اللَّهُمَّ صَلِّ عَلى‏ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ

صلوات رمز محبت و وفادارى به پيامبر اکرم و خاندانش

پيامبر(ص) فرمود: اگر شخصى بر من صلوات بفرستد و پس از آن بر اهل‌بيت من نيز صلوات فرستد، درهاى آسمان براى او گشوده شده و فرشتگان 70 صلوات براى او مى‏فرستند و اين عمل باعث ريختن گناهانش مى‏شود.

کد خبر: ۶۱۱۱۱

دوشنبه - ۱۰ اسفند ۱۳۸۸ / March 01, 2010

پيام جهان هستى‏

يکى از اذکار مهمى که انسان را به خدا نزديک مى‏کند و در مسير حق ثابت‏قدم نگاه مى‏دارد، صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله و آل اوست.

درود و صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله موجب علوّ درجات و ثواب براى فرستندگان آن خواهد بود و ديگر اين ‏که فرستادن صلوات سبب مى‏شود نام و ياد پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله براى هميشه زنده و جاويد بماند، به همين دليل آفريدگار عالم هستى و تمام فرشتگانى که تدبير اين جهان به فرمان حضرت حق بر عهده آن‏ها گذارده شده است، بر او درود مى‏فرستند، اکنون که چنين است؛ تمام انسان‌ها بايد با اين پيام جهان هستى هماهنگ شوند و بر او درود بفرستند:

«اِنَّ اللهَ وَ ملائکَتَهُ يُصَلُّونَ على النّبىَّ يا ايّها الّذين آمنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَ سَلَّمُوا تسليماً» (1)؛ خدا و فرشتگان بر پيامبر درود مى‏فرستند؛ اى کسانى که ايمان آورده‏ايد، بر او درود فرستيد و سلام گوييد و کاملاً تسليم (فرمان او) باشيد.»

درباره کيفيت صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله، در روايات بى‏شمارى که از طرق اهل سنت و اهل‏ بيت ‏عليهم‌السلام رسيده، صريحاً آمده است که «آل محمد» را به هنگام صلوات بر «محمد» بايد افزود در غير اين صورت صلوات ابتر و ناتمام خواهد بود، پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمودند: بر من درود ناقص نفرستيد. گفتند: اى رسول خدا! درود ناقص چيست؟ حضرت فرمودند: اين که بگوييد: اللّهُمَّ صَلّ على محمّدٍ.

بلکه بگوييد: اللّهُمَّ صَلّ على محمّدٍ وَ آلِ محمّدٍ.

پيامبر صلى الله عليه و آله، گوهر گران‏قدر در عالم آفرينش است و اگر به لطف الهى در دسترس انسان‌ها قرار گرفته، نبايد ارزانش بشمارند و ارج و مقام او را در پيشگاه پروردگار و نزد فرشتگان فراموش کنند، او انسانى است که از ميان انسان‏ها برخاسته، ولى نه يک انسان عادى، بلکه انسانى که يک جهان در وجودش خلاصه شده است.(2)

ابوحمزه ثمالى از يکى از ياران پيامبر صلى الله عليه و آله به نام «کعب ابن عجوه» چنين نقل مى‏کند: هنگامى که آيه 56 سوره احزاب نازل شد، عرض کرديم «يا رسول الله! سلام بر تو را مى‏دانيم، ولى صلوات بر تو چگونه است؟» فرمود، بگوييد: «خدايا! صلوات و برکات خود را بر محمد عليه السلام و آل محمد عليهم السلام قرار بده همچنان که بر ابراهيم و آل ابراهيم(ع) قرار دادى، همانا تو ستوده و بخشنده‏اى و بر محمد صلى الله عليه و آله و آل محمد عليهم السلام برکت ببخش چنان که بر ابراهيم‏ عليه السلام و آل ابراهيم بخشيدى که تو ستوده و بزرگوارى.» (3)

رسول خدا فرمودند: «اِنَّ اولىَ النّاسَ بى‏ يَوْمَ القيامةِ أَکْثَرُهُمْ عَلىَّ صَلاةً»؛ سزاوارترين مردم در روز قيامت به من آن کسى است که بيشتر بر من درود فرستد.»

کيفيت صلوات‏

امام صادق ‏عليه السلام نقل مى‏کند که روزى رسول خدا صلى الله عليه و آله از اميرالمؤمنين ‏عليه السلام پرسيدند: آيا نمى‏خواهى مژده‏اى به تو بدهم؟ آن حضرت جواب داد: چرا، پدر و مادرم فداى تو که هميشه مژده ‏دهنده به همه خيرها هستى، پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله فرمود: چند لحظه پيش جبرئيل ‏عليه السلام چيز عجيبى به من گفت: اميرالمؤمنين‏ عليه السلام پرسيد: چه گفت: اى رسول خدا!، پيامبر صلى الله عليه و آله جواب دادند: جبرئيل ‏عليه‌السلام به من گفت: اگر شخصى بر من صلوات بفرستد و پس از آن بر اهل‌بيت من نيز صلوات فرستد، درهاى آسمان براى او گشوده شده و فرشتگان 70 صلوات براى او مى‏فرستند و اين عمل باعث ريختن گناهان مى‏شود، آنگاه همانگونه که برگ از درخت مى‏ريزد، گناهان نيز از او مى‏ريزند.

