گزارش ویژه/

انحلال «شاخص پژوه» و سکوت وزارت علوم/ تنها پژوهشگاه خصوصی ایران در ورطه نابودی!

سرنوشت تحصیلی بسیاری از فارغ التحصیلان و اعضای شاخص پژوه بازیچه حاشیه سازی‌ها شده و هم اکنون ۳۰۰ دانشجوی دکتری و ارشد که به همراه اعضای هیئت علمی و پرسنل پژوهشگاه حدود ۵۰۰ نفر می‌شوند به صورت بلاتکلیف مانده‌اند.

کد خبر: ۶۲۰۶۴۸

سه‌شنبه - ۲۷ تير ۱۳۹۶ / July 18, 2017

گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو-زینب امیدی، انحلال، سردرگمی، پول بر باد رفته، مدرک لنگ در هوا مانده، تجمع، بی اعتنایی وزارت علوم و سر آخر دعوای مالک و مستاجری که در دانشگاه اصفهان هنوز با گذشت چیزی غریب به دو سال ادامه دارد و پژوهشگاهی به اسم «شاخص پژوه» که این روزها برای اثبات موجودیتش به جلوی ساختمان شیشه‌ای وزارت علوم رفته اما...

این ماجرا از کجا شروع شد؟
تیر ماه سال ۹۴ بود که سایت رسمی وزارت علوم خبری تحت عنوان «با تصویب شورای گسترش آموزش عالی پذیرش دانشجو در پژوهشگاه شاخص پژوه متوقف شد» منتشر کرد که از توقف پذیرش دانشجو در این پژوهشگاه خبر می داد. این اولین پس لرزه‌ها برای اولین پژوهشگاه خصوصی کشور بود. پژوهشگاهی که از اوايل دهه هشتاد، با هسته اولیه گروه پژوهشی بهسازی لرزه‌ای شاخص پژوه و با مجوز وزارت علوم تشکیل شد و پس از توسعه كيفي و طی مراحل قانونی طبق آیین نامه‌های مصوب، تبدیل به پژوهشگاهي «قطعی - رسمی» شد. به علاوه در همان زمان وزارت علوم مجوز تأسيس رصدخانه علم و فناوری شاخص پژوه را صادر کرده بود. همچنین محمود زاده رئیس این پژوهشگاه سال ۹۲ در جمع خبرنگاران یکی از موفقیت‌های این پژوهشگاه را اخذ مجوز قطعی از وزارت علوم عنوان می‌کند و خبر از پذیرش دانشجو در مقطع دکتری رشته مدیریت بحران برای نخستین بار در کشور و اخذ تاسیس رصدخانه ملی علم و فناوری و صنعت ساختمان می‌دهد.

پژوهشگاه شاخص پژوه باید منحل شود؛ این خبری بود که سال گذشته پازل نابودی این پژوهشگاه را کامل کرد. پس از اعلام این خبر و توقف جذب دانشجو، سرنوشت دانشجویانی که در حال تحصیل و یا اخذ مدرک خود بودند در هاله‌ای از ابهام فرو رفت و دکتر شریعتی نیاسر معاون آموزشی وزارت علوم با امضای این دستور ماجرا را برای دانشجویان و سرنوشت آنها پیچیده تر کرد.

اجازه دفاع از پایان نامه ندارید

سال گذشته بحث ۴۵ میلیون تومانی مطرح بود که دانشجویان برای تحصیل خود خرج کرده بودند و به گفته خودشان مثل بقیه در کنکور شرکت کرده، طبق رتبه درخواستی پذیرفته و دعوت به مصاحبه شده‌ بودند و  با پرداخت هزینه‌ای گزاف به اعتبار اسم دانشگاه اصفهان راهی پژوهشگاه شاخص پژوه شده بودند اما حالا در سردرگمی بدی به سر می‌بردند. امسال اما بحث دیگری مطرح شد؛ وزارت علوم اجازه دفاع به دانشجویان دکترایی که چهار یا پنج سال پیش جذب شده‌اند و چند ماه است که آماده دفاع از رساله خود و دریافت مدرک هستند را نمی‌دهد و وضعیت آنها را میان زمین و آسمان معلق نگاه داشته است.

دکتر محمودزاده، مسئول پژوهشگاه شاخص پژوه اصفهان در خصوص این اتفاق به خبرنگار ما می‌گوید: تجمع اعضای پژوهشگاه روز یکشنبه ۱۸ تیر تا ساعت هفت عصر مقابل وزارت علوم ادامه یافت. اما هیچ یک از مسئولان وزارتخانه حاضر به پاسخگویی نشدند و سعی کردند این حرکت را نادیده بگیرند، همچنین اجازه ورود اعضای پژوهشگاه به ساختمان وزارت علوم داده نشد.

