سخنان حضرت علي(ع)؛

اول خودت، سپس ديگران!

قبل از تعليم ديگران، معلّم خويش بوده و قبل از دعوت ديگران به هر عمل، خود عامل به آن باشيد!

کد خبر: ۶۲۱۲۱

سه‌شنبه - ۱۸ اسفند ۱۳۸۸ / March 09, 2010

قال على عليه السلام: «مَنْ نَصَبَ نَفْسَهُ لِلنَّاسِ اماماً فَعَلَيْهِ انْ يَبْدَأَ بِتَعْليمِ نَفْسِهِ قَبْلَ تَعْليمِ غَيْرِه‏، وَ لْيَكُنْ تَأْديبُهُ بِسيرَتِه‏ قَبْلَ تَأْديبِه‏ بِلِسانِه‏»؛ «كسانى كه خود را پيشواى مردم قرار مى‏دهند، بايد قبل از آن كه به مردم آموزش بدهند خود را آموزش دهند و بايد مردم را با اعمالشان به رعايت آداب الهى دعوت كنند، پيش از آن كه با زبانشان دعوت كنند» «بحارالانوار، جلد 2».

شرح و تفسير

كسانى كه در مقام رهبرى و هدايت و مديريّت هستند، خواه در يك مجموعه بزرگ مثل يك كشور باشند و يا مجموعه‏اى كوچك مثل يك خانواده، چنين اشخاصى تمايل دارند افراد تحت نظر آن‏ها به سخنانشان گوش فرا دهند و دستورهاى آن‏ها را پذيرا باشند، در علم روانشناسى و روانكاوى در مورد راه نفوذ در مردم بحث‏هاى فراوانى مطرح شده است؛ ولى بيشتر جنبه مصنوعى و ساختگى دارد؛ امّا در تعاليم اسلامى، دستورات جالبى در اين زمينه مى‏بينيم كه هماهنگ با طبيعت و فطرت انسانى است.

از جمله روايت فوق اشاره‏اى به همين مطلب دارد؛ حضرت در قسمت‏ اوّل حديث مى‏فرمايد: «قبل از تعليم ديگران، معلّم خويش باش»، يعنى از خودسازى شروع كنيد تا در دگرسازى توفيق يابيد؛ طبيبى كه خود بيمار است و به علاج خود نمى‏پردازد، اگر به سراغ طبابت براى ديگران برود، موفّق نخواهد بود.

سپس آن حضرت در قسمت دوم روايت مى‏فرمايد: «قبل از دعوت ديگران به هر عمل، خود عامل به آن باشيد!» يعنى از تأديب عملى استفاده كنيد، همان‏گونه كه پيشوايان بزرگ دين چنين بودند، نصيحت عالم بى‏عمل به سخريّه و مسخره كردن شباهت بيشترى دارد! بدين جهت در روايات براى عالم بى‏عمل تشبيه‏هاى جالبى آمده است./انتهاي پيام/