خداوند متعال مى‏فرمايد: خواسته تو را اجابت كردم و کامروا و سعادتمند هستى، آنگاه خطاب به فرشتگان مى‏فرمايد: فرشتگانم! شما 70 صلوات بر او مى‏فرستيد و من 700 صلوات، پيامبر اضافه کرد: اما هنگامى که بر من صلوات مى‏فرستد، پس از آن بر اهل‏بيتم صلوات نفرستد، بين آن صلوات و آسمان، 70 حجاب است و خداى بزرگ مى‏فرمايد:

خواسته تو را نپذيرفتم و سعادتمند و کامروا نگشتى. فرشتگانم! دعاى او را بالا نبريد مگر زمانى که عترت پيامبر صلى الله عليه و آله را به صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله ملحق سازد و همچنان اين دعا بالا نمى‏رود تا زمانى که عترت من در صلوات به من ملحق شوند.(5)

همچنين در روايات سخت تأکيد شده است که در هر روز جمعه بر محمد و اهل‏بيت او هزار مرتبه صلوات بفرستيد و در روزهاى ديگر 100 مرتبه و نيز امام محمد باقرعليه السلام فرمود: هيچ عبادتى در روز جمعه نزد من محبوب‏تر از صلوات بر محمد و آل محمد عليهم السلام نيست.

زمان و مکان صلوات‏

صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله محدوديت زمانى و مکانى ندارد؛ اما در احاديث و روايات تأکيد شده است که مناسب‏ترين زمان براى درود و صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله روز جمعه و شب جمعه است، پيامبر صلىالله عليه و آله فرمودند:

«اذا کانَ يَوْمُ الجُمُعَةِ وَ لَيْلَةُ الجُمُعَةِ فَاَکْثِروُا الصَّلاةَ عَلىَّ»(6)؛ چون روز جمعه و شب جمعه شود، بسيار بر من صلوات و درود بفرستيد.

همچنين در روايات سخت تأکيد شده است که در هر روز جمعه بر محمد و اهل‏بيت او هزار مرتبه صلوات بفرستيد و در روزهاى ديگر 100 مرتبه (7) و نيز امام محمد باقرعليه السلام فرمود:

«ما مِنْ شَى‏ءٍ يُعْبَدُ اللهُ بِهِ يَوْمَ الجُمُعَةِ اَحَبُّ اِلىَّ مِنَ الصّلاةِ عَلى‏ مُحمّدٍ وَ آلِ محمّدٍ»(8)؛ هيچ عبادتى در روز جمعه نزد من محبوب‏تر از صلوات بر محمد و آل محمد عليهم السلام نيست.

همچنين در احاديث و روايات تأکيد شده است که در تمام مکان‏ها (جز موارد محدود) زبان مى‏تواند به ذکر صلوات مشغول باشد، باز پيامبر صلى الله عليه و آله در اين زمينه فرموده‏اند:

«حيثُما کُنْتُمْ فَصَلُّوا عَلىَّ فَاِنَّ صلاتَکُمْ تَبْلُغُنى»(9)؛ هر کجا باشيد بر من صلوات بفرستيد؛ زيرا صلوات شما در هر مکانى به من مى‏رسد.

مهم‏ترين زمان‏ها و مکان‌هايى که به فرستادن صلوات در آنها تأکيده شده به شرح زير است:

1) در هر مکانى که نام پيامبر صلى الله عليه و آله ذکر شود.

2) در ابتداى هر کلامى که داراى قدر و ارزش است؛ مثل خطبه‏ها، سخنرانى‏ها و... که بهتر است با صلوات آغاز شود.

3) در ابتدا و انتهاى وضو.

4) هنگام ورود يا عبور از کنار مسجد.

5) در تعقيب نمازها، مخصوصاً نمازهاى صبح و مغرب.

6) قبل و بعد از دعا.

7) در خطبه‏هاى نماز جمعه، عيدين و روز عيد غدير.

8) در هر شبانه‏روز.

9) در ماه مبارک رجب، مخصوصاً روز عيد مبعث.

10) در ماه‏هاى شعبان و رمضان.

11) هنگام بوييدن گل و ريحان.

12) بعد از عطسه کردن خود يا ديگرى.

13) هنگام ذکر و به يادآوردن نام خداوند.

14) هنگام اراده سفر.

15) هنگام سوار شدن بر مرکب.

16) هنگام طى مسيرى که به صورت سرازيرى است.

17) بعد از گفتن «اللّهم لبيک» در احرام حج.

18) هنگام داخل ‏شدن در مسجدالحرام.

19) هنگام استلام حجر اسماعيل.

20) هنگام انجام طواف و سعى بين صفا و مروه.

21) هنگام وداع در ميان رکن و باب در روز عرفه.

22) هنگام وقوف در مشعر.

23) هنگام ذکر و به يادآوردن نام خداوند متعال.

24) هنگام ذبح قربانى و بريدن سر حيوانات.

25) هنگام طى مسافت راه مدينه.

26) هنگام مشاهده مدينه منوّره و حرم رسول خدا صلى الله عليه و آله.

27) هنگام توجه به قبر مقدس رسول خدا در بين قبر و منبر.

28) در ابتداى درس حديث.

29) در ابتداى موعظه، هدايت و راهنمايى ديگران.

30) هنگام برخاستن از مجلس.

31) هنگام مصافحه با برادر مسلمان.

پي نوشت‌ها:

1) احزاب، 56.

2) تفسير نمونه، ج‏17، ص ‏418.

3) آثارالصادقين، آيت‏الله احسان‏بخش، ج‏11، ص‏210.

4) نقل روايت از مرحوم فيض‏الإسلام در ترجمه صحيفه سجاديه.

5) ثواب الاعمال، شيخ صدوق، ص‏377.

6) آثارالصادقين، ج‏11، ص‏211.

7) اصول کافى، کلينى، ج‏3، ص‏416.

8) همان، ص‏213.

10) کنزالعمال، ج‏1، ص ‏489.

/انتهاي پيام/