تعبير قرآن از دل‌هاى بنى اسرائيل؛

سخت‏تر از سنگ

اين كه چگونه دلى مى‏تواند سخت‏تر از سنگ باشد، قرآن مجيد توضيح مى‏دهد، قرآن سه بركت از بركات سنگ را بر مى‏شمارد که قلب بني اسرائيل اين سه بركت را نداشته و براي همين از سنگ، سخت‌تر است.

کد خبر: ۶۱۶۸۶

شنبه - ۱۵ اسفند ۱۳۸۸ / March 06, 2010

در بخش اوّل آيه 74 سوره بقره در مورد بنى اسرائيل: «ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ‏بَعْدِ ذلِكَ فَهِىَ كَاْلحِجارَةِ اوْ اشَدُّ قَسْوَة» در مورد «فَهِىَ كَاْلحِجارَةِ» و «اوْ اشَدُّ قَسْوَة»، مفسران آراء مختلفى بيان كرده‏اند: از آن جا كه اين آيه درباره منافقان است و نيز نفاق درجات و مراتبى دارد «فَهِىَ كَالْحِجارَة» مربوط است به گروهى از بنى اسرائيل كه به تعبير قرآنى «سنگدل» بودند و «او اشدُّ قَسوَة» ناظر است به گروهى ديگر از بنى اسرائيل كه «سنگدل‏تر» بودند.

اين كه چگونه دلى مى‏تواند سخت‏تر از سنگ باشد، قرآن مجيد در همين آيه توضيح مى‏دهد و در آن سه بركت از بركات سنگ را بر مى‏شمارد:

اوّل- بعضى از سنگ‌ها در دل كوه‌ها شكافته مى‏شوند و چشمه‏ها از آن مى‏جوشد و نهرهاى آب از آن‌ها جارى مى‏شود و از اين آب‌ها، كشتزارها و گياهان و جانوران سيراب مى‏شوند و بدان زنده مى‏شوند و جان مى‏گيرند.

آرى سنگ بركتى چنين مهم دارد؛ ولى قلب بنى اسرائيل نه منبع جوشان فضيلت است و نه چشمه سار زلال علم و حكمت و نه كانون عاطفه و نه جاى مهر و محبّت! براستى كه قلب اينان سخت‏تر از سنگ است!

دوّم- بعضى از سنگ‌ها نيز ترك‏ها و شكاف‏هاى كوچكى پيدا مى‏كنند و همچون حوضچه‏اى اندك آبى را در خود نگه مى‏دارند كه گرچه با آن نمى‏توان كشتزارها و درختان و جانوران را سيراب كرد؛ ولى ممكن است رهگذر تشنه‏اى را از كام مرگ برهاند؛ امّا قلب بنى اسرائيل سنگدل اين مقدار ناچيز هم اثرى از مهر و محبّت در خود ندارد.

سوّم- بعضى از اين سنگ‌ها از خوف و ترس خداوند از بالاى كوه فرو مى‏ريزند و در برابر عظمت آفريدگار يكتا و توانا فروتنى مى‏كنند و خضوع نشان مى‏دهند؛ همان طور كه آيه شريفه 21 سوره حشر نيز بر اين مطلب دلالت دارد، خداوند در اين آيه مى‏فرمايد: «لَوْ انْزَلْنا هَذَا الْقُرآنَ عَلى‏ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِّنْ خَشْيَةِ اللّهِ وَ تِلْكَ الْامْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُون» اگر اين قرآن را بر كوهى نازل مى‏كرديم، مى‏ديدى كه در برابر عظمت خدا خاشع مى‏شد و از خوف خدا مى‏شكافت، اين مثال‌هايى است كه براى مردم مى‏زنيم، شايد در آن بينديشند!

تسبيح تمام موجودات جهان‏

خضوع و خشوع سنگ‌ها و كوه‌ها در برابر قدرت و شكوه خداوند، به طور كلّى‏ تسبيح تمامى موجودات جهان را از آيات متعدّد قرآن مى‏توان دريافت، به عنوان نمونه خداوند متعال در آيه 44 سوره اسراء مى‏فرمايد: «... وَ انْ مِنْ شَى‏ءٍ الَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لَّاتَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ...» تمام موجودات عالم او را به پاكى مى‏ستايند؛ ولى شما تسبيح آنها را نمى‏فهميد.»

و حتى برخى از مفسّران براى همه آفريده‏هاى خداوند، نوعى زندگى و ادراك قائلند و عقيده دارند كه همه موجودات داراى نوعى شعور ذاتى هستند؛ ولى نه همانند ادراك و شعور انسانى.

همچون تسبيحى كه به فرموده خداوند بارى تعالى «لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ» تسبيح آنها را نمى‏فهميد، در برابر حمد تمامى آفريدگان و ذكر تسبيح همه موجودات و به ويژه خضوع و خشوع سنگ‏ها در برابر عظمت و جلال آفريدگارشان، قلب‏هاى بنى اسرائيليان به واسطه قساوتشان سخت‏تر از سنگ شده است؛ زيرا كه قلب‌هايشان ذكر تسبيح نمى‏گويد و خودشان در برابر آفريدگارشان سر تسليم فرود نمى‏آورند.(1)

1- مثال هاى زيباى قرآن.

/انتهاي پيام/