نگاهي به جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر - 2

نقد جنجال برانگيز فيلم «زمهرير» و اختتاميه بدون حضور خبرنگاران

جشنواره بيست و هشتم فيلم فجر با فراز و نشيب هاي بسيار به پايان رسيد، نقد و بررسي جنجال برانگيز فيلم «زمهرير» و اختتاميه بدون حضور خبرنگاران از حاشيه هاي جشنواره امسال بود.

کد خبر: ۶۳۲۵۱

دوشنبه - ۰۹ فروردين ۱۳۸۹ / March 29, 2010

طهران-تهران؛حكايت توريستي قدمت و موسيقي راك

فيلم دوگانه مهرجويي و كرم پور هر يك با فضا و شخصيت‌هاي كاملاً متفاوت به نوعي دو نگاه و دو رويكرد به دو زمان و زمانه تهران و متن و حواشي ساكنان آن بود.

تصويري كه داريوش مهرجويي با نمايش توريستي تهران قديم، براي تماشاگران به جلوه گذاشت و پيوست آن به تصويري كه مهدي كرم پور از جوانان تهران امروز و ظهور و بروز شخصيت آنان در نوع موسيقي دلخواهشان به تصوير كشيد، پيوند دو فضاي كاملاً متباين بود كه هر يك آينه و انعكاس دو نسل متفاوت با گرايش‌ها، آرزوها و دغدغه‌هاي متفاوت بود.

ريتم آرام و توريستي فيلم مهرجويي، به همراه دغدغه‌هاي انساني در تلفيق با ملودرام آشنايي مهرجويي كه خاطره آن را در فيلم‌هاي پيشين از جمله «مهمان مامان» شاهد بوديم، ايجاد كننده حسي نستولوژيك و در عين حال وطن پرستانه بود كه توانست چهره جذابي از تهران قديم را براي مخاطب امروزي فراهم آورد و در ادامه فيلم كرم پور با ريتم و جلوه و دغدغه كاملاً متفاوت به گويايي و جويايي احساسات جوانان امروز پرداخت و با تصوير كشيدن داستان يك گروه موسيقي كه فرصت و مجالي براي عرضه كنسرت مورد علاقه خود را ندارد فضايي فراهم كرد تا به نوعي به نمايش دغدغه‌ها و روزگار بخشي از جوانان امروز پايتخت نشين بپردازد.

پرش بلند و كنتراست بالاي ميان اين دو قسمت فيلم شايد هضم آن را براي مخاطب يگانه‌اش قدري مشكل سازد و پيوند دادن اين دو بخش را براي او با مشكل روبرو كند.

فيلم مهرجويي اثري كاملاً طبيعت گرايانه اما همراه با اشارت‌هاي تاريخي و اجتماعي است كه در بخش‌هاي زيادي با نوعي نستولوژي ايراني روبرو مي شود.

بشارت‌هاي فيلم به دوران گذشته ايران و حركت كاراكترها در مكان‌هاي قديمي تهران همه و همه تداعي گري نوعي نستولوژي تاريخي است كه بعضاً با اشارت‌هاي اجتماعي و رگه‌هاي كمرنگ از يادآوري‌هاي سياسي و تاريخي همراه است. در اين ميان خراب شدن سقف خانه مرد مستمند و خانواده‌اش آن هم در روز اول عيد محملي مي شود براي پيوند طبقه فرودست و فرادست جامعه و موقعيتي براي يك گردش توريستي نستولوژيكي براي همه آنها.

اما فيلم مهدي كرم پور، فضاي كاملاً متفاوتي دارد تمام نشانه گذاري‌ها، شخصيت‌ها و دغدغه‌هاي آن متعلق به طيف خاصي از جوانان امروز تهران است.

جواناني كه نواختن موسيقي راك، مهمترين نياز شخصي و تنها جلوه هويت صنفي آنها است اينكه فيلم «طهران تهران»، ساخته داريوش مهرجويي و كرم پور تا چه حد توانسته است براي مخاطبي كه قرار است با يك اثر منسجم و متناسب روبرو شود و بازخوردي واحد از يك سيستم يكپارچه داشته باشد موفق عمل كرده است يا نه، جاي سوال جدي است.

شب واقعه؛روايت تحول يك غيرت بومي

فيلم «شب واقعه»، با وجود برخي معايب و ضعف‌هاي روايتي، اما در مجموع اثري قابل دفاع و در ژانر دفاع مقدس تصويري منصفانه و با ساختاري منسجم سينمايي و ماندگار براي اهالي سينما خواهد بود.

