توصيه‌هاي اخلاقي حضرت آيت‌الله مظاهري به مردم در ايام نوروز

حضرت آيت‌الله مظاهري در جمع اقشار مختلف مردم اصفهان در مسجد حکيم اين شهر، پيرامون نوروز و شيوه برخورد مردم با اين مناسبت بيانات ارزشمندي را ايراد كرد.

کد خبر: ۶۲۶۲۸

يکشنبه - ۲۳ اسفند ۱۳۸۸ / March 14, 2010

به گزارش گروه معارف «شبکه خبر دانشجو»، آنچه در پي مي‌آيد توصيه‌هاي حضرت آيت‌الله مظاهري به مناسبت فرارسيدن عيد نوروز است.

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحيم

«قال ربّ اشرح لي صدري و يسّر لي امري واحلل عقدة من لساني يفقهوا قولي»

عيد نوروز و سنّت‌هاي پسنديده آن شادي و رفت و آمد خويشان‌ با يکديگر و نظافتي که قبل از عيد انجام مي‌شود، مورد تأييد و سفارش اسلام است و بسيار پسنديده مي‌باشد؛ اما برخي از حواشي عيد نوروز که در اين مدت اتّفاق مي‌افتد، ناشايست است و بايد از آن اجتناب شود.

رفت و آمد خيلي خوب است، به شرط آنکه تفاخر و چشم و هم‌چشمي و به رخ کشيدن زندگي‌هاي تجمّلي در آن نباشد، متأسفانه در بسياري از ديد و بازديدها فخرفروشي وجود دارد، خانه و وسايل خانه به رخ مهمانان کشيده مي‌شود و اين تفاخر است و گناه آن بسيار بزرگ مي باشد، اگر در مجالس ديد و بازديد، غيبت و تهمت و شايعه‌پراکني و فتنه‌انگيزي باشد، عيد آن افراد به عزا تبديل مي‌شود.

اميرالمؤمنين مي‌فرمايند: «کُلُّ يَوْمٍ لَا يُعْصَى اللَّهُ فِيهِ فَهُوَ عِيدٌ»[1]، يعني هر روزي که در آن گناه نشود، عيد است.

در بعضي ديد و بازديدها به جاي اينکه ميوه و شيريني تناول شود، غيبت مي کنند و به قول قرآن کريم، گوشت برادر مرده خود را مي‌خورند و عيد خود را به عزا تبديل مي‌کنند.

متأسفانه تجمّل‌گرايي در عيد نوروز جايگاه عجيبي دارد، تجمّل‌گرايي در مصرف ميوه و شيريني خاص و گران قيمت بسيار ناپسند است كه در برخي موارد مشاهده مي‌شود زن و مرد، وقت گران‌بهاي خويش را در صف خريدن يک جعبه گز يا شيريني صرف مي‌کنند، اين کار به خصوص براي زنان نکوهيده است، خوب اگر اين پذيرايي ساده برگزار شود يا به صورتي که خريد آن زحمت نداشته باشد، چه اشکالي دارد؟

همه اين کارها تجمّل‌گرايي است و به دنبال آن چشم و هم‌چشمي پديد مي‌آيد، چون مثلاً صبح يک خانواده به ديدن خانواده ديگر مي‌روند و نوع پذيرايي آنان را مي‌بينند و عصر همان روز که قرار است آن خانواده به بازديد بيايند، حتماً بايد پذيرايي مفصّل‌تر و گران‌تري آماده کنند تا از آن‌ها عقب نمانند، همه اين کارها گناه است و مصيبت بالاتر اينجا است که همه بايد مبتلا به اين تجمّل‌گرايي و چشم و هم‌چشمي باشند و اگر يک خانواده بخواهد چنين نباشد، نمي‌شود.

پيامبر اکرم «صلّي‌الله‌عليه‌وآله‌وسلّم» در خصوص افراد آخرالزمان فرموده‌اند: «يُعَيِّرُونَهُ بِضِيقِ الْمَعِيشَة» [2] يعني به او مي‌گويند: ديدي ديگران چه تشريفاتي داشتند و او را به خاطر ساده‌زيستي سرزنش مي‌کنند.