محمودزاده افزود: هم اکنون بسیاری از دانشجویان دکتری آماده دفاع از رساله خود هستند که در طی ۴ ماه گذشته معلق نگاه داشته شده‌اند. همچنین ۱۵۰ پروژه ملی و بین المللی پژوهشگاه شاخص پژوه که جزء الویت‌های پژوهشی- اجرایی کشور هستند متوقف شده‌اند و ما هم اکنون برای ادامه فعالیت با  شرکای خارجی خود دچار مشکل شده‌ایم. پروژه هایی چون مطالعات ریزگردها، مطالعات آب در منتطقه ایران، مدیریت بحران زلزله در کلان شهرها و...  . وزارت علوم انحلال پژوهشگاه را مصوب نبودن پژوهشگاه اعلام کرده در صورتی که مدارک مصوبات پژوهشگاه بارها ارائه شده است و بازهم قابل ارائه است لذا بلاتکلیف گذاشتن دانشجویان و اعضای پژوهشگاه بیش از این پذیرفته نیست.

تجمعی که به آن اشاره شد برای دومین بار طی هفته‌های گذشته صورت گرفته است اما وزارت علوم همچنان به سکوت خود در قبال آنها ادامه می‌دهد. در نامه وزارت علوم در تاریخ ۹۵/۱۲/۸ به امضای دکتر شریعتی نیاسر با استناد به گزارش مرکز نظارت و ارزیابی وزارت علوم و گزارش سازمان بازرسی کل کشور دو مورد برای انحلال پزوهشگاه عنوان شده است: ۱. شاخص پژوه باید ساختمان‌های ساخته شده در دانشگاه اصفهان را تخلیه کند و به خارج دانشگاه برود چرا که به صورت غیر قانونی و بدون قرارداد و مصوبه هیئت امنا در دانشگاه مستقر شده است. ۲. جذب دانشجویان مشترک با دانشگاه اصفهان غیرقانونی است که منظور دانشجویانی است که شاخص پژوه از طریق کنکور سراسری و از سهمیه دانشگاه اصفهان جذب کرده است.

قراردادی که ۳۰ ساله نوشته شد اما...
اما این طور که از بررسی‌های ما پیداست در دوره ریاست قبلی، دکتر رامشت طبق مصاحبه‌هایی که با رسانه‌های مختلف داشته است واگذار کردن بخشی از زمین‌های دانشگاه اصفهان به این پژوهشگاه را کسری بودجه اعلام می‌کند. «بودجه دانشگاه‌ها کفاف امور اجرایی آنها را نمی‌داد و در زمانی وزارت علوم از رؤسای دانشگاه‌ها درخواست کرد که به سمت درآمدزایی حرکت کنند و در این میان با توجه به مکان بسیار خوب دانشگاه، عده‌ای بر این مسئله اصرار داشتند که بخشی از زمین‌های دانشگاه را به کباب فروشی و اغذیه‌فروشی و ایجاد فروشگاه‌های بزرگ تجاری و پمپ‌بنزین و ایستگاه اتوبوس اختصاص دهیم و یادم هست مجموعه‌ای حاضر بود ۴۰ میلیارد تومان نیز به‌صورت یکجا در اختیار دانشگاه قرار دهد و زمینی را تملک کند، ولی نظر ما این بود که باید فعالیت‌هایی در دانشگاه شکل بگیرد که کاملاً با فضای علم و آموزش و پژوهش مأنوس باشد، پژوهشگاه شاخص پژوه هم فی‌الواقع، هم‌صنف مباحث علمی بود و هم شرایط مطلوبی را برای توسعه علمی دانشگاه فراهم می‌کرد، به‌گونه‌ای که بخش زیادی از اعضای هیئت‌ علمی و اساتید دانشگاه که در گذشته برای خدمت در عرصه علمی باید به صدها کیلومتر دورتر رفته و یا در منزل خانه‌نشین می‌شدند را به کار می‌گرفت و در این زمینه نیز خدمتی به دانشگاه و فضای علمی می‌کرد.

از همین رو به استناد تمام ضوابط قانونی قراردادی ۳۰ ساله با این پژوهشگاه منعقد شد و به دنبال آن ۱۵ هزار مترمربع را به ازای هر مترمربع ۱۵ هزار تومان به پژوهشگاه اجاره داده شد و علاوه بر این مقرر شد که یک ساختمان را نیز احداث و در اختیار دانشگاه اصفهان قرار دهد که این ساختمان هم‌اکنون پردیس دانشگاه اصفهان است و بر همین اساس، این پژوهشگاه ۸ هزار مترمربع بنا برای مجموعه پژوهشگاه احداث کرد و مقرر شد ۸ هزار متر را در اختیار دانشگاه اصفهان قرار دهند که ۱۸ ماه پیش سرپرستی دانشگاه به دلایلی مابقی ساختمان و بخش دوم آن را متوقف کرد و باعث شد این ساختمان در اختیار دانشگاه قرار نگیرد.»

