بررسی تغییر تقویمی در تاریخ ولادت امام موسی کاظم (ع)

طبق روایات معتبر ولادت امام موسی کاظم «علیه السلام» در روز چهاردهم ذیحجه است و هفتم صفر به اشتباه در بین مردم شهرت پیدا کرده است.

کد خبر: ۶۳۲۵۳۵

دوشنبه - ۲۰ شهريور ۱۳۹۶ / September 11, 2017

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو؛ کمتر کسی هست که جرات می‌کند این حقیقت را فاش کند. حجت‏ الاسلام ناصر رفیعی از معدود اشخاصی است که یکم ذی‏قعده ۱۳۹۳ در جمع زائران حرم حضرت معصومه این مطلب را به صراحت بیان کرد. متاسفانه بر اساس مدارک و مسانید نامعتبر و احیانا اشتهار، در روز هفتم صفر دوگانگی عجیبی حاکم است.

طی سالیان اخیر در حالی که صدا و سیما و محافل عمومی به تبعیت از تقویم رسمی کشور این روز را به میلاد امام موسی کاظم (ع) اختصاص می‏دهند، بیوت مراجع تقلید و علما و به طور دقیق‏تر شهر مقدس قم سیاهپوش و عزادار بود. ماجرا از این قرار است که هفتم صفر به قول شیخ مفید، کفعمی و شهید اول، سالروز شهادت امام حسن مجتبی است و برخی از علما معتقدند این قول محکم‎تر از روز ۲۸ صفر است.
در این میان دو دیدگاه وجود داشت. اول اینکه: روز هفتم صفر ولادت امام کاظم (علیه‎السلام) نیست؛ اشتهار آن به این مناسبت کار ناصرالدین شاه است و باید این اشتباه اصلاح شود.

نظر دوم اینکه اگر چه هفتم صفر ولادت امام هفتم است، از آنجا که جنبه عزا بر شادی مقدم است باید در این روز مراسم عزا به پا شود.
البته برخی از علما همانند مرحوم آیت‏ الله بهجت نیز معتقد بودند بهتر است هم به ذکر فضائل و مناقب امام هفتم پرداخته شود و هم به ذکر مصیبت امام دوم. انتقاداتی هم به سبب شادی برنامه‏ های صدا و سیما در هفتم صفر و تبریک‏ گفتن در این روز مطرح شد و برخی از ائمه جمعه تجدید نظر در این وضع را خواستار شدند.

این اعتراض‏‌ها سبب شد که در تقویم رسمی کشور، تاریخ ولادت امام موسی کاظم (علیه‏السلام) از هفتم صفر به ۱۴ ذی حجه تغییر یابد. اضافه شدن یک مناسبت یه تقویم یا حذف شدن از آن تابع تشریفاتی است که در شورای فرهنگ عمومی انجام می‎شود. حجت‎الاسلام سید حسن شاه‏مرادی دبیر شورای فرهنگی عمومی در این باره اذعان داشته که مبنای تصمیم دبیرخانه در تغییر تاریخ ولادت امام هفتم، پژوهش یکی از محققان حوزه علمیه قم بوده که پس از تأیید نهایی، در تقویم امسال درج شده است.

البته پژوهشگر حوزه علمیه در جایی گفته است که «امکان اینکه پژوهشگر دیگری به نتیجه‎ای متفاوت برسد وجود دارد.»

اما باید گفت که روایات مشهور، ذی‏حجه را ماه ولادت امام هفتم می‏دانند. از جمله کتاب محاسن بَرقی (ج ۲ ص. ۳۱۴) که در روایت مفصلی از ابوبصیر نقل می‎کند: ما «حج» را خدمت امام صادق (علیه‎السلام) انجام دادیم، در همان سالی که پسرش موسی متولد شد و چون در ابواء (منزلی میان مکه و مدینه) منزل کردیم، برای ما سفره چاشت انداخت.

در این میان که ما چاشت می‎خوردیم فرستاده حمیده (همسر امام صادق) آمد و به ایشان گفت حمیده عرض می‎کند من دردی مثل حال زائیدن در خود احساس می‏کنم. امام برخاست و با او رفت و پس از بازگشت فرمود: خداوند به من پسری داد که بهترین کسی است که در خلق خود آفریده است.

در کتاب دلائل الامامه نوشته طبری ص. ۳۰۳ هم روایتی از امام عسکری (علیه‎السلام) نقل شده است که فرمودند: امام کاظم (علیه‎السلام) در ماه ذی‏حجه در ابواء به دنیا آمد. همان طور که ملاحظه می‎کنید در دو روایت نخست تصریح شده است که ولادت امام کاظم (علیه‎السلام) اولا در بازگشت از سفر حج تمتع بوده است. ثانیا در همان سالی بود که حج به جا آوردند (نه در ماه صفر سال بعد).
ثالثا: از روایت منهال به دست می‎آید که در ابواء و در ماه ذی‏حجه بوده است. همین روایت موجب می‏شود که اگر قبول کنیم میان علما شهرتی بر وقوع ولادت حضرت در هفتم ماه صفر باشد با وجود این روایات از قدرت ساقط و ضعیف می‏گردد.