خبری از فاینانس نیست، ایران هواپیماها را نقدی خرید

برخلاف تمام تبلیغات مسئولان دولت یازدهم در زمینه خرید هواپیما، اکنون مشخص شده که خبری از فاینانس نبوده و دولت به طور نقدی و با برداشت از صندوق توسعه ملی خرید هواپیماها را انجام داده است.

کد خبر: ۶۳۳۱۲۱

چهارشنبه - ۲۲ شهريور ۱۳۹۶ / September 13, 2017

به گزارش گروه دیگر رسانه‌های خبرگزاری دانشجو، در بهمن ماه ۱۳۹۴ تنها چند هفته پس از اجرای برجام، در جریان سفر حسن روحانی به فرانسه، قرارداد خرید بیش از ۱۰۰ هواپیمای ایرباس به امضا رسید. مدتی بعد هم قرارداد خرید ۷۰ هواپیمای بوئینگ با شرکت آمریکایی بوئینگ به امضا رسید. ایران همچنین چندی بعد قرارداد خرید تعدادی هواپیمای ای.تی.آر را با شرکت فرانسوی-ایتالیایی ای.تی.آر امضا کرد.

از همان روز امضای این قراردادهای چند ده میلیارد دلاری، مسئولان دولتی تبلیغ می‌کردند که قرار نیست یک دلار بابت خرید این هواپیماها پرداخت شود و این خرید عظیم از محل فاینانس تامین می‌شود و اقساط فاینانس هم از طریق پول بلیت هواپیما پرداخت می‌شود. رئیس جمهور هم به مردم وعده کرده بود که تأمین منابع مالی هواپیماها از طریق فاینانس و اجاره به شرط تملیک است که این موضوع در متن قرارداد هم ذکر شده بود.

سرانجام سال گذشته در تاریخ ۲۳ دی ۱۳۹۵ اولین  هواپیمای ایرباس به عنوان اولین گشایش عملی برجام با سر و صدا و حجم زیادی عکس یادگاری مسئولان در تهران نشست. همچنین دومین و سومین سفارش های شرکت هواپیمایی ایران ایر به ترتیب در تاریخ های ۱۰ بهمن ۱۳۹۵ و ۵ فروردین ۱۳۹۶ در تهران فرود آمد.  مدتی بعد هم چند هواپیمای ای.تی.آر در زمین ایران فرود آمدند که دولت در انتخابات از آنها بهره انتخاباتی کافی برد.

اما اکنون با گذشت یک سال و ۷ ماه از امضای اولین قرارداد خرید هواپیما از شرکت‌های اروپایی و آمریکایی، مشخص شده که خرید هواپیماهای ایرباس و ای.تی.آر از محل منابع صندوق توسعه ملی و به صورت نقدی انجام شده است.

این نکته را اولین بار فرهاد پرورش مدیرعامل وقت شرکت هواپیمایی ایران ایر در نشست خبری ورود چهار فروند هواپیمای ای.تی.آر  اعلام کرد و گفت:

از آن منظر که مذاکرات هما با فاینانسرها (تأمین کنندگان منابع مالی خارجی) برای خرید هواپیما هنوز قطعی نشده است، قرار گذاشتیم که خرید هواپیماهای ایرباس و ATR از محل ۳۳۰ میلیون دلار برداشت از صندوق توسعه ملی و به صورت نقدی انجام شود و پس از آنکه فاینانس انجام شد، این مقدار پولی که بابت خرید نقدی به دو کمپانی سازنده ATR و ایرباس داده‌ایم به عنوان پیش‌پرداخت ۱۵ تا ۲۰ درصدی چندین فروند هواپیما در نظر گرفته شود.

این موارد در حالی مطرح شد که تا آن زمان هیچ مقام دولتی از پرداخت نقدی برای تحویل این هواپیماها سخن نگفته بود و اغلب مدعی پرداخت فقط ۱۵ درصد پیش‌پرداخت‌ بودند و اعلام می‌شد کارخانه سازنده با خود فاینانس به همراه می‌آورد و یا اینکه فاینانس جذب کرده‌ایم، منابع دقیق فاینانس، ارقام فاینانس هواپیماها، نام فاینانسر، شرایط فاینانس، مبلغ پیش‌پرداخت هر یک از این ایرباس‌ها و صدها ابهامات مالی دیگر، از ابهاماتی بود که مطرح می‌شد اما پاسخی برای آن از سوی مسئولان وجود نداشت و فقط عنوان می‌شد که مقرر شده است ‌سهم نقدی ایران در ‌این قراردادها ۱۵ درصد باشد و کمپانی سازنده هم ۸۵ درصد اعتبار را در قالب تسهیلات تأمین ‌کند.