برخلاف آثار متنوعي كه طي سال‌هاي اخير فضاي ضد جنگ را دنبال مي كنند و به نوعي ستيزه جويي با آرمان هاي دفاع مقدس و رزمندگان را در لايه‌هاي مختلف خود پي مي گيرند اما فيلم شهرام اسدي برخوردار از نوعي غيرت ميهني و حميت ايراني بود، كاراكتر اصلي فيلم كه يكي از ساكنين بومي جنوب كشور در سال‌هاي جنگ و از داغديدگان سال‌هاي دفاع مقدس به شمار مي رود، با حضور پرخون و در عين تهديدها و اشتباهات مقطعي، در نهايت شخصيتي مي شود كه بازتاب جلوه‌هاي ارزشمند ملي و جان بركفي‌هاي مردم سرزمين ايران در سال‌هاي حماسه و خون مي گردد.

فيلم شهرام اسدي داستان جنگي خود را در بستر يك روايت خانوادگي و كش و قوس‌هايي كه ميان يك پدر و فرزند نوجوانش پديد مي آيد، شكل مي دهد. كودك كه عازم جبهه و خواستار حضور در ميدان نبرد است و پدر كه با اين كار او مخالف است و براي حضور او در جبهه مانع تراشي مي كند.

كش و قوسي كه ميان اين دو در طول داستان ادامه مي يابد در فيلم منجر به كشيده شدن پدر به عرصه نبرد مي گردد تا جايي كه با پيش رفتن وقايع داستاني و قرار گرفتن كاراكتر اصلي فيلم در موقعيت شهر جنگ زده جنوب كشور او متوجه انجام عملياتي از سوي نيروهاي عراقي مي شود و با مطلع نمودن نيروهاي خودي موجبات عمليات پيروزمندانه‌اي را براي رزمندگان ايراني فراهم مي آورد.

«شب واقعه» حديث پايبندي مردم ايران به خاك وطن و خوني است كه در رگ ايماني و ايراني آنها جاري است.

«شب واقعه»، حكايت بريدن انسان از تعلقات دينوي و آمال و آرزوهاي شخصي و پيوستن او به ارزش‌هاي فراتر از اين است، ارزش‌هايي كه در تداعي نجات خاك ميهن و در تلاقي حس ميهن پرستانه و روح آزادگي طلب انسان پديد مي آيد.

شهرام اسدي، در فيلم «شب واقعه» با يك اجراي مناسب و ريتم متوازن توانست داستان خود را در بستر روايتي جذاب تعريف كند.

بي ترديد فيلم «شب واقعه» يكي از آثار ارزشمند سينمايي دفاع مقدس در طول سال‌هاي اخير خواهد بود

صدسال به اين سال ها؛ حيف مكث!حيف كافه ستاره!

فيلم «صد سال به اين سال ها» صورتي شبه اپيزوديك داستان يك نسل از مردم اين سرزمين را در بستر يك خانواده و يك دوستي از زمان پهلوي تا اثناي انقلاب اسلامي و سال هاي اخير را روايت مي کند.

مضامين فيلم و نوع داستان به همراه نشانه گذاري هاي خاصي كه توسط كارگردان در بخش هاي مختلف اين فيلم تعبيه شده بود گوياي اين نكته بود كه تاريخ پيش از انقلاب در زمانه پس از انقلاب تفاوت هاي متنابهي دارد.

اين نشانه گذاري ها بعضاً در حد بيانيه هاي سياسي كاركردهاي صرفاً‌ سوري و شعاري پيدا مي كرد و فيلم را از حوزه سينماي داستاني و ارزش هاي بصري خاص آن دور مي نمود.

«صد سال به اين سال ها» نوعي تيرگي و سياهي را براي سال هاي پس از انقلاب به تصوير مي كشد كه بخشي از آن را نتيجه اتفاقات پس از انقلاب و از جمله جنگ تحميلي مي داند و بخش هاي ديگري را با نوعي نشانه گذاري ها به القاء مواردي منتهي مي كند كه شائبه هاي تاويل گذاري ها را براي مخاطب پيش مي آورد.