برای بررسی بیشتر پس از گذشت یک سال دوباره با آقای طالبی ریاست دانشگاه اصفهان تماس می‌گیریم. وی در مورد مشکلات پژوهشگاه شاخص پژوه با دانشگاه اصفهان و وزارت علوم می‌گوید: مشکل دانشگاه اصفهان با پزوهشگاه خصوصی شاخص پژوه مربوط به استقرار غیر قانونی شاخص پژوه در دانشگاه اصفهان است. مسئول پژوهشگاه دکتر محمود زاده ادعا می‌کنند که استقرار پژوهشگاه در دانشگاه اصفهان طبق مصوبه هیئت امنای دانشگاه اصفهان در آبان ۹۲ بوده است، اگر چنین مصوبه‌ای دارند ارائه دهند و چنین مصوبه‌ای از هیچ هیئت امنایی به دست ما نرسیده است و وزارت علوم هم چنین مصوبه‌ای را به دانشگاه اصفهان ابلاغ نکرده است. بنده به صورت مستقیم هم از وزیر قبلی علوم فرجی دانا پرسیده‌ام که آیا شما چنین مصوبه‌ای داشته‌اید؟ ایشان تکذیب کردند. بر فرض محال که چنین مصوبه‌ای وجود داشته باشد شاخص پژوه در سال ۹۱ در دانشگاه مستقر شده و زمین دریافت کرده است، در واقع اول رفته‌اند ساخت و ساز کرده‌اند و بعد آمده‌اند سراغ مصوبه هیئت امنا دانشگاه که این غیرقانونی است. مگر می‌شود زمین را یکسال قبل واگذار کنی و یکسال بعد بیایی تصویب کنی؟ و این موضوع به رئیس وقت دانشگاه اصفهان و مسئول پژوهشگاه محمودزاده مربوط می‌شود.

دعوای مالک و مستاجری/ دانشجویان چه گناهی کرده‌اند؟

ماجرا همان ماجرای دعوای مالک و مستاجری است که ولی الله میرخانی، معاون اداری مالی دانشگاه اصفهان هفته‌های گذشته در جمع خبرنگاران عنوان می‌کند. اما چیزی که واضح و مبرهن است سرنوشت تحصیلی بسیاری از فارغ التحصیلان و اعضای این پژوهشگاه است که بازیچه حاشیه سازی‌ها  شده است و هم اکنون ۳۰۰ دانشجوی دکتری و دانشجوی ارشد که به همراه اعضای هیئت علمی و پرسنل پژوهشگاه حدود ۵۰۰ نفر می‌شوند به صورت بلاتکلیف مانده‌اند.

خبرگزاری دانشجو سال گذشته برای بررسی ابعاد مختلف این مشکل، گزارشی را تحت عنوان «گروگان‌گیری در دانشگاه اصفهان/ لج‌بازی مسئولان چگونه سال‌ها تلاش دانشجویان را بر باد داد؟» رسانه ای کرد اما متاسفانه با وجود گذشت زمان همچنان وضعیت، درجا می‌زند.

دانشگاه اصفهان در آخرین اقدام خود یک فقره چک بر اساس ارزشیابی کارشناسان و قیمتی که برای بلوک پژوهشگاه گذاشته بودند، به پژوهشگاه می‌دهد تا آن را مجاب به تخلیه کند اما طرف مقابل آن را قبول نمی کند و سعی در اثبات حقانیت خود دارد. در این بین وزارت علوم نیز روزه سکوت گرفته و عده ای دانشجو مات و متحیر برای دفاع از رساله ناکام خود مانده اند.

پژوهشگاه شاخص پژوه به گفته رئیسش افتخارات زیادی در دولت گذشته و فعلی کسب کرده و تنها پژوهشگاه عضو برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد UNEP، عضو در برنامه توسعه مدیریت اروپا EFMD ، عضو فدراسیون جهانی آینده پژوهی WFSF به عنوان عضو کمیته ملی مرکز کاهش خطرات و مدیریت ریسک IRDR ، عضو مرکز جهانی مدیریت ریسک GRF نیز است. همچنین پژوهشگاه برتر در حوزه تجاری‌سازی علم توسط وزارت علوم دولت یازدهم در سال ۹۴ شناخته شده و  به عنوان پژوهشگاه برتر خلاق و کارآفرین در روز ملی مهندس در سال ۹۴ و در اسفند ۹۵ هم به عنوان برترین مرکز کارآفرینی استان تهران توسط وزارت کار دولت یازدهم معرفی گردیده است. برنده مدال طلا اختراعات اروپا در سال ۲۰۱۵ شد و هم اکنون پژوهشگاه شاخص پژوه با ۲۵دانشگاه معتبر بین‌المللی ارتباط علمی دارد و در زمینه مدیریت کسب و کار و کارآفرینی با دانشگاه های معتبر کشورهای فنلاند، اسپانیا، ویتنام، تایلند، مالزی، ارمنستان، کره جنوبی، کنیا و ...  در ارتباط است. جدای از روزمه این پژوهشگاه حالا بحث انحلال آن با سکوت وزارت علوم محل سوال قرار می گیرد. این‌ها چیزهایی است که در خصوص «شاخص پژوه» گفته می‌شود؛ منتهی چیزی که هنوز نامشخص است وضعیت دانشجویان بخت برگشته آن است!