در فاینانس، در واقع قرارداد خرید هواپیما به صورت اجاره به شرط تملیک است ‌یعنی اینکه شرکتی بین  ایرلاین و کمپانی سازنده قرار می‌گیرد و این شرکت کل پول را به کمپانی سازنده هواپیما می‌دهد و به صورت اجاره به شرط تملیک هواپیماها به هما اجاره داده می‌شود و وقتی اقساط تمام شد مالکیت نهایی هواپیماها در اختیار هما قرار می‌گیرد.

اکنون اما اصغر فخریه کاشان قائم مقام وزیر راه و شهرسازی در امور بین‌الملل در گفت‌وگو با ایسنا اذعان کرده است که هنوز خبری از فاینانس نشده است:

ما ۳۳۰ میلیون دلار پیش پرداخت داشته‌ایم و به محض نهایی شدن فاینانس این پیش پرداخت برای دریافت هواپیماهای بعدی لحاظ شده و قرارداد فرآیند اجرایی خود را بدون هیچ مشکلی طی خواهد کرد.

با این اعترافات بی‌سابقه اکنون مشخص شده که دولت یازدهم برخلاف تمام تبلیغات مستمر خود، اقدام به خرید نقدی هواپیما آن هم از منابع صندوق توسعه ملی کرده است.

اکنون بد نیست، مروری بر اظهارات مسئولان دولتی در یکی دو سال اخیر درباره خرید هواپیما به صورت اقساط نگاهی بیاندازیم:

تیر ۱۳۹۵

عباس آخوندی

در مورد نوع جدید معامله با کمپانی ایرباس دولت ایران نه بازپرداختی را تضمین می کند و نه زیر بار فاینانس می رود بلکه یک شرکت واسطه می آید و پول هواپیماها را به فرانسه پرداخت می کند و ایران از آن شرکت واسط، به نحوه اجاره به شرط تملیک هواپیماها را دریافت می کند.

بهمن ۱۳۹۴

عباس آخوندی

منبع تامین مالی اولیه این هواپیماها به میزان ۱۵ درصد توسط فروشندگان و ۸۵ درصد مابقی را نیز فروشندگان از محل تأمین‌کنندگان مالی اروپایی‌ فاینانس می‌کنند.    یکی از موضوعات مهم در تامین مالی این هواپیماها این است که هیچ تضمینی از سوی دولت و بانک مرکزی نداده‌ایم، ضمن اینکه منبع پرداخت اقساط این هواپیماها از محل عرضه بلیت و خدمات همین هواپیماها خواهد بود. نحوه تامین مالی خرید این هواپیماها بدون تضمین مالی یک اتفاق بی نظیر در تاریخ قرارداد ایران است که در قبل از انقلاب و بعد از انقلاب سابقه نداشته است.

دی ۱۳۹۵

حسن روحانی

این هواپیماها یک روزه وارد نمی‌شود و در طول سال‌های آینده وارد کشور خواهد شد، اما امیدوارم چند فروند هواپیما تا پایان سال وارد شود و این حرکت بسیار خوبی است چرا که این هواپیماها را به صورت اجاره به شرط تملیک و بدون آنکه هزینه آنها را بر بودجه عمومی و نفت تحمیل کنیم، خریداری می کنیم و شرکت ایران ایر متعهد است که هزینه آن را پرداخت کند. وقتی قراردادی منعقد می شود که بازپرداخت مبلغ آن ۱۸ سال طول می‌کشد به معنای اعتمادی است که دنیا به روند سیاست خارجی ایران دارد.

بهمن ۱۳۹۴

حسن روحانی

در موضوع قرارداد ۱۶ ساله خرید هواپیما یک دلار از پول نفت را هزینه نمی کنیم بلکه هواپیما اینجا حمل مسافر می کند و بخشی از درآمد به عنوان اجاره هواپیما پرداخت می شود و ظرف ۷ سال با پرداخت این اجاره‌ها که بابت قیمت هواپیما حساب می شود، ما مالک هواپیما هستیم.