگرى ندارد.

اين روايت نشانگر اين واقعيت است که مردم در روزگار حاکميت آن حضرت، براساس آداب و مقررات دينى تربيت شده و احکام شريعت را آموخته و بر پايه‏اى از فرهنگ و تمدن اوج مى‏گيرند که هر بانويى مى‏تواند در درون خانه خويش ميان آن دو انسان براساس مقررات کتاب خدا و سيره و روش عادلانه پيام‏آور بزرگ او قضاوت کند.

اميرالمؤمنين على(ع) هم طى گفت‏وگويى با جناب کميل بن زياد نخعى مى‏فرمايند: اى کميل، هيچ علمى نيست مگر آن که با من آغاز گردد و هيچ سرى نيست مگر آنکه با قائم پايان پذيرد.2

لازم است بدانيم که خود امام مهدى براساس کتاب خدا و سيره و شيوه انسان ساز و افتخار آفرين پيامبر تدبير امور مى‏کند و به اندازه ذره‏اى از آن انحراف نمى‏جويد. او شريعت جديد يا دين ديگرى نمى‏آورد که با اسلام راستين ناسازگار باشد.

همچنين واقعيت که رخ خواهد داد اين است که همه مذاهب پديد آمده پس از رحلت پيشواى بزرگ توحيد پيامبر گرامى ملغى مى‏شود و از ميان مى‏رود؛ چرا که اينها راه و رسمى است که در کتاب خدا و سنت پيامبر جايى ندارد. در کلامى که از عالم اهل سنت به نام ابن العربى بيان گرديده آمده است:

امام مهدى پس از ظهور، دين را همان‏گونه که بود و نازل گرديد آشکار مى‏سازد، به طورى که اگر پيامبر گرامى حاضر باشد به همان حکم کند. او مذاهب مختلف را از روى زمين با ارشاد و هدايت خويش برمى‏دارد و جز دين خالص و پاک آسمانى نمى‏ماند.3

آرى در آن شرايط پر افتخار است که اتحاد بزرگ اسلامى تحقق مى‏پذيرد؛ چرا که همه مسلمانان در اصول دين و فروع آن و همه مسائل فقهى و احکام و مقررات شرعى، متحد و يکپارچه مى‏گردند.

دين راستين همان اسلام واقعى خواهد بود و مذهب همان مذهب تشيع که مذهب خاندان وحى و رسالت است و پيامبر گرامى مردم را بدان دعوت نموده است و همه بشريت بدين سان زير پرچم پر افتخار لااله‏الااللَّه، محمد رسول‏اللَّه، على ولى‏اللَّه در اوج سعادت و رفاه و نيکبختى زندگى مى‏کنند.

در حديثى که امام مجتبى از پدرش حضرت على نقل مى‏فرمايد چنين آمده است: مهدى زمين را از برهان و دانش و نور هدايت پر مى‏کند تا آن‏جا که سراسر گيتى به وى ايمان آورد و کافران مسلمان شوند و فاسقان صالح گردند.4

و باز حضرت على(ع) در بيان ديگرى از حضرت مهدى چنين مى‏فرمايد: ... لافترک بدعه الا ازالها ولا سنه الاّ اقامها.5

يعنى آن پيشواى الهى تمامى بدعت ها را نابود مى‏کند و همه سنت ها و شيوه‏هاى پسنديده را زنده و برپا مى‏کند.

تربيت در عصر امام مهدى(ع)

از واقعيت‏ه‏اى ترديد ناپذير اين است که انسان در همه ابعاد، قابل تربيت و سازندگى است و هنگامى که برنامه ‏هاى تربيتى براساس ارزش هاى والاى اخلاقى و انسانى تنظيم گردد بشريت راه اعتدال و درستى را خواهد گزيد. و در راه و روش شايسته و ستوده‏اى گام خواهد نهاد. اما اگر برنامه‏ها و عوامل تربيتى فاسد و ناصالح باشد بدون ترديد نتيجه معکوس خواهد داد و انسان به سوى تباهى خواهد رفت.

1. کانون خانه و خانواده که کودک در آن ديده بر جهان مى‏گشايد يک کانون و عامل تربيتى است که در جهت‏دهى به کودک نقش بسيار مهمى دارد.

2. پس از خانه، نقش مدرسه است که کودک با ورود بدانجا مراحل نخستين دانش و فرهنگ را از طريق آموزگاران دريافت مى‏دارد و هر چه مراحل مختلف علمى را طى مى‏کند سطح مطالعه و فرهنگ و آگاهي هاى او بالا مى‏رود تا سرانجام به عالى‏ترين مراحل و مدارج علمى و فکرى مى‏رسد.

3. عامل محيط و جامعه، کودکى که در جامعه‏اى مملو از دروغ و شائبه و بى‏بندبار رشد مى‏کند تربيت ناشايست و نادرست مى‏پذيرد و کودکى که در جامعه دين باور و امانت‏دار و سرشار از حيا و درستکارى تربيت شود فردى شايسته خواهد بود.

4. رسانه ‏هاى گروهى و دستگاه هاى تبليغاتى جامعه همچون روزنامه ‏ها و مجلات، راديو و تلويزيون و...

امام مهدى(ع) که در انديشه اصلاح جامعه جهانى است و مى‏خواهد جامعه‏ اى به راستى اسلامى پى‏ريزى نموده و آن را به ارزش هاى والاى انسانى و قرآنى آراسته سازد، در اين راه مى‏بايست از وسايل و عوامل تربيتى بهره گيرد و آموزش هاى تربيتى صحيح و سازنده خويش را به وسيله اين وسايل و تجهيزات به گوش ها برساند. از اين رو مدارس و آموزشگاه ها را، فرهنگ و تعاليم انسان ساز اسلام اداره و رهبرى مى‏کند و راه هاى تعليم و تربيت در همه مراحل از شيوه‏ها و برنامه‏هاى اسلامى بهره‏مند مى‏گردد و وسايل ارتباط جمعى به طور کامل، شايسته و مفيد و ثمربخش مى‏شوند و از چارچوب مقررات و ارزشهاى اسلامى تجاوز نمى‏کنند.6

چنانچه حضرت على(ع) با عباراتى بسيار شنيدنى چنين نويد مى‏دهد که: مهدى(ع) هواهاى نفسانى را به هدايت باز خواهد آورد آن‏گاه که هدايت را به هواپرستى بفروشند و آرا و نظرها را بر قرآن منطبق سازد چون قرآن را بر مدار آراى خويش باز خوانند.7

پى‏نوشتها :

1 . غيبت نغمانى، باب 13، ص238.
2 . ابن شعبه حرانى، ابو محمد حسن بن على، تحف‏العقول، ص119.
3 . الفتوحات المکيه، ابن العربى، ج3، ص327، باب 366.
4 . طبرسى، احمدبن على، الاحتجاج، ج2، ص70.
5 . عقدالدّرر، باب 9، ص224، بحارالانوار، ج52، ص339.
6 . امام مهدى از ولادت تا ظهور، آيهاللَّه سيد محمد کاظم قزوينى، ص740.
7 . نهج‏البلاغه، خطبه 138./انتهاي پيام/