تمام اين ها در نهايت منجر به نتايجي شده است كه چندان نمي تواند براي يك کارگردان سينمايي آن هم با سابقه سامان مقدم كه فيلم هاي ارزشمندي را از او به خاطر داريم فراهم آوريم؛ فيلم هايي مثل «كافه ستاره» و «مكث» كه جزو آثار ارزشمند سينمايي پس از انقلاب است.

فيلم «صد سال به اين سال ها» دقيقاً از همان نقطه اي آسيب پذير شده است كه «كافه ستاره» و «مكث» در آن نقاط به قوت گراييدند. وجه تاويل گذار و شبه سياسي «صد سال به اين سال ها» فيلم را از داستان سينمايي اش دور كرده و ارزش هاي بصري اش را فرو كاسته است در حالي كه مقدم مي توانست همين موضوعات را آنچنان كه در «مكث» و «كافه ستاره» هم بيان كرده بود با روشي بصري و با دقت و تدبير در مولفه هاي سينمايي به نوعي تدارك ببيند كه مخاطب جذابيت هاي سينمايي را از دست ندهد و صرفاً به بازخوردهاي سياسي منجر نشود.

فيلم «صد سال به اين سال ها» در مجموع در بسياري از لحظات اثري كش دار و نه چندان خوش ريتم بود كه با تمام تلاش خود تنها توانست كارهاي نيم بند و نه چندان درست و پر پيمان خود را تعريف كند.

فراز و فرود، كش و قوس هاي حاشيه اي و ريتم ناموزون در بخش هاي مختلفي از فيلم مخاطب را دچار خستگي و از دست دادن جذابيت هاي بصري درباره «صد سال به اين سال ها» كرد.

سامان مقدم مي توانست قدري از اين تيرگي يكدست و فلاكت يك پارچه و قضا و قدر تاريك بكاهد و و بر حقايق روشن و واقعيات انكار ناپذير پس از انقلاب تاكيد كند در اين صورت فيلم «صد سال به اين سال ها» هم به لحاظ مفهومي و هم به لحاظ تصويري اثري قابل قبول تر بود.

اي كاش خاطره خوب ما از سامان مقدم كه بايد فيلم هاي دوست داشتني اش به ويژه «مكث» و «كافه ستاره» پديد آمده با «صد سال به اين سال ها» از دست نمي رفت و كم رنگ نمي شد.

بيداري روياها؛شب هاي زاينده رود، ورسيون88!

مي توان فيلم باشه‌‌آهنگر را همانطور كه خود او درباره اثرش عنوان كرده است، حركتي بر خلاف جريان آب دانست، حركتي كه در فضاي كنوني سينماي ايران و در ميان فيلم‌هايي كه تاكنون در جشنواره بيست و هشتم اكران شده اتفاق قابل تاملي به حساب مي‌آيد.

فليم باشه آهنگر بدون توجه به پايان بندي نه چندان گيرا، دلچسب و جذاب توانست در مجموع محصول قابل توجهي از آب درآيد، فيلمي که توانست ايده‌اي بديع و تكان دهنده را كه جزء عواقب و تبعات جنگ هشت ساله به حساب مي‌آيد با پرداختي سينمايي به تصوير بكشد.

بيداري روياها مجموعه عواملي را در بر دارد كه مي تواند تا بخش پاياني فيلم تماشاگر را با جذابيت و حيرت و رقت با خود همراه سازد. بازي‌هاي خوب كاراكترهاي اصلي فيلم و به ويژه بازي درخشان و چشمگير هنگامه قاضياني در كنار ميزانسن خوب باشه آهنگر همراه با قاب‌بندي‌هاي شكيل و موسيقي گوشنواز آريا عظيمي‌نژاد، پرداخت تصوير قابل قبولي را براي مخاطب به همراه آورد.

فيلم دقايق و لحظات جذاب و گيرايي را جا به جا و در روند داستاني و گويايي، روايت مسلط و متناسبش براي مخاطبين به همراه داشته و جلوه‌اي امروزين و قابل توجه از يك داستان نه چندان جديد به مخاطب عرضه مي‌كند.

ارزش كار باشه آهنگر در فيلم «بيداري روياها» در تلاش ارزشمند و اصولي او در بازتعريف يك داستان ملودرام همراه با تكانه‌ها و تبعات وقايع پس از جنگ است؛ وقايعي كه دامنه آن تا سال‌هاي سال همچنان روايت هاي جديدي را براي تمام كساني كه به نوعي با حوادث سال‌هاي جنگ دست به گريبان بوده‌اند پديد مي‌آورد./انتهاي پيام/