سال 1388 سال ساده زيستي بود، اگر همه و همه در صحنه آمده‌ بودند و با يک بسيج همگاني، اين تجملات و تشريفات و اشرافي‌گري را ريشه کن مي‌کردند و به جاي اسراف و تبذير و تجمّل گرائي، قانون مواسات را پياده مي‌کردند، اکنون فقر در جامعه نداشتيم.

يکي ديگر از موارد تجّمل‌گرايي در تعطيلات نوروز، اصرار برخي خانواده ها براي رفتن به مسافرت همراه با مشقّت است، مسافرت‌هايي که در برخي موارد همراه با گناهاني مثل بي‌حجابي و بي‌عفّتي و اختلاط زن و مرد است و اگر اين موارد نباشد، لااقل زحمت بسياري براي خانواده ايجاد مي‌کند و مرد خانواده را مقروض و بدهکار مي کند، تفريح و شادي لازم است، خوب است و بايد باشد؛ ولي تجمّل‌گرايي و خرج‌هاي اضافه و ايجاد زحمت براي خود و خانواده ناپسند است و بسياري از اين مسافرت‌ها، تفريح و شادي نيست، چند روز خستگي و بي‌خوابي است تا به شهر و خانه خود برگردند.

اسلام، تجمل‌گرائي را يک بلاي عظيم بر‌ مي‌شمرد و در مقابل، مردم را به يک لذت معنوي دعوت مي‌كند و آن عمل به قانون مواسات است، قانون مواسات يعني اگر پول و ثروت داري به اندازه يک زندگي متوسط خرج کن و ما بقي پول خود را به افراد نيازمند ببخش.

اگر کسي بتواند يک خانه براي افراد محتاج تهيه کند، چه لذتي دارد، کسي که بتواند يک جهيزيه براي دختري که به خاطر جهيزيه ازدواج نکرده است، تهيه کند، به دنيا ارزش دارد.

البته اسلام عزيز اين لذت را در مقابل گناه اسراف و تبذير قرار نمي‌دهد و اساساً اين دو را طرف تناسب نمي‌داند، چنانکه براي اسراف و تبذير و تجمل گرائي، وعده کيفر و عذاب شديد دارد و براي گره‌گشائي از امور مردم و دست‌گيري از هم‌نوعان و افراد نيازمند، مي‌فرمايد، لااقل ثواب يک حج و يک عمره مقبول دارد و مي‌دانيد، حج و عمره مقبول، در هر يک ميليون نفر، براي يک نفر هم مشکل است، حاصل شود.

آقايان، خانم‌ها، زندگي براي فقرا مشکل شده است، به اندازه‌اي که من افراد آبروداري سراغ دارم که ماه به ماه نمي‌توانند گوشت تهيه کنند، فقرا با اين گرفتاري کجا مي‌توانند گوشت بخورند؟ اگر شما مي‌توانيد در رفاه زندگي کنيد، به فکر کساني باشيد که نمي‌توانند ما يحتاج اوّليه خود را تهيه کنند و اين افراد متأسفانه بسيار زياد هستند.

رسيدگي به فقراي آبرومند يک وظيفه همگاني است. قرآن مي‌فرمايد:

«لِيُنْفِقْ ذُو سَعَةٍ مِنْ سَعَتِهِ وَ مَنْ قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنْفِقْ مِمَّا آتاهُ اللَّهُ»[3]

هرکس به اندازه وسعش بايد از ديگران دستگيري کند.

انسان حتّي نمي‌تواند فکر آن را بکند که برخي از خانواده‌ها ماه به ماه گوشت نمي‌خورند، بچّه خانواده فقير بايد پياده از مدرسه به خانه بيايد، در راه چشم او به ميوه‌هاي در مغازه‌ها مي‌افتد و وقتي به خانه مي‌رسد، در خانه آنان چيزي براي خوردن وجود ندارد، مادر او خجالت مي‌کشد و همين خجالت پدر و مادر از فرزند، آتش جهنّم را براي افراد تجمل‌گرا که مي‌توانسته‌اند از ديگران دستگيري کنند و نکرده‌اند، فراهم مي‌کند.

تبعيض و اختلاف طبقاتي که در جامعه حاکم است، بسيار غلط است، اگر همه به فکر يکديگر باشند و درآمدهاي اضافي را با هم تقسيم کنند، رفع تبعيض خواهد شد، متأسّفانه بسياري از مردم فقط به فکر خود و خانواده خود هستند و به عنوان آبروداري کارهاي تشريفاتي و تجمّل‌گرايي مي‌کنند؛ ولي نمي‌دانند که بي‌‌آبروترين افراد نزد امام زمان «ارواحنا‌فداه» کسي است که خودخور و خود محور باشد.

امام صادق «عليه‌السلام» مي‌فرمايند: چنين کسي را به صف محشر مي‌آورند، چشم‌هاي او از ترس به گودي فرو رفته است، غل و زنجير شده است، در پيشاني او نوشته شده است: «آيِسٌ مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ» [4]، بعد خداوند او را رسوا مي‌کند و مي‌فرمايد: نزد من منفور است، او خائن به من، پيامبر اکرم و ائمه‌طاهرين و خائن به مسلمانان و مؤمنان است.

بعد خداوند تفسير مي‌کند و مي‌فرمايد: او کسي است که مي‌توانست حاجت مردم را برآورد و چنين نکرد.

اگر زندگي مصرفي و تشريفاتي خوب است، براي همه بايد باشد و اگر بد است، براي همه نبايد باشد، چه فرقي بين دختر شما و دختر همسايه و دختر اقوام شما است که اين تفاوت در جهيزيه‌ها و مهريه‌ها وجود دارد؟ بلاهاي اجتماعي که دامن همه را گرفته است، در اثر تبعيض و اختلاف طبقاتي نازل مي‌شود و از آنجا سرچشمه مي‌گيرد که کسي به فرياد افراد محتاج و نيازمند نمي‌رسد.

در قرآن کريم راجع به خمس و زکات اصطلاحي، هر کدام يک آيه وجود دارد که تحت شرايطي خمس و زکات اموال را واجب مي‌شمرد؛ ولي راجع به رسيدگي به ديگران و دستگيري از نيازمندان بيش از هزار آيه وجود دارد و جامعه، اين آيات شريف و اين تأکيد قرآن کريم را زير پا گذاشته است.

بنا بر تصريح قرآن کريم، اگر يتيم در جامعه‌اي وجود داشته باشد و گرد يتيمي بر چهره او باشد، آن جامعه بي‌دين و بي‌ايمان است.

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ‏ ، أَ رَأَيْتَ الَّذي يُکَذِّبُ بِالدِّينِ ، فَذلِکَ الَّذي يَدُعُّ الْيَتيم» [5]

اگر کودکان يتيم شب عيد لباس نداشته باشند و گرد يتيمي بر چهره آنان باشد، جامعه مسلمان نيست، همه بايد فرزندان يتيم را مثل فرزندان خودشان تکريم کنند و کفالت آنان را بر عهده بگيرند، همه بايد ديگر گرا باشند و علاوه بر يتيمان، به همه فقرا و نيازمندان رسيدگي کنند و به جاي تجمّلات و تشريفات زشتي که در مراسم عقد و عروسي و ازدواج افراد رخنه کرده است، مايحتاج ضروري و اوليه فقرا را تهيه کنند يا مقدمات ازدواج مستضعفان را فراهم کنند، قرآن مي‌فرمايد: واي بر آن کساني که مي‌توانند دستگيري کنند و نکنند.

«الَّذينَ هُمْ يُراؤُنَ ، وَ يَمْنَعُونَ الْماعُونَ» [6] ماعون / 6-7

متأسّفانه اجتماع ما مصرفي، تجملّي، اسرافي و تبذيري شده است و اصلاح اين امور نياز به يک انقلاب دفعي دارد، دعا کنيد انشا الله حضرت ولي عصر «ارواحنافداه» تشريف بياورند و اين انقلاب دفعي حاصل شود و يک بهشت دنيا براي همه انسان‌ها پديدار شود، به اميد آن روز انشاء الله.

پي‌نوشت‌ها

1-‌ نهج‌البلاغه، کلمات قصار 428

2-‌ مستدرک الوسائل، ج 11، ص 387

3-‌ طلاق / 7

4-‌ من لايحضره الفقيه، ج 4، ص 94

5-‌ ماعون / 2-1

6-‌ ماعون / 7-6.

/انتهاي پيام/